تىكۇشاقپەن ساياحات، ەتنواۋىل، اگروتۋريزم: اقمولا وبلىسى تۋريستەرگە نە ۇسىنادى
استانا. KAZINFORM - اقمولا وبلىسى قازاقستانداعى باستى تۋريستىك وڭىرلەردىڭ ءبىرى رەتىندەگى ورنىن نىعايتىپ كەلەدى.
2025-جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا وڭىرگە 1,6 ميلليون تۋريست كەلگەن، بۇل وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا %26 عا كوپ. كۋرورت ايماقتارىنىڭ دامۋى، ينفراقۇرىلىمدىق جوبالار جانە 2026 -جىلعا جوسپارلار تۋرالى Kazinform تىلشىسىنە وبلىستىق تۋريزم باسقارماسىنىڭ باسشىسى اندرەي پودگۋرسكي سۇحبات بەردى.
- اندرەي يۆان ۇلى، قازاقستاندىقتار مەن شەتەلدىك قوناقتاردىڭ اقمولا وبلىسىندا دەمالۋعا دەگەن قىزىعۋشىلىعى قالاي وزگەردى؟
- وڭىرگە قىزىعۋشىلىق ارتىپ كەلەدى. 2025 -جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا اقمولا وبلىسىنا شامامەن 1 ميلليون 600 مىڭ تۋريست كەلگەن. بۇل - رەكوردتى كورسەتكىش، وتكەن ماۋسىممەن سالىستىرعاندا %26 عا ءوسىم بار. تۋريستەردىڭ %90 ى شۋچە-بۋراباي جانە زەرەندى كۋرورت ايماقتارىندا دەمالعان. ارينە، نەگىزىنەن بۋرابايعا كەلەدى.
ونىڭ ىشىندە 560 مىڭعا جۋىق تۋريست قوناقۇيلەردە ءبىر تاۋلىكتەن ارتىق ۋاقىت تۇراقتاعان. كورسەتىلگەن قىزمەت كولەمى شامامەن 32 ميلليارد تەڭگەنى قۇرادى. بۇل دا ايتارلىقتاي جوعارى كورسەتكىش. سونىڭ ناتيجەسىندە بيۋدجەتكە شامامەن 4,2 ميلليارد تەڭگە سالىق ءتۇستى.
كۋرورتتىق ورىندار تۋرالى ايتساق، نەگىزگىسى - شۋچە- بۋراباي كۋرورت ايماعى. شەتەلدىك تۋريستەر سانى دا 25 مىڭعا دەيىن ارتتى، ءبىراق ىشكى تۋريزممەن سالىستىرعاندا ءالى دە از. كوبىنەسە بىزگە قازاقستاندىقتار كەلەدى. قوناقتاردىڭ باسىم بولىگى - استانا قالاسىنىڭ تۇرعىندارى، ويتكەنى ەلوردا جاقىن ورنالاسقان. دەگەنمەن وڭىرىمىزگە قازاقستاننىڭ بارلىق ايماقتارىنان تۋريست كەلەدى. اسىرەسە سولتۇستىك قازاقستان، قوستاناي، قاراعاندى وڭىرلەرىنەن، سونداي-اق الماتىلىقتار دا ءجيى كەلىپ دەمالادى.
- شۋچە-بۋراباي كۋرورت ايماعىن دامىتۋ ءۇشىن قانداي شارالار قولعا الىندى؟
- بىلتىر ناۋرىز ايىندا ۇكىمەت شۋچە- بۋراباي كۋرورت ايماعىن دامىتۋعا ارنالعان كەشەندى جوسپاردى بەكىتتى. ول 137 ميلليارد تەڭگەنى قامتيتىن 118 ءىس- شارادان تۇرادى. ەڭ الدىمەن، بۇل جۇمىستار ينفراقۇرىلىم ماسەلەلەرىن شەشۋگە باعىتتالعان. سونىمەن بىرگە، كۋرورت اۋماعىندا جۇزەگە اسىرىلاتىن ءتۇرلى ينۆەستيتسيالىق جوبالار دا قاراستىرىلعان. بۇعان قوسا، ءوڭىردى ىلگەرىلەتۋ مەن كەڭىنەن تانىتۋ شارالارى دا قامتىلعان.
وتكەن جىلى تۋريزم سالاسىنا سالىنعان نەگىزگى ينۆەستيتسيالار كولەمى شامامەن 40 ميلليارد تەڭگەنى قۇرادى. جاڭا دەمالىس ورىندارى، قوناقۇيلەر سالىندى. بيىل دا اۋقىمدى، بولاشاعى زور جوسپارلار بار.
