قىز جىبەكتە شەگەنى سومداعان اكتەردىڭ قيىن تاعدىرى جايلى بىلەسىز بە؟
استانا. قازاقپارات - ءانۋار مولدابەكوۆتىڭ تاعدىرى ءبىر ءرولدىڭ تاريحى ەمەس، ونەرگە بار بولمىسىمەن قىزمەت ەتكەن ادامنىڭ جولى رەتىندە ەستە قالادى.
«قىز جىبەك» فيلمى ايتىلسا، تولەگەن مەن جىبەكپەن بىرگە شەگە دە قاتار اتالادى. ول قۇر ءفيلمنىڭ كەيىپكەرى ەمەس، وقيعانىڭ ىشكى سەزىمىن العا جىلجىتاتىن، مىنەزى وتكىر، ءسوزى اشى تۇلعا. كورەرمەن شەگەنى ءبىر كورگەننەن ۇمىتپايدى. ونىڭ ءار قيمىلى، ءار ءسوزىنىڭ استارىندا ءبىر ىشكى قايشىلىق، ءبىر تىلسىم بار. ءدال وسى بەينەنى ەكراندا تىرىلتكەن اكتەردىڭ كىم ەكەنىن كوپشىلىك بىلمەيدى، ءارى ونىڭ ءومىرى قانداي بولعانىن، ونەر جولىنداعى كۇرەسىن، تاعدىر سالعان اۋىرتپالىقتاردان دا بەيحابار. شەگەنى سومداعان ءانۋار مولدابەكوۆ ءۇشىن بۇل ءرول جاي عانا اكتەرلىك جۇمىس ەمەس ەدى. ول ءوز مىنەزىنە، بولمىسىنا جاقىن، تاعدىرلى بەينەنى الىپ شىقتى. سوندىقتان دا شەگە كورەرمەنگە جاساندى كەيىپكەر ەمەس، جانىندا وتىرعان ءتىرى ادامداي اسەر ەتتى.
جالپى العاندا، ەكراندا مىنەزدى، قايسار، وتكىر شەگە بەينەسىن جاساعان اكتەردىڭ ءوزى قانداي ءومىر ءسۇردى؟ ونىڭ ساحناعا كەلۋ جولى، ونەردەگى بيىگى مەن ومىردەگى كۇرەسى قالاي ءوربىدى؟ بۇل سۇراققا جاۋاپ ىزدەۋ ءانۋار مولدابەكوۆتىڭ بالالىق شاعىنان، ساحناعا دەيىنگى جولىنان باستالادى.
ءانۋار مولدابەكوۆتىڭ ءومىر جولى جەڭىل باستالعان جوق. ول ەرتە جاستان تاعدىردىڭ سالماعىن سەزىنىپ ءوستى. بالالىق شاعى جوقشىلىقپەن، تۇرمىستىق قيىندىقتارمەن ءوتتى، بۇل ونىڭ مىنەزىن ەرتە شىڭدادى. ومىرگە ەرتە ەسەيىپ قاراۋعا ءماجبۇر بولعان بالا كەيىن ساحنادا كۇردەلى، ىشكى قايشىلىعى مول كەيىپكەرلەردى سەنىمدى سومداي الدى. ونىڭ اكتەرلىك تابيعاتىنداعى قاتتىلىق پەن شىنايىلىق وسى ومىرلىك تاجىريبەدەن قالىپتاستى.
انەكەڭنىڭ ونەرگە كەلۋى دە كەزدەيسوق ەمەس ەدى. تەاتر ستۋدياسىندا وقي ءجۇرىپ، ءانۋار ساحنانىڭ تەك سىرتقى سۇلۋلىق ەمەس، ىشكى ءتارتىپ پەن جاۋاپكەرشىلىك تالاپ ەتەتىن الەم ەكەنىن ءتۇسىندى. ول ءوزىن تەز كورسەتەتىن اكتەرلەردىڭ قاتارىنان بولعان جوق. كەرىسىنشە، ىشتەن ءپىسىپ، رولگە تەرەڭ بويلايتىن، مىنەزدى بەينەنى اسىقپاي جاسايتىن اكتەرگە اينالدى. بۇل قاسيەت كەيىن ونىڭ ساحناداعى جانە كينوداعى باستى ارتىقشىلىعىنا اينالدى. ساحناعا وسىلايشا دايىندىقپەن كەلگەن ءانۋار مولدابەكوۆ ءۇشىن العاشقى رولدەر ۇلكەن مەكتەپ بولدى. ول تەاتردا جيناعان تاجىريبەسىن ەكرانعا الىپ شىققاندا، دايىن اكتەر رەتىندە تانىلدى. ءدال وسى دايىندىق «قىز جىبەك» فيلمىندەگى شەگە وبرازىن ومىرگە اكەلۋگە نەگىز قالادى. ەندى ونىڭ اكتەرلىك تاعدىرىن تۇبەگەيلى وزگەرتكەن سول رولگە توقتالۋ قاجەت.
