قازاقستاندا جاس وسپىرىمدەردىڭ جارتىسى ەنەرگەتيكتەرگە تاۋەلدى
استانا. KAZINFORM - ەلىمىزدە 11-15 جاس ارالىعىنداعى جاس وسپىرىمدەردىڭ 43 پايىزى ەنەرگەتيكالىق سۋسىن تۇتىنادى. بۇل تۋرالى Jibek Joly ارناسىنىڭ «بۇگىن LIVE» ستۋدياسىنا قوناق بولعان «قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ» ۇ و ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى مالىمدەدى.
- سوڭعى جىلدارى ەنەرگەتيكالىق سۋسىندارعا تەك ەرەسەكتەر عانا ەمەس، جاستار، جاس وسپىرىمدەر جانە ءتىپتى بالالار اراسىندا دا قىزىعۋشىلىق ارتىپ كەلەدى. بۇل - ستاتيستيكامەن دە دالەلدەنگەن فاكت. مۇنداي سۋسىنداردى شامادان تىس تۇتىنۋ جاس اعزاعا ايتارلىقتاي زيان كەلتىرەدى، - دەيدى سالتانات نازاروۆا.
ستۋديا قوناعى ەنەرگەتيكالىق سۋسىنداردىڭ ادام اعزاسىنا قالاي اسەر ەتەتىنىن ءتۇسىندىردى.
- ەنەرگەتيكالىق سۋسىنداردىڭ قۇرامىندا كوفەين، قانت، تاۋرين، گۋارانا، ءتۇرلى ستيمۋلياتورلار مەن اروماتيزاتورلار بار. بۇل زاتتار جاس اعزاعا، ونىڭ ىشىندە جۇرەك-قان تامىر جۇيەسىنە، جۇيكە جۇيەسىنە، ەندوكريندىك جۇيەگە، اسقازان-ىشەك جولدارىنا كەرى اسەر ەتەدى. سونىمەن قاتار، ولار ارتىق سالماق پەن ءتۇرلى ينفەكتسيالىق ەمەس اۋرۋلارعا الىپ كەلۋى مۇمكىن. اسىرەسە قۇرامىنداعى كوفەيننىڭ كوپ بولۋى ادامدا فيزيكالىق جانە پسيحيكالىق تاۋەلدىلىك تۋدىرادى. كوفەين قان قىسىمىن جوعارىلاتىپ، تاحيكارديانى تۋدىرۋى ىقتيمال، - دەيدى مامان.
سالتانات نازاروۆا مۇنداي سۋسىنداردى كىمدەردىڭ ىشۋىنە بولمايتىنىن ايتتى.
- ەنەرگەتيكالىق سۋسىنداردى جۇكتى ايەلدەر مەن سوزىلمالى اۋرۋلارى بار ناۋقاستار تۇتىنباۋى ءتيىس. ولاي ىشكەن جاعدايدا ينفاركت نەمەسە ينسۋلتكە ۇشىراۋى مۇمكىن. سونىمەن بىرگە، كوپ مولشەردە ەنەرگەتيكالىق سۋسىن ءىشۋ اعزاداعى سۋ مولشەرىن ازايتادى، - دەيدى ول.
«قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ» ۇ و ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى ەنەرگەتيكالىق سۋسىنداردىڭ كۇش-قۋات بەرەتىنى وتىرىك دەيدى.
- جارنامادا ەنەرگەتيكالىق سۋسىندار كۇش-قۋات بەرەدى دەپ كورسەتىلسە دە، شىن مانىندە ولار سىرتتان ەنەرگيا بەرمەيدى. ولار اعزانىڭ رەزەرۆتەگى ەنەرگياسىن پايدالانادى، سوندىقتان كەلەسى كۇنى ادام مۇلدە السىرەپ قالۋى مۇمكىن. بۇل اسىرەسە جاستاردىڭ نەيرودامۋىنا كەرى اسەرىن تيگىزەدى. نەيرودامۋ ادەتتە 25 جاسقا دەيىن جۇرەدى، - دەيدى ستۋديا قوناعى.
مامان ەلىمىزدەگى جاس وسپىرىمدەر اراسىندا ەنەرگەتيكالىق سۋسىنعا تاۋەلدىلىك ۇدەپ بارا جاتقانىن جەتكىزدى.
- دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ ۇسىنىسى بويىنشا، ادام تاۋلىگىنە 25-30 گرامنان ارتىق قانت تۇتىنباۋى كەرەك. ال ءبىر قۇتى ەنەرگەتيكالىق سۋسىننىڭ قۇرامىندا 50-55 گرام قانت بار. سونىمەن قاتار، ادامدار كۇندەلىكتى باسقا دا تاتتىلەردى تۇتىنادى. بۇل سەمىزدىك ماسەلەسىنىڭ كوبەيۋىنە سەبەپ بولىپ وتىر. سوڭعى زەرتتەۋلەر بويىنشا، 6-9 جاس ارالىعىنداعى بالالاردىڭ 20,6 پايىزى ارتىق سالماققا، ال 6,6 پايىزى سەمىزدىككە شالدىققان. ەلىمىزدە 11-15 جاستاعى جاس وسپىرىمدەردىڭ 43,2 پايىزى ەنەرگەتيكالىق سۋسىنداردى تۇتىنادى، ونىڭ 17,5 پايىزى اپتاسىنا كەمىندە 5 رەت، ال 3 پايىزى كۇندەلىكتى سۋسىن ىشەدى، - دەيدى سالتانات نازاروۆا.
ايتا كەتەيىك، بۇعان دەيىن ەلىمىزدە انا مەن بالا دەنساۋلىعىن جاقسارتۋ ءۇشىن قانداي جۇمىس اتقارىلعانىن جازعان ەدىك.