- دەمەك، ەڭ الدىمەن ينفراقۇرىلىم ماسەلەلەرى شەشىلەدى عوي؟
- ءيا، بۇل تۇرعىدا وتكەن جىل وتە قارقىندى بولدى. بۋراباي كۋرورتى اۋماعىندا 8 جاڭا شولۋ الاڭى سالىندى، ابىلاي حان الاڭىنداعى مۋلتيمەديالىق مۋزەي جاڭارتىلدى، اقبۋرا اۋماعىنان «بۋراباي» ۇلتتىق پاركى كىرەبەرىسىنە دەيىن شامامەن 10 شاقىرىمدىق ۆەلوجول قۇرىلىسى اياقتالدى.
قازىرگى ۋاقىتتا بۋراباي كۋرورتى - ينفراقۇرىلىمى دامىعان تۋريستىك وڭىرلەردىڭ ءبىرى دەپ سەنىمدى ايتۋعا بولادى. مۇندا شامامەن 35 شاقىرىم ۆەلوجول، سونداي- اق كۋرورت ايماعىن تولىق اينالا وتەتىن جاياۋ جۇرگىنشى جولدارى بار.
- ال شەشىلمەي وتىرعان قانداي نەگىزگى ماسەلەلەر بار؟
- بىزدە جولداعى «كەپتەلىس» ماسەلەسى ۇلكەن پروبلەما تۋىنداتىپ وتىر. تۋريستەر اعىنىنىڭ كوپ بولۋى كولىكتەردىڭ دە تولاسسىز كوپ بولۋىن بىلدىرەدى، ويتكەنى كوپتەگەن ادامدار ءوز كولىگىمەن كەلەدى. بۇل وتە وزەكتى ماسەلە، ءالى تولىق شەشىلگەن جوق. ءبىز اۆتوتۇراقتار سالىپ، جاعدايدى جاقسارتۋعا تىرىسىپ جاتىرمىز. بىلتىر ۇلتتىق پارك اۋماعىندا ءتورت اۆتوتۇراق سالىندى، ءبىراق بۇل پروبلەمانى تولىق شەشپەيدى. ىقتيمال شەشىمدەردىڭ ءبىرى — بۋراباي كەنتىندە ءبىرجاقتى قوزعالىس ەنگىزۋ دەپ ەسەپتەيمىن. ول ءۇشىن اليمۋسيندەر كوشەسى مەن گروماتۋحا وزەنىنەن وتەتىن كوپىردى ءبىرجاقتى ەتۋ قاجەت. كەنەسارى كوشەسى بويىنشا شىعۋ باعىتىندا ءبىرجاقتى قوزعالىس، ال اليمۋسيندەر كوشەسى بويىنشا - كىرۋ باعىتىندا ءبىرجاقتى قوزعالىس بولادى. سوندا كەپتەلىس ماسەلەسى ءىشىنارا شەشىلەدى.
قازىر ءبىز رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن كوشەلەر مەن كوپىر سالۋعا قارجى سۇراپ وتىرمىز. جالپى سوما شامامەن 3 ميلليارد تەڭگەنى قۇرايدى. جوبا دايىن، تەك قارجىلاندىرۋ ماسەلەسى قالدى. سونداي-اق ەسىل جانارماي قۇيۋ بەكەتىنەن بۋرابايعا جۇرەتىن جول جارىقتاندىرىلدى. بۇل جول- كولىك وقيعالارىنىڭ سانىن ازايتىپ، ساپاردى قولايلىراق ەتەدى.
