وزون قاباتى جۇقارىپ بارادى
جەر بەتىندەگى تىرشىلىكتى زياندى ۋلتراكۇلگىن ساۋلەلەردەن قورعايتىن وزون قاباتى جۇقارىپ بارادى. اسپان زەرتتەۋشىلەرى وسىلاي دەپ دابىل قاعىپ جاتىر. وعان باستى سەبەپ عارىش زىمىراندارىنىڭ كوپتەپ ۇشىرىلۋى.
1987 -جىلى وزون قاباتىن بۇزاتىن زاتتار تۋرالى مونرەال حاتتاماسىنا قول قويىلدى. سودان كەيىن 16-قىركۇيەك حالىقارالىق وزون قاباتىن قورعاۋ كۇنى رەتىندە بەكىتىلدى. ەندى ودان بەرىدە جاعداي قالاي بولدى؟ قازىر قانداي شارالار اتقارىلىپ جاتىر؟ جىلىنا عارىشقا مىڭداعان سپۋتنيك ۇشىرىلادى. قازىردىڭ وزىندە جەر عالامشارىنىڭ اينالاسىندا 9 مىڭنان استام جەر سەرىگى ۇشىپ ءجۇر.
ولار اۋا رايىن باقىلاۋعا، بايلانىس ورناتۋعا، باعىت-باعداردى قامتاماسىز ەتۋگە جانە جەردى قاداعالاۋعا كومەكتەسەدى. ال 2040 -جىلعا قاراي ولاردىڭ سانى 60000 نان اسۋى مۇمكىن. بۇل كەلەشەكتە اسپاندا قالدىق ەسەلەپ كوبەيەدى دەگەن ءسوز. مىڭداعان عارىش اپپاراتى جىل سايىن اتموسفەرادا جانىپ كەتەدى. ءار سپۋتنيكتىڭ سالماعى جەڭىل كولىكپەن شامالاس ەكەنىن ەسكەرسەك، بۇل ويلانارالىق جايت. سالدارىنان، 2033 -جىلعا قاراي جىل سايىن اتموسفەراعا شامامەن 3500 توننا اەروزول بولىنەدى. بريتاندىق عالىمداردىڭ دەرەكتەرىنە سۇيەنسەك، الداعى ون جىلدا اۋقىمدى جوبالاردىڭ ۇشىرىلۋى كليماتقا ايتارلىقتاي اسەر ەتىپ، مونرەال حاتتاماسى اياسىندا جۇزەگە اسقان ناتيجەلەردى جوققا شىعارۋى مۇمكىن. قازىر زىمىراندار مەن جەر سەرىكتەرىنەن بۇرىن-سوڭدى بولماعان كولەمدە زياندى قالدىقتار بولىنەدى.
ادامزات ەشقاشان اتموسفەرانىڭ جوعارعى قاباتتارىن مۇنداي كولەمدە لاستاماعان. ەگەر بۇل ءىس باقىلاۋسىز قالسا، ونىڭ زاردابى جەردەگى تىرشىلىك ءۇشىن اۋىر بولۋى مۇمكىن. وزون قاباتىنىڭ جۇقارۋى، ءسوزسىز جاھاندىق ماسەلە. وعان بەي-جاي قاراۋعا بولمايدى. وزون قاباتى جەردەگى تىرشىلىكتى ايدىڭ جويقىن تۇتىلۋىنان، ۋلتراكۇلگىن ساۋلەدەن قورعايدى. قاراپايىم تىلمەن ايتقاندا، كۇننەن قورعاناتىن جاقپا مايمەن سالىستىرساق بولادى. ەگەر وزون قاباتى سوگىلە بەرسە نەمەسە جويىلسا، جەردەگى كۇللى تىرشىلىك يەسى كۇن ساۋلەسىنىڭ تارالۋىنان زارداپ شەگەدى. ياعني ۋلتراكۇلگىن ساۋلەنىڭ جەرگە ءتۇسۋى كۇشەيەدى. دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ دەرەگىنە سۇيەنسەك، ۋلتراكۇلگىن ساۋلەنىڭ بەلسەندى ىقپالى ادامنىڭ تەرىسى، كوزى مەن يممۋن جۇيەسىنىڭ السىرەۋىنە سەبەپ بولادى. تەرىنىڭ قاتەرلى ىسىگى جانە كوز اۋرۋلارى كوبەيۋى ىقتيمال.
وزون قاباتىن قورعاۋدىڭ ەندىگى، ەڭ ءتيىمدى جولى زياندى حيميالىق زاتتاردىڭ تارالۋىن ازايتۋ. دەگەنمەن، ونەركاسىپ دامىپ تەحنولوگيا قارقىن العان سايىن كورسەتكىش كوبەيمەسە، كەميتىن ەمەس. ماسەلەن، 2023 -جىلى وربيتاعا 223, بىلتىر 259 زىمىران ۇشىرىلدى. ونى ۇشىرۋ كەزىندە 153000 توننادان استام وتىن جاعىلعان. رەسمي دەرەكتەرگە سۇيەنسەك، وربيتادا شامامەن 35 مىڭداي قوقىس نىسانى بار. ەڭ كوپ قوقىس تاستايتىن ەلدەردىڭ العاشقى ۇشتىگىندە رەسەي، ا ق ش جانە قىتاي تۇر. ودان كەيىنگى ورىنداردا فرانسيا، ءۇندىستان جانە جاپونيا بار. مەگاسپۋتنيكتەردى ۇشىرۋعا جۇمسالعان وتىن كولەمى باسقا بارلىق عارىش ميسسيالارىنا پايدالانىلعان وتىن كولەمىنەن اسىپ ءتۇستى. سونىمەن قاتار، Amazon كومپانياسىنىڭ كويپەر مەگا- جوباسى ىسكە قوسىلعاندا، زىمىرانداردى ۇشىرۋ كەزىندە قاتتى وتىن قولدانىلۋى مۇمكىن.
بۇل وتىننىڭ قۇرامىندا وزون قاباتىن بۇزاتىن حلور قوسپالارى بار. مونرەال حاتتاماسىنىڭ نەگىزىندە، وزون قاباتىنىڭ بۇلىنگەن بولىگىن تولىق قالپىنا كەلتىرۋگە 80 جىل قاجەت. دۇنيەجۇزىلىك ەكونوميكالىق فورۋم ساراپشىلارى وزون قاباتىن قورعاۋ ارقىلى 2,2 تريلليون ا ق ش دوللارىن ۇنەمدەۋگە بولادى دەيدى. ال، دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ وكىلدەرى جىل سايىن 2 ميلليونداي تەرى قاتەرلى ىسىگىنىڭ الدىن الۋعا بولاتىنىن ايتادى. ءبىراق، عالىمدار وسىنداي ءقاۋىپ ايتقانمەن، عىلىمي تەحنيكالىق پروگرەسستىڭ كەيىن شەگىنەتىن ءتۇرى كورىنبەيدى. سوندىقتان وزون قاباتىن ساقتاۋ ماسەلەسى دە كۇن تارتىبىنەن تۇسپەيتىنى انىق.
https://24.kz
