قازاقستاننىڭ اسكەري-تەڭىز كۇشتەرىنىڭ قۇرىلعانىنا 33 جىل تولدى
استانا. قازاقپارات – 2-ءساۋىر - قازاقستاندىق اسكەري تەڭىزشىلەر ءۇشىن ايتۋلى كۇن. 1993-جىلدىڭ ءدال وسى كۇنى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اسكەري-تەڭىز كۇشتەرىن قۇرۋ تۋرالى جارلىققا قول قويىلعان بولاتىن.
سودان بەرگى ۋاقىتتا وتاندىق فلوت ايتارلىقتاي وزگەردى. قارۋ-جاراق قاتارى وتاندىق جانە شەتەلدىك زاماناۋي كەمەلەرمەن تولىقتى، جەكە قۇرامنىڭ سانى ارتىپ، اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ كاسىبي دايارلىعى مەن جاۋىنگەرلىك شەبەرلىگى جاڭا بەلەسكە شىقتى.
وتاندىق فلوتتىڭ قالىپتاسۋ جولى
بۇگىندە قازاقستاننىڭ اسكەري-تەڭىز كۇشتەرى ەلىمىزدىڭ جالعىز سۋ ايدىنى - كاسپي تەڭىزىنىڭ قازاقستاندىق سەكتورىندا قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋدە شەشۋشى ءرول اتقارادى. قۇرلىق اسكەرلەرى مەن اۋە قورعانىسى كۇشتەرىنە قاراعاندا، اسكەري-تەڭىز كۇشتەرى (ا ت ك) ءىس جۇزىندە نولدەن باستاپ قالىپتاستى.
ا ت ك باس قولباسشىسى، ءبىرىنشى دارەجەلى كاپيتان قانات نيازبەكوۆ اتاپ وتكەندەي، فلوتتىڭ قۇرىلىمى ىقشام بولعانىمەن، وتە ءتيىمدى. ونىڭ قۇرامىندا 1000 نان استام اسكەري قىزمەتشى مەن زىمىراندىق-ارتيللەريالىق كەمەلەردى قوسا العاندا، وننان استام جاۋىنگەرلىك كەمە، كاتەرلەر مەن كومەكشى كەمەلەر بار.
قۇرىلىمدىق جاعىنان اسكەري-تەڭىز كۇشتەرى سۋ ءۇستى كۇشتەرىن، جاعالاۋ قورعانىسى بولىمشەلەرىن، تەڭىز جاياۋ اسكەرى مەن قامتاماسىز ەتۋ بولىمدەرىن بىرىكتىرەدى.
- قازاقستاندىق ا ت ك- ءنىڭ باستى ەرەكشەلىگى - ولاردىڭ كاسپي تەڭىزىنىڭ تابيعي ەرەكشەلىكتەرىنە بەيىمدەلۋىندە. كاسپي - تاياز تۇستارى كوپ تۇيىق سۋ ايدىنى، بۇل كەمەلەردىڭ سيپاتتاماسىنا تىكەلەي اسەر ەتەدى. ءبىزدىڭ كەمەلەردىڭ سۋعا باتۋ تەرەڭدىگى از، بۇل ولارعا جاعالاۋ ماڭىنداعى ايماقتاردا ەركىن ارەكەت ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. سونىمەن قاتار ولار قورعانىس جانە ديۆەرسياعا قارسى تاپسىرمالاردى ورىنداۋ ءۇشىن قۋاتتى قارۋ-جاراقپەن جابدىقتالعان، - دەيدى قانات نيازبەكوۆ.
ايتا كەتەيىك، كەمەلەردىڭ ءبىر بولىگى وتاندىق كاسىپورىنداردا، اتاپ ايتقاندا ورال قالاسىنداعى زاۋىتتا قۇراستىرىلعان.
تەڭىزشىلەردىڭ كۇندەلىكتى تىنىسى
ەلىمىزدىڭ تەڭىز كۇشتەرى كۇن سايىن اكۆاتوريانى پاترۋلدەۋ، تەڭىز نىساندارىن كۇزەتۋ، كەمەلەردى باستاپ ءجۇرۋ جانە ىزدەستىرۋ-قۇتقارۋ وپەراتسيالارىنا قاتىسۋ سەكىلدى ماڭىزدى مىندەتتەردى ورىندايدى. قىزمەت قاتاڭ كەستەگە ساي ۇيىمداستىرىلعان. وعان جاۋىنگەرلىك كەزەكشىلىك، كەمەلەرگە تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋ، جۇيەلى جاتتىعۋلار مەن وقۋ-جاتتىعۋ اتۋلارى كىرەدى.