- تاعى ءبىر ءجيى كوتەرىلەتىن ماسەلە-سانيتارلىق ينفراقۇرىلىم، ياعني دارەتحانالار. بۇل ماسەلە قالاي شەشىلىپ جاتىر؟
- وتكەن جىلى ءبىز قوسىمشا 15 سانيتارلىق توراپ ورناتتىق، ولاردىڭ ءبىرى جىل بويى جۇمىس ىستەيتىن، جىلى دارەتحانا. ول بۋراباي كەنتىنىڭ ورتالىق الاڭىندا ورنالاسقان. بيىل دا بۇل جۇمىستار جالعاسادى. تۋريستەر ءجيى باراتىن نەگىزگى نىسانداردىڭ ءبىرى - بولەكتاۋ تاۋىنىڭ باسىنا دا زاماناۋي، جىل بويى جۇمىس ىستەيتىن دارەتحانا ورناتىلادى. ول بارلىق سانيتارلىق توراپتار سياقتى تاڭنان كەشكە دەيىن جۇمىس ىستەيدى. ءبىراق جاز مەزگىلىندە ونى تاۋلىك بويى جۇمىس ىستەتۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرامىز. سونىمەن قاتار، جايلى جاعدايى جوق، ءبىراق تاۋلىك بويى جۇمىس ىستەيتىن كوشە دارەتحانالارى دا بار. جالپى، بۋراباي كۋرورتىندا وسىنداي شامامەن 100 قاراپايىم سانيتارلىق توراپ بار. سوڭعى ەكى جىلدا دارەتحانالار ماسەلەسىن تولىعىمەن دەرلىك شەشتىك دەپ ەسەپتەيمىن. قازىر تۇرعىنداردىڭ نەگىزگى شاعىمدارى دارەتحانانىڭ جوقتىعىنا ەمەس، ولاردىڭ اقىلى بولۋىنا جانە كۇتىمىنە قاتىستى بولىپ وتىر. بارلىق جەردە ءتيىستى تازالىق دەڭگەيى ساقتالا بەرمەيتىنىن مويىندايمىن. ايتپاقشى، كاسىپكەرلەرگە دارەتحانالاردى كۇتىپ-ۇستاۋ ءۇشىن ءبىر سانيتارلىق توراپقا اي سايىن 83300 تەڭگە كولەمىندە سۋبسيديا بولىنەدى. بيىل بۇل ماسەلەنى تۇبەگەيلى شەشەمىز دەپ ۇمىتتەنەمىز.
- بىلتىر جاعاجايلاردىڭ قولجەتىمدىلىگى بويىنشا دا شاعىمدار بولدى. بۇل ماسەلەنى قاراستىردىڭىزدار ما؟
- ءيا، قوعامدىق جاعاجايلاردىڭ جەتىسپەۋى جانە سۋ ايدىندارىنا قولجەتىمدىلىكتىڭ شەكتەلۋى تۋرالى شاعىمدار بولدى. وتكەن جىلى اكىمدىك شۋچە كولىندە قوعامدىق جاعاجاي جاسادى. بيىل بۋراباي كولىندە دە تەگىن قوعامدىق جاعاجاي اشىلادى. ءبىز جالعا بەرىلگەن جاعاجايلاردىڭ سانىن ازايتىپ، سۋ كودەكسىنىڭ تالاپتارىن ساقتاي وتىرىپ، حالىقتى تاڭداۋ مۇمكىندىگىمەن قامتاماسىز ەتەمىز.
- تۋريستىك نىساندارعا كولىكپەن جەتۋدە قيىندىقتار بار ما؟
- بىلتىر ءبىز تىكۇشاقپەن ەكسكۋرسيالىق تۋرلاردى ىسكە قوستىق، وعان وتە جاقسى سۇرانىس بايقالدى. باعاسى سالىستىرمالى تۇردە قىمبات بولعانىنا قاراماستان، جاز مەزگىلىندە شامامەن 175 رەيس ۇيىمداستىرىلدى، ياعني كۇنىنە ەكى-ءۇش رەيس جاسالعان. بيىل شاعىن موتورلى ۇشاقتارمەن ەكسكۋرسيالاردى ىسكە قوسۋدى قاراستىرىپ جاتىرمىز. مۇنداي تۋرلار ارزانىراق بولادى، ءارى ۇشاقتار استانادان بۋرابايعا تىكەلەي قاتىناي الادى. ول ءۇشىن ۇزىندىعى شامامەن 1 شاقىرىم بولاتىن ۇشۋ-قونۋ جولاعىن سالۋ قاجەت. قازىر وسى جونىندە ينۆەستورلارمەن كەلىسسوزدەر جۇرگىزىلۋدە. ۇشاقتار 6-8 ادامعا دەيىن تاسىمالداي الادى، ولاردى بيىلدىڭ وزىندە ىسكە قوسۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز.
سونداي-اق بىلتىر استانادان بۋرابايعا جۇردەك ەلەكتر پويىزى ىسكە قوسىلدى. ول اپتاسىنا بەس رەت قاتىنايدى، جول ۋاقىتى - 2 ساعات 15 مينۋت. وندا ءار ءتۇرلى باعاداعى ءۇش كلاستى ۆاگوندار بار. ءجۇرۋ ۋاقىتى قوناقۇيلەرگە ورنالاسۋ كەستەسىمەن ۇيلەستىرىلگەن. بۇل باعىت اسىرەسە جاز مەزگىلىندە وتە تانىمال.
