قازاقستاندىق عالىم عىلىمعا جاڭا باكتەريا ءتۇرىن ەنگىزدى

م. وتەمىسوۆ اتىنداعى باتىس قازاقستان ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بيولوگيا، حيميا عىلىمدارى جانە قورشاعان ورتا ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىنىڭ جەتەكشىسى، PhD سەرىك باكيەۆتىڭ عىلىمي زەرتتەۋلەرى سۋ ەكوجۇيەلەرىنىڭ بيوالۋانتۇرلىلىگىن ساقتاۋ، اكۆاكۋلتۋرانى دامىتۋ، انتيبيوتيكتەرگە ءتوزىمدى باكتەريالاردى زەرتتەۋ جانە مولەكۋلالىق گەنەتيكا باعىتتارىن قامتيدى.

عالىم عىلىمي جولىن ستۋدەنت كەزىنەن باستاپ، جايىق- كاسپي باسسەينىندەگى بەكىرە تۇقىمداس بالىقتاردىڭ گەنەتيكالىق قورىن زەرتتەۋ جوبالارىنا قاتىسقان. كەيىن ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە دوكتورانتۋرادا وقىپ، باكتەريوفاگ ەندوليزيندەرى ارقىلى بالىقتاردىڭ باكتەريالىق پاتوگەندەرىن زالالسىزداندىرۋ تاسىلدەرىن زەرتتەگەن.

2025 -جىلى سەرىك باكيەۆ قازاقستاندىق عالىمدار توبىمەن بىرگە عىلىمعا جاڭا Aeromonas oralensis باكتەرياسىن ەنگىزدى. سونىمەن قاتار عىلىم مەن تەحنولوگيا سالاسىنداعى جەتىستىكتەرى ءۇشىن عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگىنىڭ «عىلىم ۇزدىگى» قۇرمەت ديپلومىمەن ماراپاتتالدى.

«عىلىمي زەرتتەۋلەرىمىز سۋ ەكوجۇيەلەرىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن ارتتىرۋعا، اكۆاكۋلتۋرا سالاسىن دامىتۋعا جانە ميكروبيولوگيالىق تاۋەكەلدەردى ازايتۋعا باعىتتالعان. عىلىم ناتيجەلەرىنىڭ ناقتى وندىرىسكە ەنگىزىلۋى ءبىز ءۇشىن ماڭىزدى كورسەتكىش سانالادى»، - دەلىنگەن عالىم تۋرالى جاريالانعان مالىمەتتە.

بۇگىندە زەرتتەۋشىنىڭ 59 عىلىمي جاريالانىمى بار. ونىڭ ىشىندە Web of Science جانە Scopus بازالارىندا يندەكستەلەتىن حالىقارالىق جۋرنالدارداعى ماقالالار، مونوگرافيالار، پاتەنتتەر مەن پراكتيكالىق ۇسىنىمدار قامتىلعان.

عالىمنىڭ جەتەكشىلىگىمەن تابيعي جانە جەر استى سۋلارىنىڭ ميكروبيومىن زەرتتەۋ، ءەندوفيتتى باكتەريالاردى ءبولىپ الۋ جانە انتيبيوتيكتەرگە توزىمدىلىكتىڭ تارالۋىن باعالاۋ باعىتىنداعى جوبالار جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر.

ايتا كەتەيىك، استىق شارۋاشىلىعى عىلىمي-وندىرىستىك ورتالىعىندا ورگانيكالىق ءونىم ءوندىرۋ سەحى اشىلادى.