قازاقستان الەمدىك ەكونوميكاداعى ورنىن نىعايتا ءتۇستى - حالىقارالىق ساراپشى
استانا. KAZINFORM - قازاقستان الەمدىك ەكونوميكالىق كەڭىستىكتەگى بەدەلىن ايتارلىقتاي نىعايتىپ كەلەدى. حالىقارالىق ساراپتامالار قورىتىندىسى بويىنشا، ەلىمىز ساتىپ الۋ قابىلەتىنىڭ تەپە-تەڭدىگىنە نەگىزدەلگەن ج ءى ءو كولەمى بويىنشا 36-ورىنعا تۇراقتادى. بۇل كورسەتكىش ەلىمىزدەگى ماكروەكونوميكالىق سەرپىن مەن سوڭعى جىلدارى جۇزەگە اسقان جۇيەلى وزگەرىستەردىڭ ايقىن كورىنىسى بولماق.
حالىقارالىق قاتىناستار جانە ستراتەگيالىق كوممۋنيكاتسيالار سالاسىنىڭ مامانى، ەۋرازيا گەوساياساتىن زەرتتەۋشى، داففوديل حالىقارالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ (داككا، بانگلادەش) پروفەسسورى گرەگ سايمونس اتالعان ۇدەرىسكە وڭ باعاسىن بەردى.
ونىڭ پايىمداۋىنشا، قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىك العان قىسقا ۋاقىت ىشىندەگى قول جەتكىزگەن جەتىستىكتەرى ەلدىڭ ايتارلىقتاي العا جىلجۋىنىڭ ايعاعى. سونىمەن قاتار ساراپشى الداعى دامۋ كەزەڭىندە وسى دەڭگەيدى ساقتاپ قالۋ ءۇشىن سالماقتى ءارى جۇيەلى ەكونوميكالىق ساياسات جۇرگىزۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.
- مۇنداي ناتيجەنى ساقتاپ قالۋ ءۇشىن ۇتىمدى باسقارۋ جانە ەلىمىزدىڭ حالىقارالىق ەكونوميكالىق ۇدەرىستەرىندەگى ءوز ءرولىن دەربەس ايقىنداي الۋ قابىلەتىنە تىكەلەي بايلانىستى، - دەدى گرەگ سايمونس.
ساراپشى قازاقستاننىڭ الەمدەگى ەڭ ءىرى 40 ەكونوميكانىڭ قاتارىنا قوسىلۋىن ىشكى رەفورمالار مەن جاھاندىق فاكتورلاردىڭ ۇتىمدى ۇشتاسۋىنان كورەدى. بۇل رەتتە مەملەكەتتىك ەكونوميكالىق ساياسات اياسىندا قابىلدانعان شەشىمدەر مەن سىرتقى احۋالعا بەيىمدەلە ءبىلۋ قاسيەتى شەشۋشى ءرول اتقارعان.
گرەگ سايمونس ورتالىق ازيانىڭ گەوەكونوميكالىق ماڭىزى ارتىپ كەلە جاتقانىنا دا ەرەكشە توقتالدى.
ونىڭ پايىمداۋىنشا، قازاقستان ءوزىنىڭ تابيعي رەسۋرس الەۋەتى مەن ءتيىمدى گەوگرافيالىق ورنالاسۋىنىڭ ارقاسىندا وڭىردە عانا ەمەس، حالىقارالىق ارەنادا دا پوزيتسياسىن نىعايتۋعا قاۋقارلى.
- قازاقستان ايماق ەلدەرىمەن ءوزارا تيىمدىلىك پەن سەرىكتەستىككە نەگىزدەلگەن ىنتىماقتاستىقتى دامىتقان جاعدايدا عانا وڭىردەگى تارتىلىس ورتالىعىنا اينالا الادى، - دەپ تۇيىندەدى ساراپشى.
ەل ىشىندەگى وزگەرىستەرگە توقتالعان گرەگ سايمونس سوڭعى جەتى جىلدا قازاقستاندا كەشەندى دامۋ ۇدەرىسى ءجۇرىپ جاتقانىن، وعان ەكونوميكالىق قانا ەمەس، ينستيتۋتسيونالدىق، ساياسي جانە الەۋمەتتىك رەفورمالار دا ارقاۋ بولعانىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ويىنشا، مۇنداي تەڭگەرىمدى ساياسات ەلدەگى تۇراقتىلىق پەن بولجامدىلىقتى ارتتىرۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى.
سونداي-اق ساراپشى الەمدىك ج ءى ءو-نىڭ تەڭ جارتىسىنا جۋىعىن يەلەنىپ وتىرعان ازيا ءوڭىرىنىڭ ماڭىزىنا نازار اۋداردى. وسى ورايدا قازاقستاننىڭ گەوگرافيالىق ورنى ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىستاردى كەڭەيتۋگە، ينۆەستيتسيا تارتۋعا جانە ترانزيتتىك الەۋەتتى ارتتىرۋعا تىڭ مۇمكىندىكتەر سىيلايدى.
بولاشاعى زور باعىتتاردىڭ ءبىرى رەتىندە ول ازاماتتاردى ەكونوميكالىق ۇدەرىستەرگە بەلسەندى تارتۋدى، ونىڭ ىشىندە كاسىپكەرلىك پەن ينۆەستيتسيالىق بەلسەندىلىكتى دامىتۋدى اتادى. ال سىرتقى نارىقتا حالىقارالىق بىرلەستىكتەرمەن ىنتىماقتاستىقتى نىعايتىپ، ەكونوميكالىق بايلانىستاردى ءارتاراپتاندىرۋ وزەكتى بولىپ قالا بەرمەك.
ساراپشىنىڭ پىكىرىنشە، ىشكى تۇراقتىلىق پەن يكەمدى سىرتقى ەكونوميكالىق ساياساتتىڭ ۇشتاسۋى قازاقستانعا قۇبىلمالى جاھاندىق ەكونوميكا جاعدايىندا نىق قادام باسۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