- بۋرابايعا تۇسەتىن جۇكتەمەنى ازايتۋ ءۇشىن باسقا باعىتتاردى دامىتۋ جوسپارلانىپ وتىر ما؟ وبلىستاعى قانداي جاڭا تۋريستىك لوكاتسيالاردى اتاپ وتەر ەدىڭىز؟
- شۋچە-بۋرابايدان بولەك، زەرەندى كۋرورتتىق ايماعى دا قىزىعۋشىلىق تۋدىرادى. قازىر زەرەندىدە ۆيزيت-ورتالىقتىڭ قۇرىلىسىن باستادىق. بۇل نىسان نەگىزگى تۋريستىك ورىنعا اينالىپ، ءوز ىشىندە مۋزەي ەكسپوزيتسيالارىن، ۆيزيت-ورتالىقتى جانە ءارتۇرلى كورمە مەن ءىس-شارا فورماتتارىن قامتيدى. بيىل زەرەندى كۋرورتتىق ايماعىندا ەكى اباتتاندىرىلعان تۋريستىك مارشرۋت پەن سمولنايا توبەسىندە ءبىر شولۋ الاڭىن جاساۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز، ودان بۇكىل كۋرورتتىق ايماققا اسەم كورىنىس اشىلادى. زەرەندىدە ينفراقۇرىلىم ازداۋ بولعانىمەن، تابيعاتى اناعۇرلىم تازا. سونداي-اق مۇندا جاعالاۋ ايماعىن دامىتۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇدان بولەك، بيىل ول جاققا اپاراتىن جول قۇرىلىسى اياقتالادى. باستاپقىدا بۇل جول قازاقستانداعى العاشقى باعىتى وزگەرمەلى تراسسا رەتىندە قاراستىرىلعان ەدى، قازىر مۇنى قايتا تالقىلاپ جاتىر. بىلتىر ول جەردە بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردىڭ سپورت مەكتەبى سالىنىپ، ونىڭ جانىنان شاڭعى-روللەر پاركى جاسالدى. بۇل دا وزىندىك ەكوپارك. ول مەملەكەت باسشىسىنىڭ ەكوپاركتەر قۇرۋ جونىندەگى تاپسىرماسىمەن ۇندەس جۇزەگە استى.
ايتپاقشى، ەكوپاركتەر بويىنشا الداعى ءۇش جىلدا 10 جوبا ىسكە اسىرۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. ولاردىڭ نەگىزگى بولىگى ەلوردا ماڭىندا -سەلينوگراد اۋدانى، قوسشى قالاسى جانە ارشالى اۋدانىندا سالىنادى. بۇل جەرلەردە جەكە ينۆەستيتسيالار ەسەبىنەن شامامەن التى ەكوپارك شوعىرلانادى. بۇدان بولەك، ءتۋريزمدى دامىتۋعا الەۋەتى جوعارى اقكول اۋدانى بار. وندا قازىردىڭ وزىندە ەكوپاركتەر قۇرۋ بويىنشا ەكى جوبا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. بۇل 8 پارك، ەڭ الدىمەن، استانا تۇرعىندارى ءۇشىن دەمالىس ورنىنا اينالىپ، «دەمالىس كۇنگى تۋرلار» فورماتى بويىنشا قىزمەت ەتەدى. سونداي-اق كوكشەتاۋدا بايتەرەك ساياباعى اۋماعىندا ەكوپارك سالۋ جوباسى ازىرلەنىپ جاتىر.
