تۇماۋ نەلىكتەن قارت ادامدارعا اسا قاۋىپتى؟
ۇلى بريتانيا مەن قىتاي عالىمدارى قارت ادامداردىڭ تۇماۋدى نەگە اۋىر وتكەرەتىنىن ءتۇسىندىردى. نوتتينگەم ۋنيۆەرسيتەتى باستاعان زەرتتەۋ ناتيجەلەرى PNAS جۋرنالىندا جاريالاندى، دەپ حابارلايدى turkystan.kz.
مامانداردىڭ ايتۋىنشا، باستى ءرولدى اپوليپوپروتەين D (ApoD) دەپ اتالاتىن اقۋىز اتقارادى. ول ماي الماسۋ مەن قابىنۋ پروتسەسىن رەتتەيدى. زەرتتەۋ كورسەتكەندەي، جاس ۇلعايعان سايىن بۇل اقۋىزدىڭ وكپەدەگى مولشەرى كۇرت كوبەيەدى. ال ونىڭ ارتىق بولۋى يممۋندىق جۇيەنىڭ ۆيرۋسقا قارسى كۇرەسۋ قابىلەتىن السىرەتەدى.
تاجىريبەلەر قارتايعان تىشقاندار مەن دونورلىق تىندەردە جۇرگىزىلدى. ناتيجەسىندە ApoD ميتوحوندريالاردىڭ جۇمىسىن بۇزاتىنى انىقتالدى. بۇل جاسۋشالاردىڭ ەنەرگيا ءوندىرۋ جانە قورعانىس سيگنالدارىن ىسكە قوسۋ مۇمكىندىگىن ازايتادى. سالدارىنان ۆيرۋس جىلدامىراق كوبەيىپ، وكپە تىندەرى قاتتى زاقىمدانادى.
سونىمەن قاتار ApoD ءبىرىنشى ءتيپتى ينتەرفەرونداردىڭ اسەرىن السىرەتەدى. بۇل - اعزانىڭ ۆيرۋسقا قارسى نەگىزگى قورعانىس مەحانيزمى. ناتيجەسىندە يممۋندىق جاۋاپ السىرەپ، قابىنۋ كۇشەيەدى، ال تۇماۋدى وتكەرۋ اۋىرلاي تۇسەدى. سوندىقتان تۇماۋ قارت ادامدارعا قاۋىپتى بولۋى مۇمكىن.
زەرتتەۋشىلەر ApoD-تى جاڭا دارىلەر ءۇشىن پەرسپەكتيۆالى نىسانا دەپ سانايدى. ەگەر ونىڭ ارتىق بەلسەندىلىگىن تەجەيتىن نەمەسە ءوندىرىلۋىن ازايتاتىن پرەپاراتتار جاسالسا، ەگدە جاستاعى ادامدارداعى تۇماۋدىڭ اۋىر اسقىنۋلارىنىڭ الدىن الۋعا بولادى. بۇل بۇكىل الەمدە حالىقتىڭ قارتايۋىنا جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنە تۇسەتىن جۇكتەمەنىڭ ارتۋىنا بايلانىستى ەرەكشە ماڭىزدى.