تالاپ كوپ، ايلىعى از: مۇعالىمدەر ديرەكتور بولۋدان نەگە قاشادى؟
استانا. KAZINFORM - قازاقستانداعى مەملەكەتتىك مەكتەپتەردە بۇگىندە 438 ديرەكتوردىڭ ورنى بوس. بۇل ماسەلە مامان تاپشىلىعىنان با، الدە ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنە جاڭا رەفورما كەرەك پە؟ El.kz ينتەرنەت پورتالى ساراپشىلاردىڭ پىكىرىن ءبىلدى.
اۋىلدىق جەرلەردە 385 ديرەكتور جەتىسپەيدى
بۇل تۋرالى پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى - ايدا بالايەۆا دەپۋتاتتىق ساۋالعا بەرگەن جاۋابىندا مالىمدەدى. كادر تاپشىلىعىنىڭ نەگىزگى بولىگى اۋىل مەكتەپتەرىنە تيەسىلى. اۋىلدىق جەرلەردە 385 ديرەكتور جەتىسپەسە، قالالاردا 53 بوس ورىن بوس تۇر.
سوڭعى ءۇش جىلدا بۇل كورسەتكىش بىرتىندەپ ازايعان. ماسەلەن، 2024 -جىلى ەلدە 935 ديرەكتور جەتىسپەسە، 2025 -جىلى بۇل سان 830 عا دەيىن تومەندەگەن. دەگەنمەن ساراپشىلار ماسەلە تەك كادر سانىنا ەمەس، مەكتەپ باسقارۋ جۇيەسىنىڭ وزىنە بايلانىستى ەكەنىن دە ايتادى.
ديرەكتوردىڭ ايلىعى مۇعالىمدىكىنەن از با؟
«سامعاۋ» قازاقستان پەداگوگتارىنىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ جانە قايتا دايارلاۋ رەسپۋبليكالىق ورتالىعىنىڭ قۇرىلتايشىسى اقىلجان قاراكوشىم قازىرگى مەكتەپ ديرەكتورلارىنىڭ مىندەتى شەكتەن تىس كوبەيىپ كەتكەنىن ايتادى.
ديرەكتور تەك ءبىلىم ساپاسىمەن اينالىسۋى كەرەك. قازىر ولار بارلىق شارۋاشىلىق جۇمىستارعا دا جاۋاپ بەرەدى. ول دۇرىس ەمەس. كوگالداندىرۋ سياقتى جۇمىستاردىڭ ديرەكتورعا جۇكتەلۋى قاتە. مۇعالىمدەرگە ديرەكتور بولعانشا، ساباعىن بەرىپ، ديرەكتوردان ەكى ەسە ايلىق كوپ الىپ جۇرگەنى جاقسى، - دەيدى ول.
ونىڭ ايتۋىنشا، ورتا ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا كادر تاپشىلىعى جوق. ديرەكتورلاردى كونكۋرس ارقىلى جانە كادرلىق رەزەرۆ ارقىلى كۋرستى اياقتاعاندار اراسىنان تاعايىندايدى.
سوندىقتان بۇل جۇيەگە رەفورما كەرەك. اۋىلدىق جەردە ديرەكتورلاردى، ۇجىمدى باياعىداي گازەت-جۋرنالعا ماجبۇرلەپ جازدىرتۋ ءالى دە بار، - دەيدى اقىلجان قاراكوشىم.
ساراپشىنىڭ سوزىنشە، مەكتەپ باسشىلارى ءبىلىم ساپاسىنان بولەك شارۋاشىلىق، قارجى، اكىمشىلىك جانە ءتۇرلى ۇيىمداستىرۋ ماسەلەلەرىمەن اينالىسۋعا ءماجبۇر. سونىڭ سالدارىنان تاجىريبەلى پەداگوگتەر ديرەكتورلىق قىزمەتكە قىزىقپايدى.
«تاجىريبەلى پەداگوگتەر ديرەكتور بولۋعا قۇلىقسىز»
رەسپۋبليكالىق ءبىلىم مازمۇنىن ساراپتاۋ ورتالىعىنىڭ جەتەكشى ساراپشىسى داناگۇل راۋيا قىزى ديرەكتور تاپشىلىعىنىڭ استارىندا تەرەڭ جۇيەلىك ماسەلە جاتقانىن ايتادى.
