ترامپ پەن شي جينپيڭنىڭ جولىعۋى: يران ماسەلەسى قالاي شەشىلمەك؟

سونىمەن، يران ماسەلەسىنە قاتىستى ترامپتىڭ قىتايدىڭ قاباعىنا قاراۋى قانداي ناتيجە بەرەمەك؟

دونالد ترامپ: «يرانمەن اتىستى توقتاتۋ رەجيمى جانساقتاۋ بولىمىندە جاتىر» دەپ جار سالىپ، قىتاي ەلىن بەتكە ۇستادى. ونىڭ بۇل ايقايى قانداي ناتيجە بەرەتىنى ازىرگە بەلگىسىز...

ترامپ تەرىستەگەن تەھەراننىڭ ۇسىنىسى

سونىمەن ايتارى جوق، وسى اپتانىڭ ورتاسىنداعى ەرەك وقيعا – ا ق ش پرەزيدەنتى دونالد ترامپتىڭ تەھەران ۇسىنعان بەيبىتشىلىك تۋرالى كەزەكتى جوبانى كەرى قايتارىپ، ايماقتاعى ءبىر ايعا سوزىلعان قىلداي جىڭىشكە ءبىتىمنىڭ «كۇنى بىتۋگە جاقىن» ەكەنىن مالىمدەگەنى بولدى. ترامپ تەھەراننىڭ قارسى ۇسىنىسىن «مۇلدەم قولايسىز» جانە «قوقىس» دەپ اتاپ، تاياۋ شىعىستاعى سوعىستىڭ قايتا ءورشۋ قاۋپى بارىن قاتاڭ تۇردە ەسكەرتتى.

كەلىسسوزدەردىڭ تىعىرىققا تىرەلۋىنىڭ سەبەبى نەدە؟

پاكىستاننىڭ ارااعايىندىعىمەن ءجۇرىپ جاتقان كەلىسسوزدەر يراننىڭ يادرولىق باعدارلاماسى مەن ورمۋز بۇعازىنىڭ اشىلۋى توڭىرەگىندەگى قايشىلىقتارعا بايلانىستى مۇلدەم توقتاپ تۇر. ترامپتىڭ ايتۋىنشا، يران تاراپى بۇعان دەيىن ءسوزبۇيداعا سالىپ، اۋىزشا كەلىسكەن تالاپتاردان، اتاپ ايتقاندا، جوعارى بايىتىلعان ۋران قورىن ەلدەن شىعارۋ تۋرالى ۋاعدالاستىقتان جازباشا قۇجاتتا باس تارتقان ەكەن.

«ولار بىزگە جىبەرگەن مىنا قوقىستى سوڭىنا دەيىن وقىپ تا شىقپادىم. وندا يادرولىق قارۋعا قاجەتتى ماتەريالدى شىعارۋ تۋرالى بىردە-ءبىر ءسوز جوق. مەنىڭشە، اتىستى توقتاتۋ رەجيمىنىڭ ساقتالۋ مۇمكىندىگى ءدال قازىر بار بولعانى نەبارى 1 پايىزدى عانا قۇرايدى»، - دەدى ا ق ش پرەزيدەنتى.

نەگىزگى تالاپتار مەن قايشىلىقتار قايدان شىعىپ وتىر؟ ەندى سول جاعىنا ويىساتىن بولساق، ا ق ش اكىمشىلىگى يرانعا كەلەسىدەي قاتال شارتتار قويعان. تاپ وسىنى سانامالايتىن بولساق:

*يراننىڭ يادرولىق بايىتۋ باعدارلاماسىنا 20 جىلدىق موراتوري جاريالاۋ؛

*بايىتىلعان ۋران قورىن شەتەلگە (ا ق ش نەمەسە قىتايعا) وتكىزۋ؛

*ناتانز، فوردو جانە يسفاحانداعى نەگىزگى يادرولىق نىسانداردى بولشەكتەۋ.

يران تارابى نە دەيدى؟

ءوز كەزەگىندە يران س ءى م- ءىنىڭ رەسمي وكىلى يسمايل باگاي تەھەراننىڭ تالاپتارى «ورىندى جانە جاۋاپتى» ەكەنىن ايتىپ، ا ق ش- تان سانكسيالاردى تولىق الىپ تاستاۋدى، تەڭىز بلوكاداسىن توقتاتۋدى جانە يزرايلدىڭ ليۆانداعى اسكەري قيمىلدارىن توقتاتۋىن تالاپ ەتتى.

يزرايل نە دەيدى؟

وسى ارادا يزرايلدىڭ ۇستانىمىنا توقالا كەتەيىك. يزرايل پرەمەر-ءمينيسترى بينيامين نەتانياحۋ يرانمەن قاقتىعىس ءالى اياقتالماعانىن شەگەلەپ تۇرىپ ايتتى.

«يادرولىق ماتەريالدار يراننان شىعارىلمايىنشا جانە ولاردىڭ ينفراقۇرىلىمى جويىلمايىنشا، الەمگە تونگەن قاۋىپ ەش سەيىلمەيدى. ترامپ ماعان بۇل ماسەلەنى كۇشپەن شەشۋگە (ەلگە كىرۋگە) دايىن ەكەنىن ايتتى»، - دەدى نەتانياحۋ.

الدا نە كۇتىپ تۇر؟

وسى اپتادا دونالد ترامپ بەيجىڭگە رەسمي ساپارمەن باردى جانە قىتاي ءتوراعاسىمەن كەزدەستى. ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە، اق ءۇي باسشىسى قالايدا رەتىن تاۋىپ، قىتايدى يرانعا قىسىم جاساۋعا كوندىرمەكشى، ويتكەنى بەيجىڭ - قازىرگى تاڭدا يراندىق مۇنايدىڭ ەڭ ءىرى ساتىپ الۋشىسى بولىپ تابىلادى.

ەگەر بولىپ جاتقان كەلىسسوزدەر كەزىندە وسى ساۋالدىڭ ديپلوماتيالىق شەشىمى تابىلماسا، وندا الەكەدەي جالاڭداپ وتىرعان ا ق ش پەن يزرايل اقپان ايىندا باستالعان اسكەري وپەراتسيالارىن قايتا جانداندىرۋى ابدەن مۇمكىن. قازىرگى ۋاقىتتا ورمۋز بۇعازىندا ەكى تاراپتىڭ دا اسكەري كۇشتەرى جوعارى اسكەري دايىندىق شەگىندە تۇرسا، ءوز كەزەگىندە الەمدىك نارىقتاعى مۇناي باعاسى قۇبىلىپ تۇر.

Mezgil.kz