قازاقستانداعى جاساندى ينتەللەكت: پيلوتتىق جوبالار مەن ناقتى ناتيجەلەر

ۆەدومستۆو بۇعان دەيىن جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارى بويىنشا ەنگىزىلگەن پيلوتتىق جوبالار كەلەسى كەزەڭگە ءوتىپ، ءارتۇرلى سالالاردا ناقتى ناتيجە بەرىپ جاتقانىن ايتتى. بۇگىندە جاساندى ينتەللەكت مەملەكەتتىك باسقارۋدا، كۆازيمەملەكەتتىك سەكتوردا جانە ەكونوميكانىڭ نەگىزگى سالالارىندا بەلسەندى تۇردە قولدانىلادى.

- مەملەكەتتىك سەكتوردا جاساندى ينتەللەكتتى ەنگىزۋ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق سيپاتقا يە. بۇل اكىمشىلىك جانە باسقارۋ پروتسەستەرىن جەڭىلدەتۋدى، مەملەكەتتىك قىزمەتتەردىڭ قولجەتىمدىلىگى مەن ساپاسىن ارتتىرۋدى، سونداي-اق وپەراتسيالىق شىعىنداردى ازايتۋدى قامتيدى. ەڭ ءساتتى شەشىمدەردىڭ ءبىرى - eGov AI. بۇل قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە مەملەكەتتىك قىزمەتتەر بويىنشا كەڭەس بەرەتىن جەكە كومەكشى، - دەيدى جاساندى ينتەللەكت مينيسترلىگى ماماندارى.

العاشقى جەتى ايدا ونىڭ قىزمەتىن 439 مىڭ ادام قولدانعان، 1,8 ميلليون استام ءوتىنىش تىركەلگەن. پايدالانۋشىلاردىڭ بۇل قىزمەتكە ورتاشا باعاسى - 4 بال، ال جاۋاپتاردىڭ دالدىگى 88 پايىز شاماسىندا. e-Otinish AI، سونداي-اق ازاماتتاردىڭ وتىنىشتەرىن وڭدەۋگە ارنالعان كومەكشى رەتىندە قولدانىلادى. جۇيە جىل سايىن 4 ميلليون استام ءوتىنىشتى وڭدەيدى، ونىڭ ىشىندە 700 مىڭنان استامى جاساندى ينتەللەكتتىڭ كومەگىمەن قارالعان. قازىر ول 16 مەملەكەتتىك ورگاندا ەنگىزىلىپ، ازاماتتاردىڭ وتىنىشتەرىمەن جۇمىس ىستەۋ تيىمدىلىگىن ايتارلىقتاي ارتتىرعان. سونىمەن قاتار QazaqLaw اتتى زياتكەرلىك جۇيە ازىرلەندى. ول پايدالانۋشىلارعا قاجەتتى قۇقىقتىق اقپاراتتى جىلدام تابۋعا كومەكتەسەدى، زاڭداردىڭ كۇردەلى باپتارىن تۇسىندىرەدى جانە نورماتيۆتىك اكتىلەر بويىنشا سۇراقتارعا جاۋاپ بەرەدى. جۇيە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭنامالارى نەگىزىندە جاسالعان.

سونداي-اق «حاتتاما» اتتى جاڭا قىزمەت ىسكە قوسىلدى. بۇل جۇيە وتىرىستاردىڭ اۋديوجازبالارىن ماتىنگە اينالدىرىپ، ولاردىڭ نەگىزىندە مەملەكەتتىك مەكەمەلەرگە اۆتوماتتى تۇردە حاتتامالار دايىندايدى.

- ەندى قۇجاتتاردى راسىمدەۋ جىلدامىراق ءارى ىڭعايلى بولادى، سەبەبى ءماتىندى قولمەن تەرىپ وتىرۋدىڭ قاجەتى جوق. جۇيە ايتىلعان اقپاراتتى ءدال جەتكىزىپ، بارلىق دەرەكتەردى ساقتايدى جانە ادام تاراپىنان كەتۋى مۇمكىن قاتەلىكتەردىڭ الدىن الادى. ول وتىرىس بارىسىندا جازبا جۇرگىزىپ، كەيىن سول جازبا نەگىزىندە دايىن حاتتاما جاساي الادى، - دەيدى مينيسترلىكتەگىلەر.

