قازاقستاندا اعاشتاردى كەسكەنى ءۇشىن ايىپپۇل كولەمى 5 ەسەگە كوبەيتىلەدى

اتالعان قۇجات سەناتتىڭ جالپى وتىرىسىندا ەكى وقىلىمدا قارالىپ، قابىلداندى.

«ءبىز بۇگىن ەكولوگيالىق كودەكستىڭ جاڭا رەداكتسياسىن جانە ونىمەن قوسا ءۇش ىلەسپە زاڭ جوباسىن قارادىق. ولاردىڭ ەل دامۋىنداعى ماڭىزى زور. ەكولوگيالىق كودەكستىڭ جاڭا رەداكسياسىنىڭ جوباسى مەملەكەت باسشىسى تاپسىرماسىمەن قولعا الىندى. بۇل قۇجات پارلامەنتتا جان- جاقتى تالقىلاندى. سونىڭ ناتيجەسىندە ءبىرقاتار باسىمدىقتارعا ەرەكشە ءمان بەرىلدى. ەڭ الدىمەن، وزىق حالىقارالىق تاجىريبەلەردى ەسكەرە وتىرىپ، «لاستاۋشى تولەيدى جانە تۇزەيدى» دەگەن قاعيدا ەنگىزىلدى. ياعني، كاسىپورىن ەكولوگياعا كەلتىرگەن زاردابى ءۇشىن مىندەتتى تۇردە وتەماقى تولەيتىن بولادى. ال ءقازىر ولار ايىپپۇلدارىن تولەپ، ءارى قاراي تابيعاتتى لاستاۋىن توقتاتپاي كەلەدى»، - دەدى م. اشىمبايەۆ سەناتتىڭ جالپى وتىرىسىندا.

سونىمەن قاتار، قورشاعان ورتانى قورعاۋ ءىس- شارالارى ءۇشىن بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ كەپىلدەندىرىلگەن كولەمى بەلگىلەنەدى. ول بيۋدجەتكە تۇسەتىن ەميسسيا ءۇشىن تولەنەتىن تولەمنىڭ 100 پايىزىنان كەم بولماۋى ءتيىس. مۇنىمەن قوسا، ەكولوگيالىق زاڭنامانى بۇزعانى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىك كۇشەيتىلەدى.

«مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس، اعاشتاردى زاڭسىز كەسكەنى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىك قاتاڭداتىلادى. سەناتورلار ءتيىستى نورمالاردى جان- جاقتى پىسىقتاپ، زاڭ جوباسىنا ەنگىزدى. سوعان سايكەس اعاشتاردى كەسكەنى ءۇشىن سالىناتىن اكىمشىلىك ايىپپۇل كولەمى 5 ەسەگە كوبەيتىلەدى. مۇنداي قۇقىق بۇزۋشىلىق قايتالانعان جاعدايدا نەمەسە ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتارداعى اعاشتاردى كەسكەنى ءۇشىن جەكە تۇلعالارعا 150 ا ە ك، شاعىن كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنە - 450 اەك، ءىرى كاسىپورىندارعا 1500 اەك- كە دەيىن ايپپۇل سالىنادى»، - دەدى سەنات ءتوراعاسى.

ونىڭ ايتۋىنشا، كەلتىرىلگەن شىعىن 100 ا ە ك- تەن اسىپ كەتسە، وندا زاڭ بۇزۋشىلار قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلادى. سوعان بايلانىستى دۇنيە مۇلكىن تاركىلەي وتىرىپ، ايىپپۇل سالۋ نەمەسە تۇزەتۋ جانە قوعامدىق جۇمىستارعا تارتۋ، سونداي- اق قاماۋعا الۋ جازالارى قاراستىرىلعان.

«زاڭ كۇشىنە ەنگەننەن كەيىن وكىلەتتى ورگان وسى جانە باسقا نورمالاردى ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن ساپالى ۇيىمداستىرىپ، ولاردىڭ ىسكە اسىرىلۋىن قامتاماسىز ەتۋى كەرەك. جالپى، ەكولوگيالىق كودەكس جانە وعان ىلەسپە زاڭ جوبالارى قورشاعان ورتانى قورعاۋ ىسىندە ەلىمىزدە جاڭا كەزەڭدى اشادى دەپ سەنەمىز»، - دەدى ماۋلەن اشىمبايەۆ.

ايتا كەتەيىك، جالپى وتىرىستا سەناتورلار تولىقتىرعان ىلەسپە زاڭ جوبالارى ماجىلىسكە قايتارىلدى. بۇگىن سەنات دەپۋتاتتارى «سالىق جانە بيۋدجەتكە تولەنەتىن باسقا دا مىندەتتى تولەمدەر تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كودەكسىنە (سالىق كودەكسى) جانە «سالىق جانە بيۋدجەتكە تولەنەتىن باسقا دا مىندەتتى تولەمدەر تۋرالى» كودەكسىن (سالىق كودەكسى) قولدانىسقا ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭىنا ەكولوگيا ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭىن قابىلدادى.

ەسكە سالا كەتسەك، 23-قاراشادا تۇندە الماتىدا ساۋدا ءۇيىنىڭ جانىنداعى جايقالعان ەمەن مەن قاراعاش وتالدى. بۇل تۋرالى تۇرعىندار الەۋمەتتىك جەلىدە نارازىلىق ءبىلدىردى.

«قازىر اۋدان اكىمدىگى مەن پوليتسيا دەپارتامەنتى كەسىلگەن اعاشتاردىڭ تۇقىمى مەن ساپاسىن انىقتاۋ ءۇشىن وقيعا ورنىندا جۇمىس ىستەپ جاتىر. ايىپتى تۇلعالار انىقتالعان سوڭ پوليتسيا دەپارتامەنتى ولاردى جاۋاپكەرشىلىككە تارتادى. تولىعىراق اقپاراتتى انىقتاۋ جۇمىستارى اياقتالعان سوڭ جاريالايمىز» ، - دەپ ءمالىم ەتتى قالا اكىمدىگى.

كەيىن الماتى قالالىق جاسىل ەكونوميكا باسقارماسى ساۋدا ءۇيىنىڭ الدىنداعى اعاشتاردىڭ جاپپاي كەسىلۋىنىڭ ءمان- جايىن انىقتادى. پرەزيدەنت قاسىم- جومارت توقايەۆ الماتى قالاسى تولە بي كوشەسىندەگى اعاشتاردىڭ وتالعانىنا قاتىستى جاعدايعا نازار اۋداردى. مەملەكەت باسشىسى الماتى اكىمى باقىتجان ساعىنتايەۆقا اتالعان جاعدايعا بايلانىستى قىزمەتتىك تەكسەرۋ جۇرگىزىپ، كىنالىلەردى جاۋاپكەرشىلىككە تارتۋدى تاپسىردى. 24-قاراشا كۇنى قالا اكىمى باقىتجان ساعىنتايەۆ ماسەلەنى ءوز باقىلاۋىنا العانىن ءمالىم ەتتى. بۇگىندە الماتى پروكۋراتۋراسى زاڭسىز اعاش كەسۋ فاكتىسى بويىنشا تەرگەۋ جۇرگىزىپ جاتىر.