رەسەيلىك سپۋتنيكتىڭ ا ق ش اپپاراتىنا سوعىلۋى: عارىش ادامزات ءۇشىن قاۋىپتى كەڭىستىككە اينالا ما؟

2009-جىلى الەمدىك ب ا ق عارىشتاعى اپات تۋرالى جازدى. رەسەيدىڭ قىزمەتىن توقتاتقان Kosmos 2251 سپۋتنيگى ا ق ش- تىڭ Iridium 33 سپۋتنيگىمەن سوقتىعىستى. بۇل عارىش كەڭىستىگىندەگى قوقىستىڭ قانشالىقتى قاۋىپتى ەكەنىن كورسەتكەن وقيعا بولدى. سپۋتنيكتەردىڭ سوقتىعىسۋ سالدارىنان عارىشقا 1800 دەن استام بولشەك شاشىلدى. وسىلايشا ىستەن شىعىپ، قىزمەتىن توقتاتقان ەسكى اپپاراتتاردىڭ وربيتاداعى سپۋتنيكتەرگە قانشالىقتى قاۋىپتى ەكەنى ءىس جۇزىندە كورىندى. قازىرگى تاڭدا، بۇل ماسەلە ءتىپتى ۋشىعىپ كەتتى.

NASA- نىڭ اقپاراتى بويىنشا، جەردىڭ ماڭىندا كولەمى 10 سمتردەن ۇلكەن 25 مىڭنان استام نىسان اينالىپ ءجۇر. ال كولەمى 1-10 س م بولاتىن نىسانداردىڭ سانى 500 مىڭنان كوپ بولسا، كولەمى 1 سمگە جەتپەيتىن نىسانداردىڭ سانى 100 ميلليوننان اسادى. بۇل ءبىر قاراعاندا تىم كىشكەنتاي بولسا دا، شىندىعىندا سپۋتنيكتەردىڭ جۇمىسى ءۇشىن ۇلكەن كەدەرگى سانالادى. وربيتاداعى نەگىزگى سپۋتنيكتەردىڭ سانى جىل سايىن ارتۋدا. ال سپۋتنيك ۇشىرۋ ارەكەتتەرى سوڭعى 10 جىلدا 11 ەسە ارتقان.

عارىشقا جەكە اپپارات پەن سپۋتنيك ۇشىراتىن كومپانيالاردىڭ سانى جىل ساناپ ارتىپ كەلەدى. Starlink جۇيەسىنە قازىردىڭ وزىندە 9400 سپۋتنيك تيەسىلى. بۇل وربيتاداعى 14900 سپۋتنيكتىڭ 63 پايىزى دەگەن ءسوز. ياعني، ءبىر عانا جەكە كومپانيا تۇتاس دەرجاۆالاردى باسىپ وزدى. بۇل كورسەتكىشتەر ارتا بەرمەك. سەبەبى الەمنىڭ ءار تۇكپىرىندە عارىش كەڭىستىگىن يگەرۋدى ماقسات ەتكەن، بارلاۋ قىزمەتىن ۇسىناتىن، اۋا رايىن بولجايتىن، بايلانىس جۇيەسىندە ءتۇرلى بالاما ۇسىنۋعا ءازىر جەكە كومپانيالار سانى ارتۋدا. سايكەسىنشە، جەكە كومپانيالاردىڭ عارىشتاعى سپۋتنيكتەرى دە ارتا بەرمەك. وسى فاكتىنى تۋ ەتكەن ساراپشىلار، عارىش كەڭىستىگىندەگى قوقىستاردىڭ سانى دا ارتاتىنىن ايتۋدا.

Astroscale كومپانياسىنڭ ساراپشىسى كريس بلەكەربي بىلاي دەيدى: «iridium مەن Kosmos-تىڭ سوقتىعىسۋى عارىشتاعى قوقىستىڭ سانىن دا، قاۋىپتى بولشەكتەر سانىن دا ارتتىردى. بۇل ءبىر عانا مىسال. جىل وتكەن سايىن عارىشتاعى بولشەكتەر سانى ارتىپ كەلەدى جانە بۇل قاۋىپتى وقيعالار سانىن ارتتىراتىن بولادى». ساراپشى عارىش كەڭىستىگىندە ك س ر و- دان قالعان، ىستەن شىققان سپۋتنيكتەردىڭ دە سانى كوپ ەكەنىن ايتۋدا. ادەتتە مەملەكەتتەر ىستەن شىققان سپۋتنيكتەردى بەيتاراپ سۋ ايلاعىنا قۇلاتۋعا تىرىسادى. الايدا سپۋتنيكتەر قۇلاۋ ساتىندە وتقا ورانىپ، كوپ بولشەگى وربيتاعا شاشىراپ كەتەدى.

حالىقارالىق عارىشتىق ستانتسيانىڭ ءوزى عارىشتاعى قوقىسقا سوعىلماۋ ءۇشىن جىلىنا كەمى ەكى مارتە ورنىن اۋىستىرۋدا. ماماندار زاماناۋي تەحنولوگيالاردى پايدالانا وتىرىپ، ەسكى سپۋتنيكتەردى ۋتيليزاتسيالاۋ ءادىسىن ىزدەستىرۋدى ۇسىنۋدا. ساراپشىلار عارىشتاعى قوقىستى جويۋ ءادىسىن تاپپاسا، جەرگە جاقىن وربيتا ادامزات ءۇشىن قاۋىپتى كەڭىستىككە اينالاتىنىن ايتۋدا.

Mezgil.kz