يران ا ق ش ساياساتى ديپلوماتيالىق كەلىسسوزدەردى تىعىرىققا تىرەۋى مۇمكىن ەكەنىن ەسكەرتتى

استانا. قازاقپارات - يران ا ق ش ساياساتى ديپلوماتيالىق كەلىسسوزدەردى تىعىرىققا تىرەۋى مۇمكىن ەكەنىن ەسكەرتتى

Масуд Пезешкиан
Фото: Anadolu

بىشكەكتە «ش ى ۇ+» فورماتىنداعى كەزدەسۋ ءوتىپ جاتىر. وندا مەملەكەت باسشىلارى سوعىستار، قاۋىپسىزدىك، مەملەكەتارالىق قاتىناستار جانە جاڭا كولىك باعىتتارىن دامىتۋ ماسەلەلەرىن تالقىلاۋدا. كەزدەسۋدە يران پرەزيدەنتى ماسۋد پەزەشكيان ا ق ش ساياساتى ديپلوماتيالىق ۇدەرىستى بۇزۋى مۇمكىن ەكەنىن ەسكەرتتى، دەپ حابارلايدى Ulysmedia.kz.

يران پرەزيدەنتى تەگەراننىڭ ا ق ش- پەن سوعىستى باستاماعانىن جانە ءوزىن قورعاۋعا ءماجبۇر بولعانىن ايتتى. ونىڭ سوزىنشە، يران كەلىسپەۋشىلىكتەردى رەتتەۋدىڭ نەگىزگى جولى رەتىندە كەلىسسوزدەردى ءالى دە قولدايدى.

ول ا ق ش تاراپىنان مىندەتتەمەلەردىڭ بۇزىلۋى، كەپىلدىكتەردىڭ بولماۋى جانە قىسىم كورسەتۋ ساياساتىنا قايتا ورالۋ كەلىسسوزدەردىڭ ساتسىزدىككە ۇشىراۋىنا اكەلۋى مۇمكىن ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

سونىمەن قاتار پەزەشكيان ب ۇ ۇ- نى ءوز مىندەتىن اتقارۋعا ۇندەدى.

- ءبىز بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىن بەلگىلى ءبىر تاريحي داۋىرگە عانا تيەسىلى ينستيتۋت دەپ قاراستىرمايمىز... ب ۇ ۇ جاڭا الەمنىڭ شىنايىلىعىن نەعۇرلىم تولىق كورسەتەتىن جانە ءوزىنىڭ نەگىزگى ميسسياسىن - حالىقارالىق بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىكتى ساقتاۋ، سوعىستاردىڭ الدىن الۋ جانە داۋلاردى بەيبىت جولمەن رەتتەۋدى - ءتيىمدى جۇزەگە اسىرا الاتىن ينستيتۋتقا اينالۋى كەرەك، - دەدى ول.

اليەۆ ارمەنيامەن بەيبىتشىلىك تۋرالى

ازەربايجان پرەزيدەنتى يلحام اليەۆ ارمەنيامەن 30 جىلدان استام ۋاقىتقا سوزىلعان قاقتىعىستىڭ بەيبىت كەلىسىمگە پارافيرلەۋ ارقىلى ءىس جۇزىندە اياقتالعانىن مالىمدەدى.

ونىڭ ايتۋىنشا، وڭتۇستىك كاۆكاز بىرتىندەپ قاقتىعىس ايماعىنان بەيبىتشىلىك كەڭىستىگىنە اينالىپ كەلەدى.

- ازەربايجان قازىردىڭ وزىندە ارمەنياعا مۇناي ونىمدەرىن جەتكىزىپ، ءۇشىنشى ەلدەردىڭ جۇكتەرىن ترانزيتتەۋ مۇمكىندىگىن قامتاماسىز ەتىپ وتىر، - دەدى اليەۆ.

ول سونداي-اق باكۋ مەن ەريەۆان ءوزارا ساۋدانى ارتتىرۋ جانە جاڭا قۇرلىق كولىك باعىتتارىن قۇرۋ بويىنشا جۇمىس ىستەپ جاتقانىن ايتتى.

اليەۆ ب ۇ ۇ- نى سىنعا الدى

اليەۆ ب ۇ ۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ قاراباققا قاتىستى قارارلارى ونداعان جىلدان كەيىن عانا جانە ۇيىمنىڭ ناقتى قاتىسۋىنسىز ورىندالعانىن ايتتى.

ونىڭ پىكىرىنشە، ب ۇ ۇ ءوز شەشىمدەرىنىڭ ورىندالۋىن جەدەل قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن نەعۇرلىم ءتيىمدى تەتىكتەردى قالىپتاستىرۋى كەرەك.

ەردوعان جاڭا قورعانىس اليانسى تۋرالى

تۇركيا پرەزيدەنتى رەجەپ تايىپ ەردوعان تۇركيا، ساۋد ارابياسى جانە پاكىستاننىڭ مەككەلىك قورعانىس اليانسى ايماقتىق قاۋىپسىزدىك پەن ۇجىمدىق تەجەۋ مۇمكىندىگىن كۇشەيتۋگە ءتيىس ەكەنىن مالىمدەدى.

سونداي-اق ول گازا مەن ليۆانداعى جاعدايعا تاعى دا توقتالىپ، بۇل قاقتىعىستار بۇكىل ايماقتاعى تۇراقسىزدىقتى كۇشەيتىپ وتىرعانىن ايتتى.

پاشينيان پۋتينمەن كەزدەسەدى

ارمەنيا پرەمەر- ءمينيسترى نيكول پاشينيان ەريەۆاننىڭ ازەربايجان جانە تۇركيامەن جاڭا كوممۋنيكاتسيالىق بايلانىستاردى اشۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزىپ جاتقانىن حابارلادى.

سونىمەن قاتار ول 1-قىركۇيەكتە ۆلاديمير پۋتينمەن كەزدەسىپ، ارمەنيا مەن رەسەي اراسىنداعى قارىم-قاتىناستاردىڭ الداعى ستراتەگياسىن تالقىلايتىنىن ايتتى.

سامميتتە تاعى نە ايتىلدى؟

بۇعان دەيىن قاسىم-جومارت توقايەۆ ش ى ۇ وتىرىسىندا اسكەري تاۋەكەلدەردى ازايتۋعا جانە جاڭا قارۋلانۋ جارىسىنا جول بەرمەۋگە شاقىرعان ەدى. ونىڭ ايتۋىنشا، قازىرگى قاقتىعىستاردىڭ سالدارى سوعىس ءجۇرىپ جاتقان ايماقتاردىڭ شەكاراسىنان الدەقايدا اسىپ ءتۇسىپ جاتىر.

سامميت قورىتىندىسى بويىنشا ش ى ۇ ەلدەرىنىڭ كوشباسشىلارى 28 قۇجاتقا قول قويدى. ولاردىڭ ىشىندەگى باستىسى - ۇيىمنىڭ 25 جىلدىعىنا وراي قابىلدانعان بىشكەك دەكلاراتسياسى.

«ش ى ۇ+» كەزدەسۋىنە ۇيىمعا مۇشە مەملەكەتتەرمەن قاتار ازەربايجان، ارمەنيا، تۇركيا، موڭعوليا جانە باسقا دا ەلدەردىڭ وكىلدەرى، سونداي-اق حالىقارالىق ۇيىمدار قاتىسىپ جاتىر.