قازاقستاندا رەسەي مەن بەلارۋستەن اكەلىنەتىن كولىكتەرگە ۋتيلالىم ءوسۋى مۇمكىن

استانا. KAZINFORM – قازاقستاندا رەسەي مەن بەلارۋستەن يمپورتتالاتىن اۆتوموبيلدەر مەن اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىنا سالىناتىن ۋتيليزاتسيالىق الىمدى ارتتىرۋ جوسپارلانىپ وتىر، دەپ حابارلايدى El.kz ينتەرنەت پورتالى.

ونەركاسىپ جانە قۇرىلىس مينيسترلىگى ءتيىستى بۇيرىق جوباسىن دايىنداپ، ونى قوعامدىق تالقىلاۋعا شىعاردى.

قۇجاتقا سايكەس، قازاقستانعا رەسەي فەدەراتسياسى مەن بەلارۋس رەسپۋبليكاسىنان اكەلىنەتىن جەڭىل كولىكتەر مەن اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىنا ۋتيليزاتسيالىق الىمدى ەسەپتەۋ كەزىندە ارنايى كوتەرمەلەۋشى 2 كوەففيتسيەنتىن قولدانۋ ۇسىنىلادى. بۇل ءىس جۇزىندە ۋتيلالىم مولشەرىن رەسەيدە 2025-جىلعى 1-جەلتوقساننان باستاپ قولدانىلاتىن ستاۆكالارمەن تەڭەستىرەدى.

ال قازاقستاندا قۇراستىرىلعان كولىكتەرگە، سونداي-اق ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا (ە ا ە و) مۇشە ەمەس ەلدەردەن، ارمەنيا مەن قىرعىزستاننان يمپورتتالاتىن اۆتوموبيلدەرگە كوەففيتسيەنت 1 ساقتالىپ، قولدانىستاعى مولشەرلەمە وزگەرىسسىز قالادى.

نەگە وزگەرىس قاجەت؟

مينيسترلىك وكىلدەرىنىڭ تۇسىندىرۋىنشە، بۇل قادام ە ا ە و اياسىنداعى ءوزارا ساۋدادا تولەمدەر اراسىنداعى تەڭگەرىمسىزدىكتى جويۋعا جانە باعالىق ءارى رەتتەۋشى اربيتراجدى بولدىرماۋعا باعىتتالعان. قازىرگى تاڭدا قازاقستاننان رەسەي مەن بەلارۋسكە ەكسپورتتالاتىن كولىكتەرگە سول ەلدەردە بەلگىلەنگەن ۋتيليزاتسيالىق الىمنان بولەك، كەدەندىك باج، قوسىلعان قۇن سالىعى مەن اكتسيزدەر اراسىنداعى ايىرما دا قوسىمشا ەسەپتەلەدى. ناتيجەسىندە كولىكتىڭ قۇنى ءىس جۇزىندە تولىقتاي قايتا تولەنەدى.

مىسالى، قازاقستاننان رەسەيگە كولىك ەكسپورتتالعان كەزدە 20 پايىزدىق ق ق س الىنادى. بۇعان قوسا، رەسەيدە ۋتيلالىمدى ەسەپتەۋ كەزىندە بازالىق مولشەرلەمەگە ەلدەر اراسىنداعى ق ق س ايىرماسى قوسىلادى (قازىرگى تاڭدا - 8 پايىز، 2026-جىلى - 4 پايىز).

الايدا ە ا ە و كەدەن كودەكسىنىڭ 454 جانە 456-باپتارىنا سايكەس، قازاقستاندا ەركىن كەدەن ايماعى نەمەسە ەركىن قويما رەجيمىندە شەتەلدىك كومپونەنتتەردى پايدالانا وتىرىپ شىعارىلعان كولىكتەر ە ا ە و تاۋارى بولىپ سانالادى. دەمەك، مۇنداي اۆتوكولىكتەرگە رەسەي مەن بەلارۋس تاراپىنان «كەدەندىك كوەففيتسيەنتتەر» قولدانۋ زاڭعا قايشى.

وسى سەبەپتى رەسەي مەن بەلارۋستەن قازاقستانعا اكەلىنەتىن كولىكتەرگە ۋتيلالىمدى كوتەرۋ ارقىلى وداقتاس ەلدەر اراسىنداعى قارجىلىق تەڭگەرىمسىزدىكتى جويۋ كوزدەلىپ وتىر. ناتيجەسىندە رەسەيلىك جانە بەلورۋس كولىكتەر ءۇشىن ۋتيلالىم رەسەي زاڭناماسىندا بەكىتىلگەن دەڭگەيمەن تەڭەسەدى.

اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسى دا قامتىلادى

جوبا اۆتورلارىنىڭ ايتۋىنشا، بۇگىندە قازاقستاندا بەلارۋس پەن رەسەي برەندتەرىنە تيەسىلى اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسى ليتسەنزيالىق كەلىسىمدەر نەگىزىندە شىعارىلادى. الايدا بۇل كەلىسىمدەرگە قاراماستان، ەلىمىزگە دايىن ونىمدەر تىكەلەي جەتكىزىلىپ وتىر. وسىعان بايلانىستى پاراللەل يمپورتتى شەكتەۋ ءۇشىن دە ۋتيلالىمنىڭ كوتەرىلگەن مولشەرىن ەنگىزۋ ۇسىنىلعان.

