ىستانبۇلدا ءبىرىنشى تۇركولوگيا قۇرىلتايىنىڭ 100 جىلدىعى اتالىپ ءوتتى
ىستانبۇل. KAZINFORM - ىستانبۇلدا تۇركى اكادەمياسى مارمارا ۋنيۆەرسيتەتىمەن بىرلەسىپ، 1926-جىلى باكۋدە وتكەن ءبىرىنشى تۇركولوگيا قۇرىلتايىنىڭ 100 جىلدىعىنا ارنالعان عىلىمي-مادەني ءىس-شارا وتكىزدى.
ءىس-شارادا تۇركى اكادەمياسىنىڭ عىلىمي باسىلىمدارى، سونداي-اق ءبىرىنشى تۇركولوگيا قۇرىلتايىنىڭ تاريحى مەن مۇراسىن كورسەتكەن فوتوسۋرەتتەر مەن ماتەريالدار كورمەسى ۇيىمداستىرىلدى. كورمەدە ۇسىنىلعان جاريالانىمدار قاتارىندا التى تۇركى تىلىندە جارىق كورگەن جانە تاريحي جيىنعا قاتىسقان 131 دەلەگات تۋرالى مالىمەتتەر قامتىلعان «1926-جىلعى باكۋ تۇركولوگيا قۇرىلتايىنىڭ البومى» بار.
سونىمەن بىرگە، تۇرىك جانە ورىس تىلدەرىندە جاريالانعان، بىرەگەي ارحيۆ ماتەريالدارىنا نەگىزدەلىپ، قۇرىلتايدىڭ تاريحي كونتەكسى مەن ماڭىزىن اشقان «1926-جىلعى باكۋ تۇركولوگيا قۇرىلتايىنىڭ ارحيۆتىك قۇجاتتارى» كىتابى دا ۇسىنىلدى.
ءوز سوزىندە تۇركى اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى ش. مۇستافايەۆ العاشقى قۇرىلتاي XX عاسىر باسىندا تۇركى الەمى زيالىلارىنىڭ باسىن قوسقان تاريحي جيىن بولعانىن، وندا ايتىلعان يدەيالار XXI عاسىردا دا وزەكتىلىگىن جوعالتپاعانىن اتاپ ءوتتى.
- بۇگىندە اكادەميا 50 دەن استام عىلىمي جوبا بويىنشا جۇمىس ىستەپ كەلەدى. ولاردىڭ باسىم بولىگى 1926-جىلى باكۋدە وتكەن تۇركولوگيا قۇرىلتايىندا تالقىلانعان ماسەلەلەرمەن تىكەلەي بايلانىستى. اتاپ ايتساق، تۇركى تىلدەرىنىڭ تەرمينولوگيالىق سوزدىكتەرى، تۇركى ميفولوگياسىنىڭ ەنتسيكلوپەديالىق سوزدىگى، كونە تۇركى جازبا ەسكەرتكىشتەرىنىڭ كاتالوگى، «تۇركى الەمىنىڭ كيەلى گەوگرافياسى: ارحەولوگيالىق جانە ارحيتەكتۋرالىق ەسكەرتكىشتەر» جوباسى جانە باسقا دا ىرگەلى ەڭبەكتەر بار. سونداي-اق «تۇركى مەملەكەتتەرىنىڭ تاريحى» جوباسى بويىنشا جۇمىستار جالعاسۋدا، - دەدى اكادەميا باسشىسى.
باكۋدە ءبىر عاسىر بۇرىن تالقىلانعان تۇركىتانۋ عىلىمىن دامىتۋ، تۇركى حالىقتارىن عىلىم مەن ءبىلىم ارقىلى جاقىنداستىرۋ، ورتاق عىلىمي تەرمينولوگيا مەن ورتاق ءالىپبي قالىپتاستىرۋ ماسەلەلەرى بۇگىن دە عىلىمي قاۋىمداستىقتىڭ كۇن تارتىبىندە تۇر.
وسى ورايدا 2023-جىلى تۇركى اكادەمياسىنىڭ ۇيلەستىرۋىمەن تۇركى مەملەكەتتەرىنىڭ ءتىل ساياساتىنا جاۋاپتى رەسمي مەكەمە وكىلدەرى مەن عالىمدارىن بىرىكتىرگەن ورتاق تۇركى ءالىپبيى كوميسسياسى قۇرىلعان جانە ناتيجەسىندە 2024-جىلى ورتاق تۇركى ءالىپبيى قابىلدانعان.
بۇعان دەيىن تۇركىتانۋشى عالىمدار الماتى قالاسىندا باس قوسقان ەدى.
سونداي-اق تۇركى مەملەكەتتەرى ۇيىمىنىڭ بەيرەسمي سامميتىن جوعارى دەڭگەيدە وتكىزۋگە ۇلەس قوسقان ازاماتتار ماراپاتتالدى.