«قىز جىبەك» فيلمى قازاق كينوسىنىڭ التىن قورىنا ەنگەن تۋىندى بولسا، شەگە وبرازى سول ءفيلمنىڭ ىشكى جۇيكەسىن ۇستاپ تۇرعان كەيىپكەرلەردىڭ ءبىرى بولدى. ول باستى كەيىپكەر ەمەس، ءبىراق وقيعانى اشاتىن، تەرەڭدەتەتىن تۇلعا. ءانۋار مولدابەكوۆ بۇل رولدە شەگەنىڭ ىشكى قاتتىلىعىن، تاعدىرعا وكپەلى مىنەزىن ءدال جەتكىزە الدى دەيدى كينوتانۋشىلار. سول سەبەپتى كەيىپكەر كورەرمەنگە ءبىرجاقتى جامان نەمەسە ءبىرجاقتى جاقسى بولىپ كورىنبەدى.
شەگە ءرولى كينو ارقىلى تانىمال ەتسە، تەاتر ءانۋار مولدابەكوۆتىڭ شىن مۇمكىندىگىن اشقان كەڭىستىك بولدى. ەكرانداعى ءبىر بەينەمەن شەكتەلمەي، ول ساحنادا مۇلدە باسقا ماسشتابتاعى كەيىپكەرلەردى سومدادى. وسىلايشا، شەگەنىڭ ارتىندا تۇرعان اكتەردىڭ شىعارماشىلىق الەمى ودان دا تەرەڭ ەكەنىن تەاتر ساحناسى دالەلدەدى دەيدى تەاترتانۋشىلار.
كينو ءانۋار مولدابەكوۆتى كوپشىلىككە تانىستىرسا، تەاتر ونىڭ شىنايى كاسىبي دەڭگەيىن ايقىندادى. ول ساحنادا تەك ۇلتتىق دراماتۋرگيامەن شەكتەلىپ قالماي، الەمدىك كلاسسيكانىڭ كۇردەلى كەيىپكەرلەرىنە باتىل باردى. قوبىلاندى باتىر سەكىلدى تاريحي تۇلعالار، ىشكى سەزىمدەرى بۋىرقانىپ سومدالاتىن تراگەديالىق وبرازدار، مۇنىڭ ءبارى اكتەردىڭ دياپازونىنىڭ كەڭدىگىن كورسەتتى. ءار رولدە ول سىرتقى ەففەكتكە ەمەس، كەيىپكەردىڭ ىشكى دراماسىنا ءمان بەرگەن ەكەن.
اسىرەسە، شەكسپيردىڭ «ريچارد III» وبرازىن ورىنداۋى ونىڭ اكتەرلىك شەبەرلىگىنىڭ بيىك شىڭى سانالدى دەيدى زەرتتەۋشىلەر. بۇل رولدە ول زۇلىمدىقتى دا، السىزدىكتى دە، بيلىككە دەگەن قۇشتارلىقتى دا قاتار كورسەتە ءبىلدى. كورەرمەن ريچاردتى جەك كورىپ قانا قويماي، ونىڭ ىشكى تراگەدياسىن سەزىندى. مۇنداي كوپقاباتتى وبراز جاساۋ تەك ساحنالىق تەحنيكامەن ەمەس، ومىرلىك تاجىريبەمەن دە بايلانىستى ەدى.
ساحناداعى وسىنداي اۋىر رولدەر اكتەردەن تەك تالانت ەمەس، فيزيكالىق جانە پسيحولوگيالىق توزىمدىلىك تالاپ ەتتى. ءانۋار مولدابەكوۆ بۇل سالماقتى جىلدار بويى كوتەرىپ ءجۇردى. الايدا ساحناداعى بيىك بەينەلەرمەن قاتار، ونىڭ ومىرىندە كوزگە كورىنبەيتىن كۇرەس تە قاتار ءجۇرىپ جاتتى. بۇل كۇرەس ۋاقىت وتە كەلە اكتەر تاعدىرىنا تىكەلەي اسەر ەتتى.
