تەاتر مەن مۋزەيگە بارۋ ادامدى 3 جىلعا جاسارتادى

جاپونيا عالىمدارى جۇرگىزگەن زەرتتەۋدە مادەني شارالارعا ءجيى قاتىساتىن ەگدە ادامداردىڭ فيزيولوگيالىق جاسى ۇيدەن سيرەك شىعاتىن قۇرداستارىنا قاراعاندا تومەن بولعان، دەپ حابارلايدى turkystan.kz.

زەرتتەۋ Journal of Epidemiology and Community Health عىلىمي جۋرنالىندا جاريالاندى. توكيو عىلىم ينستيتۋتىنىڭ ماماندارى انگليادا تۇراتىن 50 جاستان اسقان 1899 ادامنىڭ دەرەكتەرىن تالداعان. قاتىسۋشىلاردىڭ دەنساۋلىق كورسەتكىشتەرى 2004 -جىلدان 2009 -جىلعا دەيىنگى ارالىقتا كەمىندە ەكى رەت ولشەنگەن.

عالىمدار ادامنىڭ ءتولقۇجاتتاعى جاسىنا ەمەس، اعزاسىنىڭ ناقتى جۇمىس ىستەۋ جاعدايىنا نازار اۋدارعان. فيزيولوگيالىق جاستى ەسەپتەۋ ءۇشىن قان قىسىمى، وكپەنىڭ تىنىس الۋ مۇمكىندىگى، قانداعى گەموگلوبين مەن قانت كورسەتكىشى، حولەستەرين مولشەرى، دەنە سالماعىنىڭ يندەكسى، ءجۇرۋ جىلدامدىعى جانە قولدىڭ قىسۋ كۇشى سەكىلدى ون كورسەتكىش پايدالانىلدى.

قاتىسۋشىلاردان كينوتەاترعا، مۋزەيگە، كوركەمسۋرەت گالەرەياسىنا، تەاترعا، كونسەرتكە نەمەسە وپەراعا قانشالىقتى ءجيى باراتىنى سۇرالعان. جاۋاپتار نەگىزىندە مادەني بەلسەندىلىك دەڭگەيى نولدەن 15 ۇپايعا دەيىن باعالاندى. ءنول ۇپاي مادەني شارالارعا مۇلدە قاتىسپايتىنداردى بىلدىرسە، ەڭ جوعارى كورسەتكىش مۇنداي ورىندارعا ايىنا بىرنەشە رەت باراتىن ادامدارعا بەرىلگەن.

ناتيجەسىندە مادەني شارالارعا كەمىندە بىرنەشە ايدا ءبىر رەت قاتىساتىن ادامداردىڭ ورتاشا فيزيولوگيالىق جاسى 66,9 جاستى قۇرادى. ال مادەني بەلسەندىلىگى تومەن توپتا بۇل كورسەتكىش 69,9 جاس بولعان. ەكى توپتىڭ اراسىنداعى ايىرماشىلىق شامامەن ءۇش جىلعا جەتكەن.

زەرتتەۋدە ءاربىر مادەني شاراعا بارعان سايىن اعزا تۋرا ءبىر ايعا جاسارادى دەگەن قورىتىندى جاسالماعان. عالىمدار مادەني بەلسەندىلىك كورسەتكىشى ءبىر ۇپايعا ارتقان سايىن فيزيولوگيالىق جاستىڭ ورتا ەسەپپەن 0,085 جىلعا، ياعني شامامەن 31 كۇنگە تومەن بولۋىمەن بايلانىس بارىن انىقتاعان. بۇل ەسەپكە ادامداردىڭ تابىسى، جۇمىسپەن قامتىلۋى جانە سوزىلمالى اۋرۋلارى سەكىلدى فاكتورلار ەنگىزىلگەن.