ونەركاسىپتىك ساياسات دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى ادىلبەك بەكتىبايەۆتىڭ ايتۋىنشا، قازاقستان ۋتيلالىم مەن يمپورت ساياساتىن مەملەكەت، بيزنەس جانە تۇتىنۋشىلار مۇددەسىنىڭ تەڭگەرىمىنە نەگىزدەي وتىرىپ جۇرگىزىپ كەلەدى.

ءبىزدىڭ ماقسات - وتاندىق ءوندىرىس پەن يمپورت ءۇشىن تۇسىنىكتى ءارى بولجامدى ەرەجەلەردى ساقتاۋ. بۇل اشىق نارىق پەن تۇراقتى ەكونوميكالىق ساياساتتىڭ بەلگىسى، - دەدى ول.

ساراپشىلار نە دەيدى؟

اۆتونارىقتى مونيتورينگتەۋ جانە تالداۋ اگەنتتىگىنىڭ باس ديرەكتورى ارتۋر ميسكاريان قازاقستاندا ۋتيلالىمدى رەسەيدەگىدەي ارتتىرۋدى قولدايتىنىن ايتقان. ونىڭ پىكىرىنشە، مولشەرلەمەنى كەمىندە ءۇش ەسە كوتەرۋ قاجەت.

2022-جىلى ۋتيلالىم 50 پايىزعا تومەندەتىلگەننەن كەيىن ا ق ش، كورەيا، جاپونيا جانە قىتايدان «سۇر يمپورت» كۇرت ءوستى. ەگەر ەسكى بولسا دا كەز كەلگەن تەحنيكانى اكەلە بەرسەك، ەل اۆتوپاركىن جاڭارتۋ مۇمكىن ەمەس، - دەپ جازدى ول Telegram پاراقشاسىندا.

2026-جىلى ۋتيلالىم قالاي وزگەردى؟

بيىل كولىكتى باستاپقى تىركەۋگە دەيىن تولەنەتىن ۋتيلالىم مولشەرى ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىشتىڭ (ا ە ك) وسۋىنە بايلانىستى ارتادى. بازالىق مولشەرلەمە - 50 ا ە ك، ياعني 196600 تەڭگەدەن 216250 تەڭگەگە دەيىن ۇلعايادى. ناقتى سوما كولىكتىڭ ساناتىنا بايلانىستى ەسەپتەلەدى.

ۋتيليزاتسيالىق الىمدى قالاي تولەۋگە بولادى؟

ۋتيلالىمدى Recycle.kz سايتىندا ەلەكتروندىق سيفرلىق قولتاڭبا ارقىلى تولەۋگە بولادى.

ە ا ە و- عا مۇشە ەمەس ەلدەردەن اكەلىنەتىن كولىكتەر ءۇشىن:

كەدەندىك دەكلاراتسيانىڭ كوشىرمەسى؛

مەملەكەتتىك شەكارادان وتكەنىن راستايتىن باقىلاۋ تالونى؛

كولىك قاۋىپسىزدىگىن راستايتىن قۇجات نەمەسە ءتيپتى ماقۇلداۋ قۇجاتى قاجەت.

قاجەتتى دەرەكتەر انىقتالماعان جاعدايدا:

VIN ءنومىرى كورسەتىلگەن جۇكقۇجات نەمەسە CMR؛

شوت-فاكتۋرا (ينۆويس) سۇرالادى.

ە ا ە و ەلدەرىنەن (رەسەي، بەلارۋس، ارمەنيا، قىرعىزستان) كەلەتىن كولىكتەر ءۇشىن:

كولىك قۇرالىنىڭ تىركەۋ قۇجاتى؛

قاۋىپسىزدىك سەرتيفيكاتى؛

قابىلداۋ- تاپسىرۋ اكتىسى؛

VIN ءنومىرى كورسەتىلگەن جۇكقۇجات نەمەسە CMR قاجەت.

يمپورت كۇنى شەكارالىق باقىلاۋ تالونى ارقىلى راستالادى. ەگەر تالون بولماسا، ءوتىنىم بەرىلگەن كۇن يمپورت كۇنى بولىپ ەسەپتەلەدى.

ءوتىنىم تولتىرۋ كەزىندە بارلىق دەرەكتىڭ ءدال ءارى انىق جازىلعانىنا كوز جەتكىزۋ قاجەت. قۇجاتتار انىق سكانەرلەنۋى ءتيىس. «جاسىل دامۋ» ءوتىنىمدى ءبىر جۇمىس كۇنى ىشىندە قارايدى. قاتە كەتكەن جاعدايدا قايتا ءوتىنىم بەرۋگە تۋرا كەلەدى.