ابزال قۇسپان الەۋمەتتىك جەلىدە دەپۋتاتتارعا قارسى ايتىلعان ۇندەۋلەرگە قاتىستى مالىمدەمە جاسادى

- سوڭعى ۋاقىتتا ءبىز ءبىر قاۋىپتى ءۇردىستى بايقاپ وتىرمىز. كەز كەلگەن وزەكتى ماسەلە - مەيلى ول الەۋمەتتىك بولسىن، تۇرمىستىق بولسىن، ءتىپتى جانۋارلارعا قاتىستى بولسىن - ءاپ-ساتتە ەموتسياعا، ايعايعا، ايىپتاۋعا اينالىپ كەتەدى. وسى تۇستا ماڭىزدى جايتتى اتاپ وتكىم كەلەدى. قازىر قوعامدا كەڭىنەن تالقىعا تۇسكەن ءۇي جانۋارلارىنا جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋ تۋرالى زاڭدا يتتەردى 5 كۇنگە دەيىن ۋاقىتشا ۇستاۋ قاراستىرىلعان. ەگەر وسى مەرزىم ىشىندە يەسى تابىلماسا، ءارى قاراي ءتيىستى شەشىم قابىلداۋ تەتىگى كوزدەلگەن. ەڭ ماڭىزدىسى - وسى مەرزىمدى ۇزارتۋ قۇقىعى جەرگىلىكتى ءماسليحاتتارعا بەرىلىپ وتىر. ويتكەنى، ءار وڭىردەگى جاعداي ءارتۇرلى. وكىنىشكە قاراي، زاڭداعى وسى نورمالار قوعامعا تولىق جەتكىزىلمەي، اقپارات ءبىرجاقتى تاراپ جاتىر، ياعني فاكتى ەمەس، مانيپۋلياتسيا العا شىقتى. ديالوگتىڭ ورنىنا - قىسىم، پىكىرتالاستىڭ ورنىنا - قورلاۋ كەلەدى. بۇعان ناقتى مىسالدار جەتكىلىكتى. ا ە س ماسەلەسى، جاڭا كونستيتۋتسيا توڭىرەگىندەگى تالقىلاۋلار، قازىرگى ءۇي جانۋارلارىنا جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋ تۋرالى زاڭ جوباسى - وسىنىڭ بارىندە ءبىر سەناري قايتالانىپ وتىر، - دەدى ا. قۇسپان ءماجىلىستىڭ جالپى وتىرىسى بارىسىندا.

ونىڭ ايتۋىنشا، الەۋمەتتىك جەلىلەردە، سونىڭ ىشىندە Facebook تە جازىلعان پىكىرلەردىڭ ءبىرقاتارىندا جاڭبىرشين، پونوماريەۆ سەكىلدى دەپۋتاتتاردىڭ اتى اتالىپ، ولارعا قاتىستى تىكەلەي زورلىق-زومبىلىق جاساۋعا، ءتىپتى اتىپ ولتىرۋگە ۇندەۋلەر ايتىلعان.

- بۇل - جاي ەموتسيا ەمەس. بۇل - قۇقىقتىق باعا بەرۋدى قاجەت ەتەتىن ناقتى ارەكەت. قاقتىعىس تەك دەپۋتاتتار مەن جەكەلەگەن ازاماتتار اراسىندا عانا ەمەس، وسى زاڭ جوباسىن قولداعان جانە قارسى بولعان توپتاردىڭ اراسىندا دا قاۋىپتى دەڭگەيگە دەيىن ۋشىعىپ وتىر. مۇنداي ارەكەتتەردىڭ قۇقىقتىق شەگى بار. جەككورۋشىلىك تۋدىرۋ، ارازدىق قوزدىرۋ، زورلىق-زومبىلىققا شاقىرۋ - بۇلار زاڭمەن تىكەلەي تىيىم سالىنعان ارەكەتتەر. سوندىقتان مۇنداي فاكتىلەرگە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى ناقتى قۇقىقتىق باعا بەرۋگە ءتيىس. بۇل - ءجاي پىكىر ەمەس، قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىك تۋىنداتاتىن ارەكەت. ەڭ الاڭداتارلىعى - وسىنداي تاقىرىپتاردىڭ اينالاسىندا ادەيى قوعامدى بولۋگە تىرىساتىن، الەۋمەتتىك الاۋىزدىقتى قوزدىراتىن مالىمدەمەلەردىڭ كوبەيۋى. بۇل - كەزدەيسوق قۇبىلىس ەمەس. مەملەكەتتىك ينستيتۋتتاردى جاپپاي قارالاۋ، قوعامدى ءبىر- بىرىنە ايداپ سالۋ - بۇل ءسوز بوستاندىعى ەمەس. بۇل - جاۋاپسىزدىق. سوندىقتان مەنىڭ ۇستانىمىم ايقىن: ءبىز «زاڭ مەن ءتارتىپ» قاعيداتىن ءسوز جۇزىندە ەمەس، ءىس جۇزىندە قامتاماسىز ەتۋگە مىندەتتىمىز. قوعامدىق تالقىلاۋ بولۋى كەرەك - ءبىراق ول جاۋاپكەرشىلىكپەن جۇرگىزىلۋى ءتيىس. سىن بولۋى كەرەك - ءبىراق ول دالەلگە نەگىزدەلۋى ءتيىس، - دەدى دەپۋتات.

وسى ورايدا ول كەلىسپەيتىن نورمالارعا قاتىستى ۇسىنىستار زاڭ اياسىندا شەشىلۋى ءتيىس ەكەنىن ايتتى.

- بىزدە بۇل ءۇشىن بارلىق ينستيتۋتسيونالدىق تەتىكتەر بار. ناقتى ماسەلە الاڭداتقان ادام - ديالوگقا كەلسىن. ۇسىنىس بەرسىن. باقىلاۋعا قاتىسسىن. بۇل - دۇرىس ءارى ناتيجەلى جول. ءبىز قۇقىقتىق مەملەكەتپىز. ال قۇقىقتىق مەملەكەتتە ءبىر عانا ولشەم بار - ول زاڭ! سوندىقتان اركىم ءوز ءسوزى مەن ءىس- ارەكەتىنە جاۋاپ بەرۋى ءتيىس. ءبىزدىڭ مىندەت - ەموتسياعا ەرمەۋ، قوعامدى بولمەۋ، كەرىسىنشە بىرىكتىرۋ. سوندىقتان مەن وسى ۇندەۋ ارقىلى بارشا ازاماتتاردى زاڭ مەن ءتارتىپ قاعيداتىن قاتاڭ ۇستانۋعا، ءار ءسوز بەن ارەكەتكە جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋعا شاقىرامىن، - دەدى ابزال قۇسپان.

ەسكە سالساق، بيىل 8 - ساۋىردە پارلامەنت ءماجىلىسى «جانۋارلارعا جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىنا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ قابىلدادى.