102 داستاندى سۋىرىلىپ جاتقا ايتاتىن ساقاريا زەرەك

102 داستاندى سۋىرىلىپ جاتقا ايتاتىن ساقاريا زەرەك

ساقاريا زەرەك ەڭسەباي ۇلى - 1904 -جىلى التايدىڭ كوكتوعاي اۋدانى تۇرعىن اۋىلى بايگەتوبە وڭىرىندە تۋعان.

جازعىتۇرى تولدەۋلىكتە ءبىر ساۋلىعىنىڭ قوزىسى جوعالىپ، ارادا 4 اي ءوتىپ، ەل جايلاۋدان تۇسەردە ءبىر توقتىنى تانىپ، مەنىڭ قوزىم دەپ تالاسقا ءتۇسىپ، اقىرى جەڭىستىك الىپ قايتارىپ الادى. 500 ساۋلىق قويدىڭ قوزىسىن جالعىز ءوزى تانىپ، ەنەسىنە سالاتىن اسقان زەرەك ادام بولعان.

جيھاز شەبەرى، ورمەشى رەتىندە دە بەلگىلى اتامىز - 1948 -جىلدىڭ جازىندا، جەمسارى اۋدانىنىڭ شوشانقۋ قونىسىندا وتكەن قازاق تاريحىنداعى ەڭ سوڭعى ۇلكەن اس بولعان قۇسايىن بايدىڭ اسىندا 102 داستاندى جاتقا ايتىپ، قيساگەرلىك بايقاۋىنىڭ جەڭىمپازى بولعان عالامات قيساگەر. 1974 -جىلى 13 -قاڭتاردا تۋعان جەرىندە دۇنيەدەن قايتتى.

ساقاريا زەرەكتىڭ اۋلەتتىك شەجىرەسى:

قاراقاس — سىيدالى — ناركەس — جانتەلى — نازار بي — تۇگەلباي بي — سارى — مۇلكىباي — توعاناس — اتىمتاي — بايپاق — ەڭسەباي — ساقاريا — قوشپان، قادەن، ماساي.

22 داستاندى جاتقا شۇبىرتاتىن ءسابي زەرەك

ءسابي قاري توقتاعان ۇلى - 1895 -جىلى كوكتوعاي اۋدانىنىڭ ارال جايلاۋىندا تۋعان. ءۇش قۇرىمتى مەدرەسەسىنەن 5 جىل وقىپ، 10 جاسىندا قۇران جاتتاعان قاري بولادى. ءارتۇرلى فولكلور نۇسقالارىن بەرىلە وقىپ، 20 دان استام داستاندى جاتقا سوعادى. ايتىسكەر اقىن بولىپ جىلىباي قاجىنىڭ جانىندا جۇرگەن. قاراقاستىڭ ءبىر بۋىنىنان شىققان وسى قيساگەر 1981 -جىلى دۇنيەدەن قايتتى.

ماڭقا بي سيىرشى ۇلى - 1880 -جىلى كوكتوعاي اۋدانىنىڭ تۇرعىن اۋىلىنىڭ قوزىكە دەگەن جەرىندە تۋعان. ەل ىشىندە ماڭقا شەشەن، ماڭقا بي، ماڭقا شەجىرەشى دەگەن اتتارمەن تانىمال بولعان قارا بي. قاراقاس، مولقى، شاقاباي، سارباس تايجىلەرىنىڭ كەڭەسشىسىنە اينالعان ادام. كەيىن زالىڭدىق مانساپ الىپ، ماڭقا زالىڭ اتالعان. 1952 -جىلى كوكتوعاي اۋدانىنىڭ ىشكى ساياسات ءبولىمىنىڭ باسشىسى بولعان. 12 اباق كەرەيدىڭ شەجىرەسىنە وتە جۇيرىك شەجىرەكەش ادام بولعان. 1971 -جىلى دۇنيەدەن وزدى.

ماڭقا زالىڭنىڭ اۋلەتتىك شەجىرەسى:

قاراقاس — سىيدالى — ناركەس — جانتەلى — نازار بي — باۋبەك باتىر — نياز — قوتىراق — ءتاڭىرقۇل — سيىرشى — ماڭقا — قۇمارقان، شەريازدان، شاقان، داقان، شاكارىمقان (ارىق) ، ءسىلامقان، رايحان.

باتىربەك كورەگەن بەيسەنباي ۇلى - 1900 -جىلى تارباعاتاي ايماعى ءدوربىلجىن اۋدانىنىڭ ورقاشار تاۋىنىڭ كوپبەرگەن دەگەن جەرىندە تۋعان. دوربىلجىندەگى موڭعول ۇكىردايى قالقاعا 19 جىل دارعى بولعان. باتىربەك - ات سىنشىسى ءارى ادام سىنشىسى. تاريحي اڭگىمەلەردى قۇلاعىنا تولتىرعان قۇيماقۇلاقتىعىمەن، باتاگويلىگىمەن تانىلعان.

باتىربەكتىڭ ۇلى قۇدالاسىپ قويعان قالىڭدىعىنان اينىپ، باسقا قىزبەن ۇيلەنەتىنىن ايتقاندا باتىربەك «ءوز اۋىلىمىزدىڭ ادامى ەكەن. بارىپ كورىپ كەلەيىن» دەپ بارىپ قايتادى دا، قايتىپ كەلىپ بالاسىنا «مەنىڭ ءتىلىمدى الساڭ، ۇرپاقسىز وتەم دەمەسەڭ بۇل بويجەتكەندى الما» دەگەن كەسەتىپ.

ۇلى ءتىلىن الماي، وسى بويجەتكەنمەن نەكەلەنگەن. اكەسىنىڭ سىنشىلىعى ايتقانىنداي كەلىپ، بۇل كەلىننەن نەمەرە بولماعان.

باتىربەك كورەگەن 1986 -جىلى ءوز تۋعان جەرىندە بۇل دۇنيەمەن قوشتاستى.

20 دان استام داستاندى جاتقا توككەن شامە زەرەك

شامە قاري قابدىراق ۇلى- 1926 -جىلى كۇزدە، قۇمىل ايماعى باركول قازاق اۆتونوميالى اۋدانىنىڭ جەرىندە تۋىپ، 1958 -جىلى كوكتوعاي اۋدانىنا كەلگەن. قۇران جاتتاعان قاري. «كەربالا سوعىسى» باستاتقان 20 دان استام داستاندى جاتقا سوعۋشى. سونىمەن بىرگە، جۇيرىك جاراتقان اتسەيىس ءارى قىران باۋلىعان ساياتشى بولدى. ونىڭ ءساتتى باۋلىعان قىرانى ءبىر قىستا 100 تۇلكى الىپ، قۇسبەگىلەر اراسىندا اڭىز تۋدىرعان. شامە قاري، قيساگەر 1998 -جىلى ومىردەن وزدى.

شامە قاريدىڭ اۋلەتتىك شەجىرەسى:

قاراقاس — سىيدالى — ناركەس — جانتەلى — نازار — تۇگەلباي بي — بايقۇل — كولدەنەڭ — تولەش — نۇردىباي — قابدىراق — شامە — ىرىسبەك، جۇنىسبەك، دالەل، قادىلعۇمار (قابىلعۇمار) .

(جوعارداعى اتى اتالعان تاريحي تۇلعالاردىڭ سۋرەتىن كوكبورى مۇباراكتىڭ facebook پاراقشاسىنان كورە الاسىزدار)

بىرلەسكەن اۆتورلار:

باياحمەت جۇماباي ۇلى

كوكبورى مۇباراك

پاراحات قالىكەي ۇلى