ترامپ بەيبىتشىلىك ءۇشىن نوبەل سىيلىعىن الادى ما

استانا. KAZINFORM - نورۆەگيالىق نوبەل كوميتەتى بەيبىتشىلىك سالاسىنداعى سىيلىق لاۋرەاتىن 10-قازاندا جاريالايدى. ءىس- شارا قارساڭىندا دونالد ترامپتىڭ كانديداتۋراسىنا قىزىعۋشىلىق ارتىپ كەلەدى، ويتكەنى ول بۇل سىيلىققا باسقالاردان گورى لايىقتىراق ەكەنىن بىرنەشە رەت مالىمدەگەن.

بۋكمەكەرلىك كەڭسەلەر يزرايل- حاماس اراسىنداعى كەلىسىمنەن كەيىن ونىڭ مۇمكىندىگىن ارتتىردى، الايدا لاۋرەات تۋرالى شەشىم كەلىسىم جاساسقانعا دەيىن شىعارىلدى، دەپ حابارلايدى Kazinform مەنشىكتى ءتىلشىسى.

قىركۇيەك ايىندا نيۋ- يوركتە بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ باس اسسامبلەياسىندا سويلەگەن سوزىندە ترامپ: «بارلىعى ماعان بەيبىتشىلىك سالاسىنداعى نوبەل سىيلىعىن الۋىم ءتيىس ەكەنىمدى ايتىپ وتىر» دەپ مالىمدەدى.

- مەن جەتى سوعىستىڭ اياقتالۋىنا جول سالدىم. بىردە- ءبىر پرەزيدەنت نەمەسە پرەمەر- مينيستر مۇنداي ارەكەت جاساعان ەمەس، - دەدى ول.

ءبىرقاتار الەمدىك كوشباسشىلار دا دونالد ترامپتى بەيبىتشىلىك سالاسىنداعى نوبەل سىيلىعىنا لايىق دەگەن پىكىردە.

ولاردىڭ اراسىندا ازەربايجان پرەزيدەنتى يلحام اليەۆ، ارمەنيا پرەمەر- ءمينيسترى نيكول پاشينيان، كامبودجا پرەمەرى حۋن سەن، گابون پرەزيدەنتى برايس وليگي نگەما، سونداي- اق پاكىستان وكىلدەرى، رۋاندا سىرتقى ىستەر ءمينيسترى وليۆە ندۋحۋنگيرەحە جانە يزرايل پرەمەر- ءمينيسترى بەنيامين نەتانياحۋ بار.

نەتانياحۋ 9 -قازاندا، ماراپات جاريالانعاننان ءبىر كۇن بۇرىن گازا سەكتورىنداعى اتىستى توقتاتۋ كەلىسىمى اياسىندا ترامپتى قولدايتىنىن ءبىلدىردى.

- دونالد ترامپقا نوبەل سىيلىعىن بەرىڭىز - ول سوعان لايىق، - دەپ جازدى نەتانياحۋ X- تەگى پاراقشاسىندا.

ا ق ش پرەزيدەنتى يزرايل مەن حاماس اراسىنداعى كەلىسىمنىڭ ءبىرىنشى كەزەڭىنە قول قويىلعاننان كەيىن بەيبىتشىلىك سالاسىنداعى نوبەل سىيلىعى ءۇشىن كۇرەستە ءوز ۇستانىمىن نىعايتقانى ءسوزسىز. دەگەنمەن، ساراپشىلار مەن بولجاۋ پلاتفورمالارىنىڭ باعالاۋىنشا، ونىڭ جۇلدەنى الۋ مۇمكىندىگى ءالى دە جوعارى ەمەس. بەس مۇشەدەن تۇراتىن نورۆەگيالىق نوبەل كوميتەتى قورىتىندى وتىرىسىن 6 -قازاندا، گازا سەكتورىنداعى بەيبىت كەلىسىمگە بىرنەشە كۇن قالعاندا وتكىزدى.

بەيبىتشىلىك بويىنشا نوبەل سىيلىعىنا قاتىستى بولجام

ساياسات پەن حالىقارالىق وقيعالارعا قاتىستى پايدالانۋشىلاردىڭ كۇتۋلەرىن قاداعالايتىن Polymarket قوعامدىق بولجاۋ پلاتفورماسىنىڭ مالىمەتىنشە، ترامپتىڭ جۇلدەنى جەڭىپ الۋ مۇمكىندىگى شامامەن 6 پايىزدى قۇرايدى. بۇل وعان رەيتينگتە باپور اگەنتتىگىن، حالىقارالىق قىلمىس سوتىن جانە بەلسەندى گرەتا تۋنبەرگتەن باسىپ وزۋىنا مۇمكىندىك بەردى، الايدا يۋليا ناۆالنايا (شامامەن 9 پايىز)، «شەكاراسىز دارىگەرلەر» حالىقارالىق ۇيىمى (10 پايىز) جانە 38 پايىزبەن كوش باستاعان سۋداندىق Emergency Response Rooms ەرىكتىلەر جەلىسى سياقتى ۇمىتكەرلەر الدا كەلە جاتىر.

بيىل بەيبىتشىلىك سالاسىنداعى نوبەل سىيلىعىنا 338 ۇمىتكەر - 244 جەكە تۇلعا مەن 94 ۇيىم ۇسىنىلدى. نوبەل كوميتەتى تالقىلاۋىن وسى اپتانىڭ باسىندا اياقتادى، لاۋرەات تۋرالى شەشىم قابىلداندى جانە ول جۇما كۇنى رەسمي تۇردە جاريالانادى دەپ كۇتىلىپ وتىر.