بۇدان بولەك مەملەكەتتىك ورگاندارعا ارنالعان قازاق تىلىنەن ورىس تىلىنە اۆتوماتتى اۋدارما جۇيەسى ەنگىزىلدى. ول ءبىرىڭعاي تەحنيكالىق ورتادا جابىق رەجيمدە جۇمىس ىستەيدى.

مينيسترلىكتىڭ مالىمەتىنشە، سىرتقى ينتەرنەت سەرۆيستەر قولدانىلمايدى، بۇل اقپاراتتىڭ سىرتقا تارالۋ قاۋپىن ازايتىپ، قۇجاتتاردى قولمەن وڭدەۋ كولەمىن قىسقارتتى. ناتيجەسىندە اۋدارما جىلدامدىعى مەن دالدىگى ارتتى. وسى ۋاقىتقا دەيىن 200 مىڭنان استام قىزمەتتىك قۇجات اۋدارىلعان.

قازاقستاندا IT- ماماندار تاپشىلىعى قالاي شەشىلىپ جاتىر

ۆەدومستۆو وكىلدەرىنىڭ ايتۋىنشا، جاساندى ينتەللەكت پەن سيفرلىق ەكونوميكا ءۇشىن كادر دايارلاۋ بۇگىنگى باسىم باعىتتاردىڭ ءبىرى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا مينيسترلىك بەس جىلدىق ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرىپ جاتىر. بۇل باعدارلاما حالىقتىڭ سيفرلىق ساۋاتتىلىعىن ارتتىرۋدان باستاپ، ارنايى جانە باسقارۋشىلىق داعدىلاردى مەڭگەرۋگە دەيىنگى بارلىق دەڭگەيلەردى قامتيدى. 2025 -جىلى 900 مىڭنان استام ادام وقىتىلدى.

ال 2026 -جىلى وقۋ باعدارلامالارىن كەڭەيتۋ جوسپارلانعان. جاساندى ينتەللەكتىنى ءبىلىم بەرۋ، مەملەكەتتىك باسقارۋ جانە بيزنەس سالالارىندا قولدانۋعا باسىمدىق بەرىلەدى.

قازىرگى تاڭدا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان باستامالاردىڭ قاتارىندا Tech Orda ،Tomorrow School ،AI Qyzmet ،AI Governance 500 جانە باسقا دا جوبالار بار. سۇرانىسقا يە IT- مامانداردى دايارلاۋدا Tech Orda باعدارلاماسى نەگىزگى قۇرالداردىڭ ءبىرى. ول ىسكە قوسىلعالى بەرى 9 مىڭنان استام مامان دايارلىقتان وتكەن. 2025 -جىلى بۇل باعدارلاماعا قىزىعۋشىلىق ارتىپ، 2,6 مىڭنان استام قاتىسۋشى وقۋعا قابىلداندى.

سونىمەن قاتار Tomorrow School جوباسى دامىپ كەلەدى. بۇل - قازاقستانداعى جاساندى ينتەللەكتكە ارنالعان العاشقى مەكتەپ. مۇندا وقىتۋ peer-to-peer مودەلى نەگىزىندە، ءداستۇرلى دارىستەرسىز وتەدى. باسىمدىق توپتىق جۇمىسقا جانە تاجىريبەلىك جوبالارعا بەرىلەدى. باعدارلاماعا ءارتۇرلى ەلدەردىڭ ستۋدەنتتەرى قاتىسقان، وقۋ مەرزىمى 18 اي شاقتالىپ، وسى ۋاقىت ىشىندە قاتىسۋشىلار ونداعان تاجىريبەلىك جوبانى ورىنداپ، زاماناۋي باعدارلامالاۋ تىلدەرىن مەڭگەرەدى.

حالىقارالىق alem.ai ورتالىعى نەگىزىندە TUMO Astana باعدارلاماسىن ىسكە قوسۋ مىندەتى تۇر. بۇل 12-18 جاستاعى جاسوسپىرىمدەردى قامتيدى جانە ولاردى تەگىن وقىتادى. جاستار باعدارلامالاۋ، ديزاين جانە كرەاتيۆتى تەحنولوگيالار، سونىڭ ىشىندە گەنەراتيۆتى جاساندى ينتەللەكت بويىنشا ءبىلىم الادى.