- وڭىردەگى ءتۋريزمنىڭ ماۋسىممەن شەكتەلىپ قالۋ ماسەلەسى قالاي شەشىلىپ جاتىر؟
- تۋريستىك الەۋەتتى ىلگەرىلەتۋ ءۇشىن بىزدە «Four seasons» باعدارلاماسى بار. وتكەن جىلى 25 ءىرى ءىس-شارا وتكىزدىك، ولاردىڭ 12 ءسى حالىقارالىق دەڭگەيدە بۋراباي كۋرورتىندا ۇيىمداستىرىلدى. بيىل اقپاندا Burabay Ice اتتى حالىقارالىق جۇگىرۋ جارىسى ءوتتى. بۇل باعىت ءارى قاراي دا جالعاسادى. بيىل 12 گە جۋىق حالىقارالىق ءىس-شارا جوسپارلانىپ وتىر، وعان الەمنىڭ ءار تۇكپىرىنەن قوناقتار كەلەدى. تۋريستەر اعىنىن بىركەلكى ءبولۋ ءۇشىن نەگىزگى نازاردى ماۋسىمارالىق كەزەڭ مەن قىس مەزگىلىنە اۋدارىپ وتىرمىز. سپورتتىق جارىستاردىڭ ءرولى دە ۇلكەن. اقپارات ارنايى قاۋىمداستىقتار ارقىلى تاراتىلادى، سونداي-اق ءبىز ەلشىلىكتەرمەن جانە ۇيىمدارمەن جۇمىس ىستەيمىز، ال ىشكى تۋريستەر الەۋمەتتىك جەلىلەر مەن جارناما ارقىلى حاباردار بولادى. وتكەن جىلى ارشالى اۋدانىنداعى «بەيبارىس» دەمالىس ايماعىنا Satisfaction مۋزىكالىق فەستيۆالىن وتكىزدىك. بيىل دا كونسەرتتى سول جەردە وتكىزۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز جانە بۋرابايدا دا ۇيىمداستىرۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرىپ جاتىرمىز.
بىلتىردان باستاپ بۋرابايدا 2000 ورىندىق كونگرەسس-ورتالىق سالۋ جوباسىن قارقىندى جۇرگىزىپ جاتىرمىز، وندا جىل بويى ءتۇرلى جەرگىلىكتى ءىس-شارالار وتكىزۋگە بولادى. بۇل ورتالىق تۋريستەردى تارتاتىن ماڭىزدى نىسانعا اينالىپ، ءوڭىر ەكونوميكاسىنا قوسىمشا سەرپىن بەرەدى.
- ال بيىلعى 2026 -جىلعا قانداي جوسپارلار مەن بولجامدار بار؟
- بيىل شامامەن 1,8 ميلليون تۋريست كەلەدى دەپ كۇتەمىز. سەبەبى جازدىڭ وتە ىستىق بولاتىنى بولجانىپ وتىر.
حالىقارالىق ءىس-شارالار مەن اۋە قاتىناسىنىڭ دامۋى دا شەتەلدىك تۋريستەر سانىن ەكى ەسەگە دەيىن ارتتىرۋى مۇمكىن. بىزگە ەڭ كوپ كەلەتىندەر - رەسەي ازاماتتارى (شامامەن %70)، ەكىنشى ورىندا قىتاي، سوڭعى جىلدارى ءۇندىستاننان كەلەتىن تۋريستەر دە كوبەيىپ كەلەدى. كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردىڭ كولەمى شامامەن 30 ميلليارد تەڭگەگە، جەكە ينۆەستيتسيالار - 13,6 ميلليارد تەڭگەگە جەتەدى دەپ بولجانۋدا.
بيىل دا بۋرابايدا ءىرى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ جوسپارلانعان. مىسالى، حالىقارالىق قوناقۇي جەلىلەرىن سالۋ جانە باستالعان نىسانداردى اياقتاۋ كوزدەلىپ وتىر. سونىمەن قاتار بيىل مۇندا ەتنواۋىل جاساۋ جوسپارلانعان.
- ءسىز بۋراباي، زەرەندى اۋداندارى جانە ەلوردا ماڭى تۋرالى ايتتىڭىز. وبلىستىڭ باسقا اۋداندارىندا ءتۋريزمنىڭ دامۋ الەۋەتى بار ما؟
- ساندىقتاۋ اۋدانىنىڭ الەۋەتى جوعارى، ءبىراق ونداعى ينفراقۇرىلىم ءالى جەتكىلىكسىز. وندا ءبىز اگروتۋريزم باعىتىن تاڭدادىق. ياعني تۇرعىندار تۋريستەردى قابىلداپ، تۇزدالعان تاعامدار، بالىق سەكىلدى ءوز ونىمدەرىن ساتا الادى. بۇل جاز مەزگىلىنە ارنالعان. قىستا قار وتە كوپ جاۋاتىندىقتان، قاردا جۇرەتىن كولىكپەن جانە شاڭعىمەن تۋرلار ۇيىمداستىرۋعا بولادى، ويتكەنى ول جەردە شاڭعى جولى دا بار. دەگەنمەن، ازىرگە حالىقتى وقىتۋ سەمينارلارىن وتكىزىپ جاتىرمىز، سەبەبى تۇرعىندار بۇل باعىتقا ءالى تولىق دايىن ەمەس. قازىردىڭ وزىندە شامامەن 6 تۋريستىك مارشرۋت بار، ولاردىڭ ءبىرىن بيىل ىسكە قوسۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز.
