قازاقتىڭ اقباس سيىرى تۋرالى كىتاپ جارىققا شىقتى

باسىلىمدى قازاقتىڭ اقباس تۇقىمى جونىندەگى رەسپۋبليكالىق پالاتا دايىنداعان. بەس جىلدىق عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىسىنىڭ ناتيجەسىندە جارىق كورگەن كىتاپتا تۇقىمنىڭ قالىپتاسۋ تاريحى، ونى شىعارۋعا ۇلەس قوسقان عالىمدار مەن سەلەكتسيونەرلەردىڭ ەڭبەگى، سونداي-اق قازاقتىڭ اقباس تۇقىمىنىڭ ەلىمىزدىڭ اگرارلىق سەكتورىنداعى ورنى جان-جاقتى باياندالعان.

قازاقتىڭ اقباس تۇقىمى 1950-جىلى رەسمي تۇردە بەكىتىلدى. ونىڭ شىعارىلۋى قازاقستانداعى سەلەكتسيالىق عىلىمنىڭ ەڭ ءىرى جەتىستىكتەرىنىڭ ءبىرى سانالادى. عالىمدار جەرگىلىكتى قازاق مالىنىڭ تابيعي توزىمدىلىگى مەن شەتەلدىك جوعارى ءونىمدى تۇقىمداردىڭ قاسيەتتەرىن ۇشتاستىرىپ، قاتال كليماتقا بەيىمدەلگەن ءارى ەت ونىمدىلىگى جوعارى جاڭا تۇقىم قالىپتاستىردى.

مامانداردىڭ ايتۋىنشا، قازاقتىڭ اقباس مالىنىڭ پايدا بولۋى قازاقستانداعى زاماناۋي ەتتى مال شارۋاشىلىعىنىڭ دامۋىنا جول اشىپ، سەلەكسيا، ازىقتاندىرۋ جانە مال ءوسىرۋ مادەنيەتىنىڭ جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلۋىنە ىقپال ەتتى.

«ءوزىنىڭ دامۋ جىلدارىندا ول ءتۇرلى كەزەڭدەردەن ءوتىپ، بۇگىندە جاڭا بەلەسكە كوتەرىلدى. قازىرگى تاڭدا قازاقتىڭ اقباس مالىنىڭ سانى 520 مىڭنان اسادى. مالدىڭ وزىنە دە، گەنەتيكالىق ماتەريالىنا دا سۇرانىس جوعارى. بۇل تەك ءىرى قارا تۇقىمى عانا ەمەس، عىلىمي، ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك قىرلاردى بىرىكتىرەتىن اۋقىمدى قۇبىلىس. قازاقتىڭ اقباس تۇقىمى ەلىمىزدىڭ ازىق-تۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە، اۋىلدىق اۋماقتاردى دامىتۋعا جانە اگروونەركاسىپتىك كەشەننىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتىن ارتتىرۋعا ەلەۋلى ۇلەس قوسىپ كەلەدى»، - دەدى قازاقتىڭ اقباس تۇقىمى جونىندەگى رەسپۋبليكالىق پالاتانىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى باقتيار وتەلبايەۆ.

ونىڭ ايتۋىنشا، بۇگىنگى تاڭدا تۇقىمعا دەگەن قىزىعۋشىلىق تەك قازاقستاندا عانا ەمەس، شەتەلدەردە دە ارتىپ كەلەدى. اسىرەسە اسىل تۇقىمدى مال مەن وتاندىق گەنەتيكالىق ماتەريالعا سۇرانىس جوعارى.

كىتاپ اۆتورلارى «Qazaq Aqbas - ۇلتتىق قازىنا» اتاۋىنىڭ ءوزى بۇل تۇقىمنىڭ تەك سەلەكتسيالىق جەتىستىك ەمەس، ۇلتتىق مۇرانىڭ ءبىر بولىگى ەكەنىن بىلدىرەتىنىن اتاپ ءوتتى. باسىلىمدا بىرنەشە بۋىن عالىمدارى مەن مال شارۋاشىلىعى ماماندارىنىڭ ەڭبەگى كورسەتىلىپ، وتاندىق گەنەتيكالىق قوردى ساقتاۋ مەن دامىتۋ ماسەلەلەرى قامتىلعان.

قازاقتىڭ اقباس تۇقىمى بۇگىندە قازاقستانداعى ەڭ كوپ تارالعان ەت باعىتىنداعى ءىرى قارا تۇقىمدارىنىڭ ءبىرى بولىپ سانالادى.

ايتا كەتەيىك، اقمولا وبلىسىنا گەرمانيادان 165 باس گولشتين سيىرى اكەلىندى.