وندىرىستىك جاراقات العان ادامعا وتەماقى قالاي ەسەپتەلەدى
اقتوبە. KAZINFORM - جۇمىس ورنىندا جازاتايىم وقيعا تىركەلسە جۇمىس بەرۋشى 24 ساعات ىشىندە ايماقتارداعى ەڭدەك ينسپەكتسياسى دەپارتامەنتىنە حابارلاما بەرۋگە مىندەتتى. ال وتەماقىنى تولەۋ ءتارتىبى كوميسسيا شەشىمىنەن سوڭ انىقتالادى.
جۇمىس بەرۋشى مەن جۇمىسشى اراسىنداعى كەلىسىمشارت ەڭبەك كودەكسى نەگىزىندە جاسالادى.
ەڭبەك كودەكسىنىڭ 19، 20-تاراۋلارى، ياعني، ەڭبەك قاۋىپسىزدىگى جانە ەڭبەكتى قورعاۋدى ۇيىمداستىرۋ، ەڭبەك قىزمەتىنە بايلانىستى جازاتايىم وقيعالاردى تەرگەپ- تەكسەرۋ جانە ەسەپكە الۋ بويىنشا رەتتەلەدى.
- ەڭبەك كودەكسىنىڭ 187 بابى 2 بولىگىنە سايكەس 24 ساعات ىشىندە اۋماقتىق وكىلەتتى ورگاندارعا حابارلاما بەرۋى ءتيىس. ءارى قاراي ءۇش كۇن ىشىندە زارداپ شەككەن جۇمىسشىنىڭ العان جاراقاتى تۋرالى قورىتىندىنى تاپسىرادى. قورىتىندىدا وندىرىستىك جاراقاتى اۋىر دارەجەدە دەپ كورسەتىلگەن جاعدايدا اۋماقتاعى ەڭبەك ينسپەكتسياسى دەپارتامەنتى ارنايى تەرگەپ- تەكسەرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ءۇشىن كوميسسيا قۇرادى. ءارى قاراي تەرگەپ- تەكسەرۋ جۇمىسى جۇرەدى. ەگەر جاراقاتى ورتاشا جانە جەڭىل دەپ كورسەتىلگەن بولسا، جۇمىس بەرۋشىنىڭ ءوزى ارنايى ەمەس تەرگەپ- تەكسەرۋ جۇمىسىن جۇرگىزەدى. تەرگەۋ كەزىندە بۇيرىققا ساي قۇجاتتار جينالادى.
ەڭبەك كودەكسىنىڭ 186-بابى 2-بولىگىندە كورسەتىلگەندەي، ەڭبەك وتىلىنە قاتىسى بار، ەڭبەك وتىلىنە قاتىسى جوق دەگەن شەشىم شىعارادى. كوميسسيانىڭ ءتوراعاسى مەملەكەتتىك ەڭبەك ينسپەكتورى بولادى. جۇمىس بەرۋشى تاراپتان ءبىر، جۇمىسشى تاراپتان ءبىر ادام قوسىلىپ، تەرگەپ- تەكسەرۋ جۇرەدى. زارداپ شەگۋشىدەن، كۋاگەرلەردەن، باسشىلارىنان سۇرايدى، جاۋاپ الادى. ەكى شەشىمنىڭ ءبىرى شىعارىلادى. بۇل ەڭبەك كودەكسىنىڭ 190-بابىندا كورسەتىلگەن. كوميسسيانىڭ ءار مۇشەسىنىڭ داۋىس بەرۋگە قۇقىعى بار، - دەدى اقتوبە وبلىستىق ەڭبەك ينسپەكتسياسى دەپارتامەنتى ەڭبەك قاۋىپسىزدىگىن باقىلاۋ جانە ەڭبەكتى قورعاۋ ءبولىمى باسشىسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى ەركەبۇلان ومار.
جازاتايىم وقيعا ەڭبەك وتىلىنە قاتىسى بار جانە قاتىسى جوق دەپ ەكىگە بولىنەدى.
ماسەلەن جۇمىس ۋاقىتى كەزىندە جەكە شارۋالارىمەن شىعىپ كەتىپ مەرتىكسە، ماس كۇيىندە بولسا، ءوز اجالى كەلىپ ولسە (ينسۋلت، ينفاركت السا)، ءوز دەنساۋلىعىنا قاساقانا زيان كەلتىرسە ول ەڭبەك وتىلىنە قاتىسى جوق جاعداي.
ءبارى دە مەديتسينالىق قورىتىندى كەزىندە انىقتالىپ، راستالادى. قالعان كەزدە جۇمىس ۋاقىتىندا، جۇمىس بەرۋشىنىڭ تاپسىرماسىمەن جۇرگەندە جاراقات السا، ەڭبەك وتىلىنە قاتىسا بولادى.
ەگەر ەڭبەك وتىلىنە قاتىستى زارداپ شەككەن بولسا پايىزدىق ۇلەس شىعارىلادى. جۇمىس بەرۋشىنىڭ، جۇمىسشىنىڭ قانشا پايىزعا كىنالى ەكەنى انىقتالادى.
كوميسسيا شەشىمىندەگى پايىزدىق ۇلەستىڭ ەسەبى وتەماقى تولەمىنە اسەر ەتپەيدى. كوميسسيا قاتىسى بار دەپ شەشىم شىعارعاننان- اق وتەماقى تولىق تولەنەدى.
كوميسسيا ءۇش كۇندە تەرگەپ-تەكسەرۋدى اياقتاپ، جازاتايىم وقيعانىڭ اكتىسى شىعادى. ونى جۇمىس بەرۋشى شىعارۋعا مىندەتتى.
قۇجاتتىڭ ءبىر داناسىن ساقتاندىرۋعا، ەكىنشىسىن مەملەكەتتىك ينسپەكتسياعا، ءۇشىنشىسىن زارداپ شەككەن ادامعا نەمەسە وكىلىنە ۇسىنادى.
- كەيىن وتەماقى تولەنەدى. ونى جۇمىس بەرۋشى تاراپ ەسەپتەيدى. ەڭبەككە جارامسىز ۋاقىتىنداعى شىعىنى، اۋرۋحاناداعى ەم شىعىنى وتەلەدى. قازىر ەڭبەككە جارامسىزدىعى تۋرالى دەمالىس ءتورت ايعا بەرىلەدى. كەيىن ساراپتاما ورتالىعى قورىتىندىسىن شىعارادى. ەگەر جۇمىسقا جارامدىلىعى %29 دەيىن بولسا جۇمىس بەرۋشى وتەماقى تولەيدى، ال جارامدىلىعى %30 جوعارى بولسا ساقتاندىرۋشى تولەيدى. سەبەبى جۇمىس بەرۋشى جۇمىسشىنى ساقتاندىرىپ قويادى، - دەدى ەركەبۇلان ومار.
