قازاقستاندىقتار قىمبات كولىك الۋدان نەگە تايىنبايدى

ا ف ك تالداۋ ورتالىعىنىڭ مالىمەتىنشە، 2026-جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىندا بانكتەرگە تۇسكەن اۆتونەسيە وتىنىمدەرىنىڭ سانى 1,2 ميلليوندى قۇراپ، وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 11 پايىزعا ازايعان. ال بەرىلگەن نەسيەلەر كولەمى 17,7 پايىزعا تومەندەپ، 397,7 ميلليارد تەڭگەنى قۇرادى.

ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە، بۇعان بىرنەشە فاكتور اسەر ەتكەن.

بىرىنشىدەن، ەلدەگى اقشا-نەسيە ساياساتى ءالى دە قاتاڭ كۇيىندە قالىپ وتىر. بانكتەر ءۇشىن قارجى تارتۋ قۇنى قىمباتتاعان سايىن، نەسيە مولشەرلەمەلەرى دە وسەدى. ماسەلەن، ءبىر جىل بۇرىن اۆتونەسيەنىڭ ورتاشا مولشەرلەمەسى 14,8 پايىز بولسا، قازىر بۇل كورسەتكىش 24,3 پايىزعا دەيىن جەتكەن.

ەكىنشىدەن، بىرنەشە جىل قاتارىنان جوعارى قارقىنمەن وسكەن نارىق بىرتىندەپ قانىعا باستادى. بۇرىن كولىك الۋدى كەيىنگە قالدىرعان ازاماتتاردىڭ باسىم بولىگى نەسيە راسىمدەپ ۇلگەردى. سوندىقتان جاڭا كليەنتتەر سانى بۇرىنعىداي جىلدام ءوسىپ جاتقان جوق.

ۇشىنشىدەن، بانكتەر تاۋەكەلدەردى ازايتۋ ءۇشىن قارىز الۋشىلارعا قويىلاتىن تالاپتاردى كۇشەيتتى. سونىڭ سالدارىنان وتىنىمدەردى ماقۇلداۋ دەڭگەيى 15,4 پايىزعا دەيىن تومەندەگەن. بۇل بولشەك نەسيە نارىعىنداعى ورتاشا كورسەتكىشتەن ەداۋىر تومەن.

قازاقستاندىقتار قانداي كولىكتەردى ساتىپ الىپ جاتىر؟

نارىقتاعى تاعى ءبىر قىزىق ءۇردىس - ءىرى كولەمدەگى نەسيەلەردىڭ كوبەيۋى. ەگەر بىلتىر 10 ميلليون تەڭگەدەن جوعارى نەسيەلەردىڭ ۇلەسى 32,3 پايىز بولسا، قازىر ول 37,1 پايىزعا جەتكەن.

بۇل بىرنەشە جايتتى كورسەتەدى. بىرىنشىدەن، اۆتوموبيل باعاسى جىلدان جىلعا قىمباتتاپ كەلەدى. ەكىنشىدەن، تۇتىنۋشىلاردىڭ ءبىر بولىگى ارزان كولىكتەردەن گورى جايلىلىعى جوعارى ءارى زاماناۋي ۇلگىلەرگە باسىمدىق بەرە باستاعان.

جاڭا نەسيەلەر كولەمىنىڭ ازايعانىنا قاراماستان، جالپى اۆتونەسيە پورتفەلى ۇلعايۋىن جالعاستىرۋدا. بۇگىندە ونىڭ كولەمى 4,1 تريلليون تەڭگەگە جەتىپ، بانكتەردىڭ بولشەك نەسيە پورتفەلىنىڭ 16,3 پايىزىن قۇرايدى.

ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، بۇل اۆتونەسيەلەۋدىڭ ءالى دە قارجى نارىعىنداعى ماڭىزدى سەگمەنت بولىپ قالا بەرەتىنىن كورسەتەدى.

قارىزىن ۋاقىتىندا تولەيتىندەر كوپ

اۆتونەسيەنىڭ تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى - ونىڭ ساپاسىنىڭ جوعارى بولۋى. قازىرگى تاڭدا مەرزىمى وتكەن قارىزداردىڭ ۇلەسى 2,9 پايىز عانا. ال بولشەك نەسيەلەۋ نارىعى بويىنشا ورتاشا كورسەتكىش 4,4 پايىزدى قۇرايدى.

مۇنىڭ باستى سەبەبى - كولىكتىڭ كەپىلدە بولۋى. قارىز الۋشىلار كولىگىن جوعالتپاۋ ءۇشىن تولەمدەردى ۋاقىتىلى وتەۋگە تىرىسادى. سوندىقتان بانكتەر دە بۇل ءونىمدى سالىستىرمالى تۇردە سەنىمدى نەسيە ءتۇرى رەتىندە باعالايدى.

نەسيەگە سۇرانىس ازايعانىمەن، ەلىمىزدەگى اۆتوكولىك ءوندىرىسى جوعارى دەڭگەيدە ساقتالىپ وتىر. بيىلعى قاڭتار-ناۋرىز ايلارىندا قازاقستاندا 44,4 مىڭ اۆتوموبيل شىعارىلعان. بۇل وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىندەگى 32,3 مىڭ كولىكتەن الدەقايدا كوپ.

ياعني نارىقتاعى باياۋلاۋ كولىك ءوندىرىسىنىڭ توقتاۋىن بىلدىرمەيدى. كەرىسىنشە، سالادا بەلسەندىلىك ساقتالىپ، ءوندىرىس كولەمى ءوسىپ كەلەدى.

الداعى ۋاقىتتا نە بولادى؟

ساراپشىلاردىڭ بولجامىنشا، 2026-جىلدىڭ ەكىنشى توقسانىندا دا اۆتونەسيە نارىعىنداعى قازىرگى ۇردىستەر ساقتالادى. ەگەر بازالىق مولشەرلەمە جوعارى دەڭگەيدە قالىپ، نەسيە بەرۋ تالاپتارى جەڭىلدەمەسە، سۇرانىس بۇرىنعىداي قارقىندى وسپەۋى مۇمكىن.

دەگەنمەن اۆتونەسيەلەۋ نارىعى داعدارىسقا ۇشىراپ وتىر دەۋگە نەگىز جوق. كەرىسىنشە، بىرنەشە جىلدىق قارقىندى وسىمنەن كەيىن بۇل سەگمەنت جاڭا كەزەڭگە اياق باستى. ەندىگى جەردە نارىقتىڭ دامۋى جاڭا قارىز الۋشىلار سانىنا ەمەس، حالىقتىڭ تولەم قابىلەتىنە، نەسيەنىڭ قولجەتىمدىلىگىنە جانە ەكونوميكالىق جاعدايعا كوبىرەك تاۋەلدى بولماق.