438 ديرەكتوردىڭ جەتىسپەۋى - جاي كادر تاپشىلىعى ەمەس، مەكتەپ باسقارۋ جۇيەسىندەگى داعدارىستىڭ بەلگىسى. بۇگىنگى ديرەكتور - تەك پەداگوگ ەمەس. ول مەنەدجەر، زاڭگەر، قارجىگەر، مەدياتور. ءبىراق تالاپ كوپ، جاۋاپكەرشىلىك جوعارى، ال قولداۋ مەن ەركىندىك شەكتەۋلى، - دەيدى ساراپشى.
داناگۇل راۋيا قىزىنىڭ ايتۋىنشا، اۋىل مەكتەپتەرىندە باسقارۋشىلىققا دايىن كادر از. ماسەلەنىڭ تاعى ءبىر جاعى - شامادان تىس تەكسەرۋ، ەسەپ بەرۋ، بيۋروكراتيا.
كەي جەردە سىبايلاستىق تاۋەكەلى مەن «ءوز ادامىڭ» قاعيداتى دا كاسىبي مامانداردىڭ بۇل قىزمەتتەن باس تارتۋىنا اسەر ەتەدى. ەڭبەكاقى مەن جۇكتەمە اراسىندا دا تەپە-تەڭدىك جوق. سوندىقتان تاجىريبەلى پەداگوگتەر ديرەكتور بولۋعا قۇلىقسىز، - دەيدى ول.
ساراپشىنىڭ پىكىرىنشە، قازىرگى جۇيەدە مەكتەپ ديرەكتورىنا قويىلاتىن تالاپ تىم جوعارى بولعانىمەن، باسقارۋشىلىق ەركىندىك پەن الەۋمەتتىك قولداۋ جەتكىلىكسىز.
مەكتەپ ديرەكتورلارىن قالاي تاعايىندايدى؟
قازاقستاندا مەملەكەتتىك مەكتەپ ديرەكتورلارى كونكۋرس ارقىلى تاعايىندالادى. ۇمىتكەرلەر پەداگوگيكالىق ەڭبەك وتىلىنە، بىلىكتىلىك تالاپتارىنا جانە باسقارۋشىلىق قابىلەتىنە سايكەس ىرىكتەلەدى. سونىمەن قاتار ديرەكتورلىققا كادرلىق رەزەرۆ ارقىلى ارنايى كۋرستاردان وتكەن ماماندار دا ۇسىنىلادى.
مەكتەپ ديرەكتورلارىن ىرىكتەۋ ماسەلەسى وڭىرلەردەگى كوشپەلى كەڭەستەردە دە تالقىلانعان. وسىعان بايلانىستى وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگىنە شاعىن جيناقتى مەكتەپ ديرەكتورلارىنا قويىلاتىن بىلىكتىلىك تالاپتارىن جانە روتاتسيا مەرزىمدەرىن قايتا قاراۋ تاپسىرىلعان.
ديرەكتورلاردى كونكۋرس ارقىلى تاعايىندايدى. ءبىراق مەكتەپ باسشىلارىن كاسىبي دايىنداۋ، باسقارۋشىلىق رەزەرۆ قالىپتاستىرۋ جۇيەسى بولعانىمەن، دايىنداۋ تارتىپتەرى پەداگوگيكالىق، ءبىلىم بەرۋ زاڭدىلىقتارىنا قايشى، تارتىپتەرىنە سايكەس كەلمەيدى، - دەيدى داناگۇل راۋيا قىزى.
ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، قازىرگى تاڭدا مەكتەپ ديرەكتورىن دايارلاۋ جۇيەسىن قايتا قاراپ، بيۋروكراتيالىق جۇكتەمەنى ازايتۋ جانە اۋىل مەكتەپتەرىندەگى باسقارۋ مودەلىن وزگەرتۋ قاجەتتىلىگى تۋىنداپ وتىر.