نورۆەگيالىق جانە شۆەد ساراپشىلارى اتاپ وتكەندەي، كوميتەت سوڭعى جىلدارى ساقتىق تانىتىپ، گۋمانيتارلىق باستامالارعا، قۇقىق قورعاۋ ۇيىمدارىنا جانە ءسوز بوستاندىعىن قورعاۋشىلارعا قولداۋ كورسەتىپ كەلەدى. نورۆەگيالىق حالىقارالىق قاتىناستار ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى حالۆارد لەيرا كوميتەتتىڭ قازىرگى قۇرامى مۇمكىدىگىنشە داۋ تۋدىرمايتىن تۇلعانى تاڭداۋى مۇمكىن دەگەن پىكىرىن ءبىلدىردى.

رۋزۆەلتتەن وباماعا دەيىن: امەريكانىڭ قاي كوشباسشىلارى بەيبىتشىلىك سىيلىعىن جەڭىپ الدى

تاريحتا بەيبىتشىلىك سالاسىنداعى نوبەل سىيلىعىن ا ق ش- تىڭ ءتورت پرەزيدەنتى العان: تەودور رۋزۆەلت، دجيممي كارتەر (پرەزيدەنتتىك مەرزىمىندە ەمەس)، ۆۋدرو ۆيلسون جانە باراك وباما. سوڭعىسى شەتەلدە، سونىڭ ىشىندە ا ق ش ازاماتتارىنا قارسى شابۋىلدار كەزىندە ۇشقىشسىز اپپاراتتاردى قولدانۋدى كەڭەيتۋدەگى ءرولى جانە دۇنيەجۇزىندەگى كوپتەگەن سوعىستارعا قاتىسۋىن جالعاستىرعانى ءۇشىن تالاي رەت سىنعا ۇشىراعان.

- ەگەر مەنى وباما دەپ اتاسا، ماعان نوبەل سىيلىعىن 10 سەكۋندتا بەرەتىن ەدى، - دەپ مالىمدەدى ترامپ وتكەن جىلى.

2009 -جىلى باراك وباما سىيلىق العان كەزدە، سىنشىلار ونىڭ قىزمەتتە ءبىر جىلدان از ۋاقىت بولعانىن جانە بەيبىتشىلىكتى ىلگەرىلەتۋدە ءالى ناقتى ناتيجە كورسەتپەگەندىكتەن، ول ەرتە بەرىلدى دەپ سەندىردى. ترامپتىڭ بۇعان ازداپ رەنىش ءبىلدىرۋى سودان بولار.

ايتا كەتەيىك، ترامپ بۇعان دەيىن بەيبىتشىلىك سالاسىنداعى نوبەل سىيلىعىنا ۇسىنىلعان بولاتىن. 2019 -جىلى جاپونيانىڭ سول كەزدەگى پرەمەر- ءمينيسترى سيندزو ابە اق ءۇي باسشىسىنىڭ كانديداتۋراسىن «كورەي تۇبەگىن يادرولىق قارۋسىزداندىرۋعا جانە ازيا- تىنىق مۇحيتى ايماعىندا بەيبىتشىلىكتى ساقتاۋعا قوسقان ۇلەسى ءۇشىن» بەيبىتشىلىك سالاسىنداعى نوبەل سىيلىعىنا ۇسىندى.

ال ەگەر ترامپ بولماسا

Al Jazeera جازۋىنشا، قىركۇيەكتە ۆيردجينياداعى امەريكالىق اسكەريلەر كەزدەسۋىندە سويلەگەن سوزىندە ترامپ وعان سىيلىق بەرمەۋ «امەريكاعا ۇلكەن قورلىق» بولاتىنىن مالىمدەگەن.

- ولار ونى ەشتەڭە ىستەمەگەن الدەبىر جىگىتكە بەرەدى.. . ولار ونى دونالد ترامپتىڭ اقىل- ويى تۋرالى كىتاپ جازعان جىگىتكە بەرەدى، - دەدى ول.

وسى ارادا نورۆەگيادا اق ءۇي باسشىسى جەڭىلگەن جاعدايدا قالاي جاۋاپ بەرەدى دەگەن سۇراقتار تۋىندادى. ا ق ش قازىردىڭ وزىندە ەل ەكسپورتىنا 15 پايىزدىق باج سالىعىن ەنگىزگەن.

Bloomberg اگەنتتىگى نورۆەگيالىق نوبەل كوميتەتىنىڭ «تىكەلەي ساياسي قىسىمعا ۇشىراماعانىن، ءبىراق جاريا جانە جەكەشە بىرنەشە ناۋقان جۇرگىزىلىپ جاتقانى انىق»، دەپ مالىمدەدى نورۆەگيالىق نوبەل ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى كريستيان بەرگ حارپۆيكەن. بۇل رەتتە ول ترامپتىڭ ەسىمىن اتاعان جوق.

نورۆەگيا پارلامەنتى تاعايىنداعان بەس مۇشەدەن تۇراتىن كوميتەتتىڭ شەشىمدەرى 50 جىل قۇپيالانعان. سوندىقتان، ەگەر قۇراما شتاتتار پرەزيدەنتى 10-قازاندا نوبەل سىيلىعىمەن ماراپاتتالماسا، ونىڭ 2025 -جىلعى قىسقا تىزىمدە بولعان- بولمايتىنىن بىلۋگە جارتى عاسىر ۋاقىت وتەدى، دەپ اتاپ ءوتتى اگەنتتىك.

بۇعان دەيىن جەتى ەل ترامپتى نوبەل سىيلىعىنا ۇسىنۋدى قولداعانىن جازعان بولاتىنبىز.