ماماندار مۇنداي بايلانىستىڭ بىرنەشە ىقتيمال سەبەبىن اتايدى. تەاترعا، مۋزەيگە نەمەسە كونسەرتكە بارۋ ادامنىڭ الەۋمەتتىك ورتاسىن كەڭەيتىپ، جالعىزدىق سەزىمىن ازايتۋى مۇمكىن. ۇيدەن شىعىپ، بەلگىلى ءبىر جەرگە بارۋدىڭ ءوزى قوزعالىستى كوبەيتەدى. ال ونەر تۋىندىلارىن تاماشالاۋ، مۋزىكا تىڭداۋ جانە جاڭا اسەر الۋ مي بەلسەندىلىگىن ارتتىرىپ، پسيحولوگيالىق جاعدايعا وڭ ىقپال ەتۋى ىقتيمال.

مادەني شارالارعا قاتىسۋ ادامدى كۇندەلىكتى كۇيبەڭ تىرشىلىكتەن ۋاقىتشا الىستاتىپ، كۇيزەلىستى تومەندەتۋگە دە كومەكتەسەدى. الەۋمەتتىك قارىم-قاتىناس، قوزعالىس، تانىمدىق بەلسەندىلىك پەن جاعىمدى ەموتسيا قاتار جۇرگەندە، ولاردىڭ جيىنتىق اسەرى اعزانىڭ جالپى جاعدايىنا ىقپال ەتۋى مۇمكىن.

زەرتتەۋ اۆتورلارى مادەني بەلسەندىلىكتىڭ ىقپالىن تۇراقتى دەنە جاتتىعۋلارىنىڭ اسەرىمەن سالىستىرۋعا بولاتىنىن اتاپ وتكەن. دەگەنمەن بۇل تەاترعا نەمەسە كينوعا بارۋ سپورتتى تولىق الماستىرادى دەگەن ءسوز ەمەس. عالىمدار مادەني بەلسەندىلىكتى دۇرىس تاماقتانۋ، جەتكىلىكتى قوزعالىس پەن الەۋمەتتىك قارىم-قاتىستى تولىقتىراتىن پايدالى ادەت رەتىندە قاراستىرادى.

سونىمەن بىرگە زەرتتەۋ ناتيجەسىنە ساقتىقپەن قاراۋ قاجەت. بۇل باقىلاۋ سيپاتىنداعى جۇمىس بولعاندىقتان، مادەني شارالارعا بارۋ اعزانىڭ قارتايۋىن تىكەلەي باياۋلاتادى دەپ كەسىپ ايتۋعا بولمايدى. دەنساۋلىعى جاقسى جانە ماتەريالدىق مۇمكىندىگى جوعارى ادامداردىڭ تەاترعا، مۋزەيگە نەمەسە كونتسەرتكە ءجيى بارۋى دا ىقتيمال. زەرتتەۋشىلەر تابىس، ەڭبەك جاعدايى مەن سوزىلمالى اۋرۋلاردى ەسكەرگەنىمەن، بارلىق ىقتيمال فاكتوردى تولىقتاي الىپ تاستاۋ مۇمكىن ەمەس.

عالىمداردىڭ پىكىرىنشە، مادەني ورىنداردىڭ تۇرعىندارعا قولجەتىمدى بولۋىنا نازار اۋدارۋ كەرەك. اسىرەسە بيلەت قۇنىنىڭ قىمباتتىعى، مادەني نىسانداردىڭ شالعاي ورنالاسۋى نەمەسە كولىك قاتىناسىنىڭ قيىندىعى ەگدە ادامداردىڭ مۇنداي شارالارعا قاتىسۋىن شەكتەۋى مۇمكىن. مادەني ورتالىقتاردى اۋدانداردا دامىتۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالاردى كوبەيتۋ حالىقتىڭ دەنساۋلىعىنا جاناما تۇردە پايداسىن تيگىزۋى ىقتيمال.

زەرتتەۋ تەاتر نەمەسە مۋزەيدىڭ ادامدى ءبىر ساتتە جاسارتاتىنىن دالەلدەمەيدى. الايدا مادەني ومىرگە ارالاسۋ، ادامدارمەن جۇزدەسۋ، قوزعالىستا بولۋ جانە جاڭا اسەر الۋ دەنى ساۋ قارتايۋعا ىقپال ەتەتىن كۇندەلىكتى ادەتتەردىڭ ءبىرى بولۋى مۇمكىن ەكەنىن كورسەتەدى.