قازاقستانداعى ەڭبەك نارىعى: ۆاكانسيالار ازايىپ، باسەكە كۇشەيىپ كەلەدى

ەلدەگى جۇمىس بەرۋشىلەر بەلسەندىلىگىنىڭ تومەندەۋى، ۆاكانسيالار سانىنىڭ قىسقارۋى جانە سونىمەن قاتار جۇمىس ىزدەۋشىلەردىڭ كۇرت ارتۋى ەڭبەك نارىعىنداعى جاڭا شىندىقتى قالىپتاستىرىپ وتىر.

ەڭ الدىمەن كوزگە تۇسەتىن ءۇردىس - بوس جۇمىس ورىندارىنىڭ ازايۋى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە، 2026-جىلدىڭ اقپان ايىندا مەملەكەتتىك ەلەكتروندىق ەڭبەك بيرجاسىندا شامامەن 99 مىڭ ۆاكانسيا جاريالانعان. بۇل الدىڭعى ايمەن سالىستىرعاندا 3,7 پايىزعا تومەن كورسەتكىش. مۇنداي ديناميكا جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ كادر قابىلداۋدا ساقتىق تانىتىپ وتىرعانىن اڭعارتادى. ەكونوميكالىق بەلگىسىزدىك، شىعىنداردى وڭتايلاندىرۋ جانە نارىقتاعى جالپى باسەڭدەۋ - وسى قۇبىلىستىڭ نەگىزگى سەبەپتەرى رەتىندە قاراستىرىلادى.

جەكە رەكرۋتينگ الاڭدارى دا وسى ءۇردىستى راستايدى. ماسەلەن، Hh.kz پلاتفورماسىنىڭ اناليتيكالىق دەرەكتەرىنە سايكەس، 2026-جىلدىڭ العاشقى ەكى ايىندا جاريالانعان ۆاكانسيالار سانى وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 18 پايىزعا ازايعان. بۇل تومەندەۋ تەك جەكەلەگەن سالالارعا عانا ەمەس، كاسىبي باعىتتاردىڭ باسىم بولىگىنە اسەر ەتكەن. 26 ساناتتىڭ 24 ىندە سۇرانىس تومەندەگەنى ەڭبەك نارىعىنىڭ كەڭ اۋقىمدى باياۋلاۋىن كورسەتەدى. اسىرەسە لوگيستيكا، سپورت جانە سۇلۋلىق يندۋسترياسى ايتارلىقتاي قىسىمعا ۇشىراعان. سونىمەن قاتار اكىمشىلىك قىزمەتكەرلەرگە دەگەن سۇرانىس تا ەداۋىر قىسقارعان.

دەگەنمەن بارلىق سالالاردا قۇلدىراۋ بايقالادى دەۋ قاتە بولار ەدى. كەيبىر باعىتتاردا، كەرىسىنشە، ازداعان ءوسىم تىركەلگەن. اتاپ ايتقاندا، ستراتەگيا، ينۆەستيتسيالار جانە كونسالتينگ سالالارى، سونداي- اق جوعارى جانە ورتا بۋىن مەنەدجمەنتى بويىنشا سۇرانىس ارتقان. بۇل كومپانيالاردىڭ قازىرگى جاعدايدا باسقارۋ تيىمدىلىگىن كۇشەيتۋگە جانە ۇزاق مەرزىمدى دامۋ ستراتەگيالارىن قايتا قاراۋعا كوبىرەك كوڭىل ءبولىپ وتىرعانىن بىلدىرەدى.

ەڭبەك نارىعىنداعى تاعى ءبىر ماڭىزدى قۇبىلىس - جۇمىس ىزدەۋشىلەر سانىنىڭ ارتۋى. ۆاكانسيالار ازايىپ جاتقانىمەن، رەزيۋمەلەر سانى كەرىسىنشە شامامەن تورتتەن بىرىنە كوبەيگەن. بۇل ەكى ءتۇرلى پروتسەستىڭ قاتار ءجۇرىپ جاتقانىن كورسەتەدى: ءبىر جاعىنان، كەيبىر ادامدار جۇمىسسىز قالعان نەمەسە جاڭا جۇمىس ىزدەۋگە ءماجبۇر بولسا، ەكىنشى جاعىنان، تۇراقتى جۇمىسى بار ازاماتتاردىڭ ءوزى جاقسىراق مۇمكىندىك ىزدەي باستاعان. اسىرەسە ساتۋ جانە قىزمەت كورسەتۋ، ساقتاندىرۋ، اقپاراتتىق تەحنولوگيالار سالالارىندا بەلسەندىلىك جوعارى.

