ورمۋزدىڭ جاڭا قوجايىنى ترامپ بولماق پا؟

ترامپ: ءبىز ەندى ورمۋزدىڭ ساقشىسىمىز!

«ورمۋز بۇعازى اشىق جانە ول يراننىڭ قاتىسۋىمەن نەمەسە قاتىسۋىنسىز اشىق كۇيىندە قالادى. ءبىز «يراندىق بلوكادانى» قايتا ەنگىزەمىز. ول تەك يراندىق كەمەلەرگە جانە يرانمەن ساۋدا جاسايتىندارعا قاتىستى بولعاندىقتان وسىلاي اتالادى. قالعان بارلىق ەلدەر ورمۋز بۇعازىن ەركىن جانە كەدەرگىسىز پايدالانا الادى»، - دەپ جازدى ول ءوزىنىڭ «Truth Social» الەۋمەتتىك جەلىسىندە.

سونىمەن قاتار، ترامپ بۇدان بىلاي ا ق ش ءوزىن «ورمۋز بۇعازىنىڭ ساقشىسى» دەپ اتايتىنىن مالىمدەدى.

ونىڭ ايتۋىنشا، ۆاشينگتون وسى ستراتەگيالىق ماڭىزدى ايماقتا كەمە قاتىناسىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە نيەتتى، الايدا ءوز شىعىندارى ءۇشىن وتەماقى الۋدى كوزدەيدى.

«وسى ساتتەن باستاپ ا ق ش «ورمۋز بۇعازىنىڭ ساقشىسى» بولادى. ادىلدىك مۇددەسى ءۇشىن ءبىز الەمنىڭ وسى وتە تۇراقسىز ايماعىندا قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋگە قاجەتتى كەز كەلگەن شىعىنداردى جابۋ ءۇشىن بارلىق جۇكتىڭ قۇنىنىڭ %20 مولشەرىندە وتەماقى الامىز. بۇل مەحانيزمدى ىسكە اسىرۋ دەرەۋ باستالادى»، - دەدى ترامپ.

ا ق ش ورتالىق قولباسشىلىعى (CENTCOM) كەيىنىرەك بلوكادا سەيسەنبىدەن باستاپ قايتا جانداناتىنىن مالىمدەدى. سونداي-اق، ترامپ: «ولار ءبىزدىڭ باقىلاۋىمىزدا. ولار شەگىنۋدە. ولاردىڭ اسكەري تەحنيكاسىنىڭ باسىم بولىگى جويىلدى. اۋە شابۋىلىنا قارسى قورعانىس جۇيەلەرى ىستەن شىقتى»، - دەدى يراندى مەڭزەپ.

ترامپ يران كەلىسسوزشىلەرىنىڭ ءىس جۇرگىزۋ ءتاسىلىنىڭ كۇردەلىلىگىن دە ءسوز ەتكەن. ترامپتىڭ ايتۋىنشا، ءبىر جولى ا ق ش پەن يران كەلىسسوزشىلەرى ءۇزىلىسسىز 11 ساعات بويى كەلىسسوز جۇرگىزگەن. ال كەزدەسۋ اياقتالعاننان كەيىن يراندىق دەلەگاتسيا كەلىسسوز بولمەسىنەن شىعىپ، سودان كەيىن امەريكاندىق تاراپپەن قايتا بايلانىسقا شىعىپ، «بىرنەشە وزگەرىس ەنگىزۋ» قاجەت ەكەنىن ايتقان.

«يراندىقتار ۇنەمى قانداي دا ءبىر وزگەرىستەر ەنگىزۋگە تىرىسۋدا. ولار كاسىبي كەلىسسوز جۇرگىزۋشىلەر - تەك سونىمەن اينالىسادى. دەسە دە، مەن ولاردى كەرەمەت كەلىسسوزشىلەر دەي الماس ەدىم. ويتكەنى، ولار مەنەن ەشتەڭە الا المادى»، - دەدى ترامپ.

ول سونداي-اق: «يران 47 جىل بويى بيلل كلينتوندى، كىشى دجوردج بۋشتى جانە باراك وبامانى، جالپى امەريكاندىق پرەزيدەنتتەردى الداپ كەلدى»، - دەپ ايىپتادى.