سونىمەن قاتار تەڭىزشىلەر كاسپيدىڭ قازاقستاندىق سەكتورىندا كەمە قاتىناسىنىڭ ناۆيگاتسيالىق قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتەدى. توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگىمەن بىرلەسىپ ىزدەستىرۋ-قۇتقارۋ جۇمىستارى جولعا قويىلعان. سونداي-اق مەملەكەتتىك ورگاندارعا تابيعاتتى قورعاۋ جانە باقىلاۋ فۋنكسيالارىن ورىنداۋ كەزىندە كومەك كورسەتىلەدى.
ەگەر فلوتتىڭ قالىپتاسۋىنىڭ العاشقى جىلدارىندا اسكەري قىزمەتشىلەر جىلىنا نەبارى 10-20 تاۋلىك تەڭىزدە بولسا، بۇگىندە بۇل كورسەتكىش 150 تاۋلىكتەن اسىپ جىعىلادى.
سوڭعى جىلدارى اسكەري-تەڭىز كۇشتەرى «ورال»، «سارىارقا» جانە «ماڭعىستاۋ» سياقتى زاماناۋي زىمىراندىق-ارتيللەريالىق كەمەلەرمەن تولىقتى. بۇعان قوسا پاترۋلدىك كاتەرلەر قولعا الىنىپ، قارۋ-جاراق، بايلانىس جانە ناۆيگاتسيا جۇيەلەرى جەتىلدىرىلىپ جاتىر.
حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق: وڭىرلىك تۇراقتىلىقتى نىعايتۋ تەتىگى
حالىقارالىق سەرىكتەستىك - باستى باعىتتاردىڭ ءبىرى. بۇعان قازاقستان مەن ازەربايجان اراسىنداعى «كاسپي سامالى» بىرلەسكەن وقۋ-جاتتىعۋى جارقىن مىسال بولا الادى. 2025-جىلى اقتاۋدا وتكەن مانيەۆرلەرگە 300 گە جۋىق اسكەري قىزمەتشى قاتىستى. جاتتىعۋ بارىسىندا اسيممەتريالىق قاۋىپتەرگە قارسى تۇرۋ، ىزدەستىرۋ-قۇتقارۋ جۇمىستارى، اۋە قورعانىسى جانە مينادان تازارتۋ مىندەتتەرى پىسىقتالدى.
مۇنداي شارالار 2015-جىلدان بەرى تۇراقتى تۇردە وتكىزىلىپ كەلەدى. قازاقستاندىق كەمەلەر كاسپي ماڭى مەملەكەتتەرىنىڭ پورتتارىنا دوستىق ساپارمەن جيى بارادى جانە حالىقارالىق ءىس-شارالارعا قاتىسادى.
جاۋىنگەرلىك دايىندىق پەن سيفرلاندىرۋ
جاۋىنگەرلىك دايىندىققا دا ەرەكشە كوڭىل بولىنەدى. جىل سايىن تاكتيكالىق دەڭگەيدەن باستاپ جەدەل-تاكتيكالىق دەڭگەيگە دەيىنگى ونداعان وقۋ-جاتتىعۋ، سونىڭ ىشىندە شەتەلدىك سەرىكتەستەرمەن بىرلەسكەن مانيەۆرلەر وتكىزىلەدى. وفيتسەرلەر گەرمانيا، قىتاي، رەسەي، وڭتۇستىك كورەيا، ءۇندىستان، ا ق ش جانە تۇركيادا ءبىلىمىن جەتىلدىرىپ، كاسىبي بىلىكتىلىگىن ارتتىرىپ وتىر.
سونىمەن قاتار باسقارۋ مەن بايلانىستىڭ جەدەلدىگىن ارتتىراتىن زاماناۋي سيفرلىق شەشىمدەر، اۆتوماتتاندىرىلعان ناۆيگاتسيا جۇيەلەرى ەنگىزىلىپ جاتىر.
تاياۋ 5-10 جىلعا ارنالعان نەگىزگى مىندەتتەردىڭ قاتارىندا فلوتتى جاڭعىرتۋ، باقىلاۋ جۇيەلەرىن دامىتۋ، تەڭىز ينفراقۇرىلىمىن قورعاۋدى كۇشەيتۋ جانە جوعارى بىلىكتى كادرلار دايارلاۋ ماسەلەلەرى تۇر.
ايتا كەتەيىك، بۇعان دەيىن اسكەرگە شاقىرىلۋشىلاردى ىرىكتەۋ قالاي جۇرگىزىلىپ جاتقانىن جازعان ەدىك.