ەڭ سۇرانىسقا يە ماماندىقتارعا كەلسەك، ەڭبەك نارىعىنىڭ باعىتى ايقىن بايقالادى. جۇمىس بەرۋشىلەر كوبىنە كليەنتتەرمەن تىكەلەي جۇمىس ىستەيتىن قىزمەتكەرلەردى - ساتۋ مەنەدجەرلەرىن، كەڭەسشىلەردى، كاسسيرلەردى ىزدەيدى. سونىمەن قاتار بۋحگالتەرلەرگە دەگەن سۇرانىس تۇراقتى تۇردە جوعارى دەڭگەيدە ساقتالىپ وتىر. بۇل كاسىپورىنداردىڭ قارجىلىق ەسەپ پەن باقىلاۋعا ەرەكشە ءمان بەرىپ وتىرعانىن كورسەتەدى. ال مۇعالىمدەر مەن باعدارلاماشىلار سياقتى ماماندىقتار جالپى ۇردىستەن ءسال ەرەكشەلەنىپ، تۇراقتى سۇرانىسقا يە بولىپ كەلەدى.

جالپى جۇمىسپەن قامتۋ قۇرىلىمىنا قاراساق، قازاقستان ەكونوميكاسى قىزمەت كورسەتۋ سالاسىنا ءبىرجولا بەت بۇرعانىن بايقاۋعا بولادى. قازىرگى تاڭدا ەڭبەك ەتەتىن حالىقتىڭ 70 پايىزدان استامى وسى سەكتوردا جۇمىس ىستەيدى. ال ونەركاسىپ پەن قۇرىلىس سالالارىنىڭ ۇلەسى شامامەن 19 پايىز دەڭگەيىندە قالىپ وتىر. بۇل وندىرىستىك سەكتوردىڭ سالىستىرمالى تۇردە باياۋ دامىپ، قىزمەت كورسەتۋ سالاسىنىڭ قارقىندى كەڭەيىپ جاتقانىن اڭعارتادى.

ەڭبەك نارىعىنداعى باسەكەنىڭ كۇشەيۋى دە ەرەكشە نازار اۋدارتادى. مەملەكەتتىك Enbek.kz پورتالىنىڭ مالىمەتتەرى بويىنشا، جۇمىس ىزدەۋشىلەر سانى بوس جۇمىس ورىندارىنان بىرنەشە ەسە كوپ. ءبىر ۆاكانسياعا بىرنەشە ۇمىتكەردەن كەلۋى قالىپتى جاعدايعا اينالعان. بۇل اسىرەسە بىلىكتىلىگى تومەن جۇمىس كۇشىنە قاتىستى ايقىن كورىنەدى. سونىمەن قاتار ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا دا قىزىقتى جاعداي قالىپتاسقان: مۇعالىمدەر سانى ۆاكانسيالاردان الدەقايدا كوپ بولعانىمەن، بۇل تولىق جۇمىسسىزدىقتى بىلدىرمەيدى، كەرىسىنشە قالىپتى باسەكەلەستىك دەڭگەيىن كورسەتەدى.

سوڭعى ۋاقىتتا بايقالىپ وتىرعان تاعى ءبىر قۇبىلىس - «تىنىش جۇمىستان كەتۋ» ءۇردىسى. بۇل تەرمين قىزمەتكەردىڭ رەسمي تۇردە جۇمىستا بولعانىمەن، ىشتەي جاڭا جۇمىس ىزدەپ ءجۇرۋىن نەمەسە كەتۋگە دايىن بولۋىن بىلدىرەدى. ستاتيستيكالىق دەرەكتەرگە سايكەس، قازاقستاندا مۇنداي جاعدايدا جۇرگەن ادامدار سانى ءوسىپ كەلەدى. نەگىزگى سەبەپتەر رەتىندە تومەن جالاقى مەن ماماندىققا سايكەس كەلمەيتىن جۇمىس اتالادى. ياعني ادامدار تەك جۇمىس تابۋدى عانا ەمەس، ءوز الەۋەتىنە ساي ءارى تابىسى جوعارى قىزمەتتى ىزدەي باستادى.

وسىلايشا، قازاقستانداعى ەڭبەك نارىعى جاڭا كەزەڭگە قادام باسىپ وتىر. جۇمىس بەرۋشىلەر سانى ازايىپ، ۇسىنىستار قىسقارعانىمەن، جۇمىس ىزدەۋشىلەردىڭ بەلسەندىلىگى ارتىپ كەلەدى. بۇل جاعداي باسەكەنىڭ كۇشەيۋىنە، ەڭبەك ساپاسىنا قويىلاتىن تالاپتاردىڭ ارتۋىنا جانە قىزمەت كورسەتۋ سالاسىنىڭ جەتەكشى رولگە شىعۋىنا ىقپال ەتۋدە. الداعى ۋاقىتتا بۇل ۇردىستەر ەڭبەك نارىعىنىڭ قۇرىلىمىن ودان ءارى وزگەرتەتىنى انىق.