ورمۋزدى كىم باقىلايدى؟ يران نە دەيدى؟

ايتا كەتەيىك، ايماقتاعى شيەلەنىستىڭ جاڭا كەزەڭى يران ورمۋز بۇعازىنداعى جۇك كەمەلەرىنە شابۋىل جاساعاننان كەيىن قايتا تۇتانعان. يراننىڭ جوعارى اسكەري قولباسشىلىعى - «حاتام ءال-ءانبيا» شتابى: «ءبىز ا ق ش- قا ورمۋز بۇعازىن «باسقارۋ ىسىنە ارالاسۋعا» جول بەرگەن جوقپىز جانە كەلەشەكتە دە جول بەرمەيمىز»، - دەپ مالىمدەدى.

شتاب سونىمەن قاتار يران قارۋلى كۇشتەرى «ا ق ش- تىڭ بانديتتىك ارمياسىنىڭ» ارانداتۋشىلىعى دەپ اتاعان كەز كەلگەن ارەكەتتەردىڭ جولىن كەسۋ ءۇشىن شارالار قابىلداپ جاتقانىن مالىمدەدى. سونىمەن قاتار تەگەران: «كىمدە-كىم ورمۋز بۇعازىندا امەريكا قۇراما شتاتتارىمەن بىرلەسىپ ارەكەت ەتەر بولسا، ول - يراننىڭ ەگەمەندىگىنە قارسى «سوعىس اكتىسى» رەتىندە قاراستىرىلادى»، - دەپ ەسكەرتتى.

مالىمدەمەدە ودان دا اۋقىمدى ەسكەرتۋ بار: «ەگەر قاقتىعىس ءورشي تۇسسە، سوعىس جالىنى ايماقتىڭ بارلىق ەلدەرىن شارپيدى»، - دەيدى يران بيلىگى.

ال يران پارلامەنتىنىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك جانە سىرتقى ساياسات كوميسسياسىنىڭ مۇشەسى ەبراحيم رەزاي ترامپتىڭ «ا ق ش ورمۋز بۇعازىنىڭ ساقشىسى» بولادى دەگەن سوزىنە جاۋاپ بەرىپ: «بىزگە بۇعازدى قورعاۋ ءۇشىن شەتەلدىك جالدامالى جۇمىسشىلاردىڭ قاجەتى جوق!» دەپ مالىمدەدى.

وسىلايشا، تەگەران ا ق ش- تىڭ ورمۋز بۇعازىن باقىلاۋعا قاتىستى كەز كەلگەن تالاپتارىن جوققا شىعاراتىنىن جانە وسى ستراتەگيالىق سۋ جولىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋدى ءوزىنىڭ ەگەمەندى مىندەتى دەپ سانايتىنىن ايتتى.

بۇعازدا قازىر نە بولىپ جاتىر؟

ورمۋز بۇعازىنداعى قوزعالىس قازىر شەكتەۋلى كۇيىندە قالىپ وتىر. «MarineTraffic» دەيتىن كەمەلەردى باقىلاۋ قىزمەتىنىڭ دەرەكتەرى بويىنشا، سوڭعى بىرنەشە تاۋلىكتە بۇعاز ارقىلى بىرنەشە كەمە عانا وتە العان. قازىرگى ۋاقىتتا ەكى كەمە - «Wilmot» جانە «Seafaith» - اۆتوماتتى سايكەستەندىرۋ جۇيەلەرى (AIS) قوسۋلى كۇيدە ومان شىعاناعىنا قاراي شىعىسقا باعىت الۋدى جالعاستىرۋدا. «Wilmot» ناقتى تۇراقتايتىن پورتتى كورسەتپەستەن، باراتىن جەرى رەتىندە پاكىستاندى بەلگىلەگەن. ال «Seafaith» ومانداعى سوحار پورتىنا بارا جاتىر.

تاعى ەكى كەمە - «evalovia» مەن «Aisana» - ورمۋز بۇعازىنان شىعار جەردە بايقالعان. كەيىن ولار وزدەرىنىڭ ورنالاسقان جەرى تۋرالى دەرەكتەردى وشىرگەن. ولاردىڭ قازىرگى ورنالاسقان جەرىن راستاۋ مۇمكىن ەمەس.

Mezgil.kz