«ويىن» الاڭىنا اينالعان ورمۋز: بۇعازدىڭ قايتا جابىلۋى قانشالىقتى قاۋىپتى؟

ويتكەنى، يراننىڭ بىرلەسكەن اسكەري قولباسشىلىعى ورمۋز بۇعازىن بارلىق كەمەلەر ءۇشىن جاپتى.

بۇل اقپارات يراننىڭ مەملەكەتتىك جانە ساقشىلار كورپۋسىنا جاقىن اقپارات قۇرالدارىندا ايتىلۋدا. وندا ورمۋز بۇعازىنىڭ «كەلەسى حابارلاماعا دەيىن جابىلعانى» جانە بۇعازعا جاقىنداعان كەز كەلگەن كەمە «دۇشپاندىق نيەتتەرى ەلدەرمەن ىنتىماقتاستىق» رەتىندە قاراستىرىلاتىنى جاريالانعان.

وسىلايشا، ورمۋز بۇعازىنىڭ جابىلۋى تۋرالى يراننىڭ مالىمدەمەسى تاياۋ شىعىستاعى شيەلەنىستى جاڭا دەڭگەيگە شىعاردى. الەمدىك مۇناي ەكسپورتىنىڭ بەستەن ءبىر بولىگى وتەتىن ستراتەگيالىق سۋ جولىنىڭ بۇعاتتالۋى حالىقارالىق ەنەرگەتيكالىق نارىققا تىكەلەي اسەر ەتۋدە. ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە، ەگەر بۇعاز ۇزاق ۋاقىتقا جابىق قالسا، مۇناي باعاسى قىمباتتاپ، الەمدىك ينفلياتسيانىڭ كۇشەيۋىنە، ال ەنەرگيا يمپورتتايتىن ەلدەردىڭ ەكونوميكاسىنا قوسىمشا قىسىم ءتۇسۋى مۇمكىن.

الايدا، «ا ق ش اسكەري قولباسشىلىعى كوممەرتسيالىق كەمەلەردىڭ ءالى دە بۇعاز ارقىلى قوزعالىپ جاتقانىن جانە تەڭىز قاتىناسى تولىق توقتاماعانىن مالىمدەدى» دەپ جازدى بۇگىن Reuters اگەنتتىگى ينسايدەرلەرگە سىلتەمە جاساپ.

ال ا ق ش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ يراننىڭ ورمۋز بۇعازىن جابۋ تۋرالى مالىمدەمەسىنە وتە قاتاڭ رەاكسيا بىلدىرگەن كورىنەدى. سوڭعى مالىمدەمەسىندە ترامپ ەگەر يرانمەن بەيبىت كەلىسىم جاسالماسا، ا ق ش «وتە كۇشتى سوققى بەرەدى» دەپ ەسكەرتتى. جالپى، مۇنداي سۋىق سەس يران اسكەريلەرىنىڭ بۇعاز ماڭىندا امەريكالىق تىكۇشاقتى اتىپ تۇسىرگەننەن كەيىن ايتىلىپ، جاعداي كۇرت شيەلەنىسە تۇسكەن.

ياعني، ا ق ش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ يراننىڭ ورمۋز بۇعازىن جابۋ ارەكەتىن حالىقارالىق ساۋدا مەن ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىككە تونگەن قاتەر رەتىندە باعالادى. اق ءۇي يرانعا قىسىمدى كۇشەيتىپ، بۇعازداعى كەمە قاتىناسىنىڭ ەركىندىگىن ساقتاۋعا نيەتتى ەكەنىن مالىمدەۋدە. ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە، ۆاشينگتون مەن تەگەران اراسىنداعى تەكەتىرەستىڭ جاڭا كەزەڭگە ءوتۋى تاياۋ شىعىستاعى ونسىز دا كۇردەلى احۋالدى ودان ءارى ۋشىقتىرىپ، الەمدىك مۇناي نارىعىنا ەلەۋلى ىقپال ەتۋى مۇمكىن.

توقەتەرىن ايتقاندا، ورمۋز بۇعازى الەمدەگى ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىكتىڭ نەگىزگى كۇرەتامىرلارىنىڭ ءبىرى. الەمدىك مۇناي تاسىمالىنىڭ شامامەن بەستەن ءبىر بولىگى وسى سۋ جولى ارقىلى وتەدى. سوندىقتان بۇعازداعى كەز كەلگەن اسكەري شيەلەنىس حالىقارالىق نارىققا بىردەن اسەر ەتەدى. يراننىڭ سوڭعى مالىمدەمەسىنەن كەيىن مۇناي باعاسى بىرنەشە پايىزعا وسەتىنىن بولجاعان ساراپشىلار، ەنەرگيا تاسىمالىنا قاتىستى جاڭا تاۋەكەلدەر تۋرالى دا ەسكەرتۋدە.

ايتپاقشى، قازاقستان ءۇشىن دە بۇل جاعداي بەيجاي قارايتىن ماسەلە ەمەس. مۇناي باعاسىنىڭ ءوسۋى ەكسپورتتىق كىرىستى ارتتىرعانىمەن، الەمدىك ەكونوميكانىڭ باياۋلاۋى مەن گەوساياسي تاۋەكەلدەردىڭ كۇشەيۋى ۇزاققا سوزىلاتىن قوسىمشا سىن-قاتەرلەر تۋىنداتۋى دا ىقتيمال.

kznews.kz