سەكسەن باتىردىڭ كىسەسى

ول تۋرالى ءتاتىقارا جىراۋدان مىناداي جىر جولدارى قالعان:

اعاشتا بيىكتى ايتساڭ،

قاراعايدى ايت،

دالانى دۇبىرلەتكەن اگرارلىق فەستيۆال

جىگىتتە ەرلىكتى ايتساڭ،

بوگەنبايدى ايت!

ۇشىنا نايزاسىنىڭ جاۋ مىنگىزگەن

ەمەنالى كەرەيدە ەر جابايدى ايت!

وكىنىشكە قاراي، ەر جابايدىڭ ەسىمى كوپ ەستىلمەيدى. ەسىمىن ارداقتاپ، حالىقتىڭ ەسىنە سالۋ - زەرتتەۋشىلەر مەن عالىمداردىڭ، جەرلەستەرى مەن ۇرپاقتارىنىڭ الدىنداعى ماڭىزدى مىندەت. ەر جاباي قازىرگى سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ جامبىل اۋدانىنىڭ اۋماعىندا تۋعان.

وسى جاباي باتىردىڭ سەكسەن، توقسان، مىڭجاسار ەسىمدى ۇلدارى بولعان. توقسان ادىلەتتى بي اتانىپ، سۋىرىلعان شەشەن بولعان. ايشىلىق الىس جەرلەردەن داۋگەرلەر ارنايى ىزدەپ كەلەدى ەكەن. توقسان بي تۋرالى «ءسوز تاپقانعا قول جوق»، «ەل اۋزىنان»، «شەشەندىك سوزدەر» جيناقتارىندا، «تولعاۋى تەرەڭ توقسان بي» ، ت. ب. كىتاپ، حالىق اراسىنا تارالعان اڭگىمەلەر، اۋىزشا دەرەكتەر وتە كوپ.

ال توقساننىڭ اعاسى سەكسەن الىپ تۇلعالى باتىر ادام ەكەن. قازاقتاردىڭ «گۇلتوبە- ماماناي»، «بۇركەۋ»، «ەلتىنجال»، ت. ب. قۇيقالى قونىستارىنان شەگىنبەي، وزبىرلىق كورسەتكەن كازاك-ورىستاردى تۇقىرتىپ وتىرعانى وسى سەكسەن باتىردىڭ ەسىمىمەن تىعىز بايلانىستى.

ەل اۋزىندا مىناداي دا اڭگىمە بار. بىردە اراق ءىشىپ ەرىككەن كازاكتار ءبىر قازاقتى شوقىندىرماق بولىپ، شەشىندىرىپ سۋعا ءتۇسىرىپ، موينىنا كرەست بايلاپ جىبەرسە، سەكسەن باتىر سونىڭ ەسەسىنە ستانيتساعا شاۋىپ كىرىپ، ەكى كازاكتى ەكى قولىمەن ءىلىپ اكەتىپ، اۋىلعا اكەلىپ، شالقاسىنان سالىپ، سۇندەتتەپ جىبەرگەن كورىنەدى. مىنە، سول سەكسەن باتىرمەن كازاكتار تامىر بولىپ، بەيبىت ءومىر سۇرۋگە تىرىسقان. الايدا ەلدىڭ ەسى، دۇشپاننىڭ سەسى بولىپ جۇرگەن سەكسەننىڭ كوزىن جويۋدى ويلاپ جۇرەدى. باتىر كىپيتانعا (ورىسشاسى پرەسنوۆ ستانيتساسى) كەلسە، ءبىر تاتاردىڭ ۇيىنە تۇستەنىپ جۇرەتىن كورىنەدى. كازاكتار بىردە سەكسەن باتىر ستانيتساعا كەلگەنىن كورىپ، بىرەۋلەرى وزىمەن سويلەسىپ الداستىرىپ وتىرعاندا، باسقا ءبىر قۋلارى الگى ءۇيدىڭ ايەلىن قورقىتىپ، قىمىزعا ۋ قوسىپ بەرگىزەدى. باتىر سودان ءجانتاسىلىم ەتەدى. ال سۇم كازاكتار پرەسنوۆكانىڭ كوشەسىندە باتىردىڭ ولگەنىنە قۋانىپ، ءبىر اپتا بويى اراق ءىشىپ تويلاعان ەكەن...

مىنە، وسى باتىردىڭ ءۇشىنشى ۇلى بەكەنتايدان تۋعان ساعىندىق، قاينەت، زەينوللا، فايزوللا، مىرزاعالي دەگەن نەمەرەلەرى بولعان. وسىنداعى زەينوللانىڭ بالاسى، سەكسەن باتىردىڭ شوبەرەسى - دايىر اقساقالدىڭ ۇيىندە باتىردىڭ كىسەسى ساقتالعان. قالىڭ بىلعارىعا ويۋلار سالىنىپ تىگىلگەن كىسەنىڭ كولەمى وقۋشى بالالاردىڭ سومكەسىندەي. دەمەك، بەلبەۋىنىڭ جالپاقتىعى كەم دەگەندە ءبىر قارىس بولعان-اۋ. وسىعان قاراپ-اق باتىردىڭ قانداي الىپ تۇلعالى ەكەنىن بىلۋگە بولادى.

كىسە قازىر سەكسەننىڭ بەكتەن دەگەن تاعى ءبىر ۇلىنان تارايتىن ءمالعاجدار دەگەن كىسىنىڭ قارا شاڭىراعىندا. باتىردىڭ ۇرپاقتارى ونى اتالارىنان قالعان قاسيەتتى تابارىكتەي كورىپ، ۇلكەن شاڭىراقتارىنا تاپسىرىپ وتىرادى ەكەن. سەكسەن باتىردىڭ زيراتى وسى اۋدانداعى تالپىن اۋىلىنىڭ تۇبىندە، باسىندا ۇلكەن بەلگى بار. بيىل سانالى ۇرپاقتارى كەسەنە تۇرعىزۋدى دا قولعا الىپ وتىر.

سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى

جاقسىباي سامرات

egemen.kz