ساحنا مەن ەكراندا مىنەزدى، قۋاتتى كەيىپكەرلەردى سومداعان ءانۋار مولدابەكوۆتىڭ ءومىرى سىرت كوزگە بەرىك كورىنگەنىمەن، ىشكى جاعىنان اۋىر سىناققا تولى بولدى. ول ۇزاق جىلدار بويى قانت ديابەتىمەن كۇرەستى. بۇل دەرت كۇندەلىكتى ءومىردى عانا ەمەس، ساحناداعى جۇمىسىن دا قيىنداتتى. سوعان قاراماستان اكتەر ونەردەن قول ۇزبەدى، اۋرۋىن العا تارتىپ، رولدەن باس تارتۋدى وزىنە لايىق كورمەدى. ساحنا ونىڭ ومىرلىك تىرەگىنە اينالدى.
دەنساۋلىقتىڭ بىرتىندەپ سىر بەرۋى اكتەرگە ۇلكەن سالماق سالدى. اۋىر رولدەر، ۇزدىكسىز دايىندىق، ىشكى ەموتسيالىق جۇكتەمە دەرتپەن قاباتتاسىپ وتىردى. ءبىراق ول كورەرمەنگە بۇل كۇرەستى كورسەتپەدى. ەكراندا دا، ساحنادا دا مولدابەكوۆ ءالسىز كەيىپكەردى ەمەس، تاعدىرمەن تايسالماي بەتپە- بەت كەلەتىن تۇلعالاردى الىپ شىقتى. بۇل تۇرعىدا ونىڭ ءومىرى مەن سومداعان وبرازدارىنىڭ اراسىندا كوزگە كورىنبەيتىن ۇقساستىق بار ەدى.
ءانۋار مولدابەكوۆ 1985 -جىلى 47 جاسىندا ومىردەن ءوتتى. بۇل ونەر ءۇشىن دە، كورەرمەن ءۇشىن دە ورنى تولماس قازا ەدى. ول ۇزاق عۇمىر كەشپەسە دە، حالىق جادىندا ماڭگى قالاتىن بەينەلەر قالدىردى. بۇگىن «قىز جىبەك» ەكرانعا شىققاندا، كورەرمەن ءالى دە شەگەنى تانيدى. ال سول شەگەنىڭ ارتىندا تۇرعان اكتەردىڭ تاعدىرى ونەردىڭ تەك ساحناداعى جارقىل ەمەس، ومىرلىك كۇرەس ەكەنىن ەسكە سالادى.
ونەردە قالعان ءىز. ءانۋار مولدابەكوۆ ومىردەن ەرتە وتسە دە، ونىڭ ساحنا مەن ەكراندا قالدىرعان ءىزى كومەسكى تارتقان جوق. ول ويناعان رولدەر ۋاقىتپەن بىرگە ەسكىرمەدى، كەرىسىنشە جاڭا بۋىن كورەرمەن ءۇشىن قايتا اشىلىپ وتىر. شەگە بەينەسى ارقىلى ول حالىق جادىندا ساقتالسا، تەاتر ساحناسىنداعى كۇردەلى وبرازدارى كاسىبي ورتادا بيىك ولشەم رەتىندە قابىلداندى. ونىڭ ونەرى اتاق پەن داڭقتان بۇرىن، ىشكى ادالدىق پەن جاۋاپكەرشىلىكتىڭ كورىنىسى.
بۇگىن «قىز جىبەك» قايتا كورسەتىلگەن سايىن، كورەرمەن شەگەنى تانيدى. سول ساتتە اكتەردىڭ ءوزى كورىنبەسە دە، ونىڭ بولمىسى ەكراندا ءومىر ءسۇرىپ تۇرادى. بۇل دا ونەردىڭ ەڭ ۇلكەن جەڭىسى دەپ ەسەپتەۋگە بولادى. ءانۋار مولدابەكوۆتىڭ تاعدىرى ءبىر ءرولدىڭ تاريحى ەمەس، ونەرگە بار بولمىسىمەن قىزمەت ەتكەن ادامنىڭ جولى رەتىندە ەستە قالادى.
رۇستەم نۇركەنوۆ
«ايقىن» گازەتى