جوعارى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندە AI Sana باعدارلاماسى بار. ول قولدانبالى داعدىلاردى جانە كاسىپكەرلىك ويلاۋدى دامىتۋعا باعىتتالعان. قازىرگى ۋاقىتتا 650 مىڭنان استام ستۋدەنت وسى باعدارلاما بويىنشا سەرتيفيكات العان. بۇل سيفرلىق ەكونوميكا ءۇشىن كادرلىق رەزەرۆ قالىپتاستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

مەملەكەتتىك سەكتورعا دا ەرەكشە كوڭىل ءبولىنىپ جاتىر. AI Qyzmet باعدارلاماسى مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ كۇندەلىكتى جۇمىسىندا - دەرەكتەردى تالداۋدان باستاپ باسقارۋشىلىق شەشىمدەر قابىلداۋعا دەيىن جاساندى ينتەللەكتتى قولدانۋعا كومەكتەسەدى. باعدارلاما بويىنشا 50 مىڭنان استام مەملەكەتتىك قىزمەتشى وقۋدان ءوتتى.

2026 -جىلى AI Governance 500 باعدارلاماسى ىسكە قوسىلدى. ول مەملەكەتتىك سەكتوردا جاساندى ينتەللەكتتى كەڭىنەن ەنگىزۋ مەن دامىتۋعا جاۋاپتى باسشىلاردى دايارلاۋعا باعىتتالعان. باعدارلاما جاساندى ينتەللەكت ستراتەگياسى، ونى رەتتەۋ جانە تەحنولوگيالاردى قولدانۋ ەتيكاسى ماسەلەلەرىن قامتىعان.

جاساندى ينتەللەكت ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا دا قولدانىلىپ كەلەدى: شامامەن 300 مىڭ پەداگوگ جاساندى ينتەللەكت قۇرالدارىمەن جۇمىس ىستەۋ بويىنشا وقىتۋدان وتكەن. بۇل وقىتۋ بارىسىن سيفرلىق ورتاعا بەيىمدەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

بيزنەس ءۇشىن AI Corporate باعدارلاماسى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. بيزنەس ۇدەرىستەرىنە جاساندى ينتەللەكتتى ەنگىزۋ ارقىلى اۆتوماتتاندىرۋ، تالداۋ جانە باسقارۋ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ مۇمكىن بولماق. باعدارلامانى اقپان ايىنان باستاپ وقۋشىلاردىڭ العاشقى لەگى تەگىن مەڭگەرىپ جاتىر.

سونىمەن قاتار ازاماتتارعا جاسىنا جانە تۇرعىلىقتى جەرىنە قاراماستان جاساندى ينتەللەكت داعدىلارىن مەڭگەرۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن اشىق ونلاين باعدارلامالار دامىپ كەلەدى. ءارتۇرلى كۋرستار مەن سەرىكتەستىك جوبالار اياسىندا ونداعان مىڭ ادام جاساندى ينتەللەكت، دەرەكتەردى تالداۋ جانە باعدارلامالاۋ بويىنشا نەگىزگى ءارى قولدانبالى ءبىلىم الدى.

- ەلىمىز بويىنشا 19 وڭىرلىك IT-حاب جۇمىس ىستەيدى. مۇندا ازاماتتار سيفرلىق داعدىلاردى تەگىن مەڭگەرىپ، ونى ءىس جۇزىندە قولدانىپ ۇيرەنەدى. ونلاين وقۋ كەز كەلگەن جەردە وتىرىپ ءبىلىم الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى، - دەلىنگەن مينيسترلىك جاۋابىندا.

مينيسترلىك مالىمەتىنشە، تۇرعىندار تاراپىنان ءاى تەحنولوگيالارىنا جوعارى قىزىعۋشىلىق بۇل باعدارلامالاردىڭ وزەكتىلىگىن كورسەتەدى. 2026 -جىلى ولاردى ءالى دە كەڭەيتۋ جوسپارلانىپ وتىر. ءبىلىم بەرۋ، مەملەكەتتىك باسقارۋ جانە بيزنەس ءۇشىن تاجىريبەلىك داعدىلاردى دامىتۋعا باسىمدىق بەرىلمەك. قازاقستان جاساندى ينتەللەكت بويىنشا جاپپاي ساۋاتتىلىقتى قالىپتاستىرىپ، سيفرلىق ەكونوميكاعا قاجەتتى مامانداردى دايارلاپ جاتىر.