قازاقستانداعى العاشقى اتوم ەلەكتر ستانسياسىنىڭ قۇنى نەدەن قۇرالادى

استانا. KAZINFORM - «قازاقستاندىق اتوم ەلەكتر ستانسيالارى» ج ش س-ءنىڭ باس ديرەكتورى ەرنات بەردىعۇلوۆ قازاقستاندا سالىناتىن اتوم ەلەكتر ستانسياسىنىڭ قۇنىن شەتەلدەگى ۇقساس جوبالارمەن تىكەلەي سالىستىرۋعا بولمايتىنىن ايتتى.

Қазақстандағы алғашқы АЭС құны неден құралады
Фото: «Қазақстандық атом электр станциялары» ЖШС

ونىڭ ايتۋىنشا، ءاربىر ا ە س جوباسىنىڭ تەحنيكالىق ەرەكشەلىگى بار جانە ول ناقتى ءبىر ەلدىڭ جاعدايىنا بەيىمدەلىپ جۇزەگە اسىرىلادى. سوندىقتان ءارتۇرلى مەملەكەتتەردەگى اتوم ەلەكتر ستانتسيالارىنىڭ قۇنىن تىكەلەي سالىستىرۋ دۇرىس بولا بەرمەيدى.

اتوم ەلەكتر ستانسياسىنىڭ قۇنىنا بىرنەشە جايت اسەر ەتەدى. ولاردىڭ قاتارىندا تاڭدالعان رەاكتور تەحنولوگياسى، ەنەرگيا بلوكتارىنىڭ كونفيگۋراتسياسى، يادرولىق جانە رادياتسيالىق قاۋىپسىزدىككە قويىلاتىن ۇلتتىق تالاپتار، سونداي-اق قۇرىلىس الاڭىنىڭ ينجەنەرلىك-گەولوگيالىق جانە كليماتتىق ەرەكشەلىكتەرى بار.

بۇدان بولەك، جوبا قۇنىنا قوسىمشا شىعىندار دا كىرەدى. ولاردىڭ كولەمى ءار ەلدە ءارتۇرلى بولۋى مۇمكىن. اتاپ ايتقاندا، سىرتقى ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىم سالۋ، ۇلتتىق كادرلاردى دايارلاۋ، نىساننىڭ فيزيكالىق قورعالۋىن قامتاماسىز ەتۋ جانە العاشقى پايدالانۋ كەزەڭىنە قاجەتتى يادرولىق وتىن ساتىپ الۋ شىعىندارى قاراستىرىلادى. ەرنات بەردىعۇلوۆتىڭ سوزىنشە، مۇنداي شىعىندار قازاقستان جوباسىندا دا بار.

كومپانيا باسشىسى ءار مەملەكەت اتوم ەلەكتر ستانتسياسىن ءوز قاجەتتىلىگى مەن ەنەرگەتيكالىق جۇيەسىنىڭ ەرەكشەلىكتەرىنە قاراي جوسپارلايتىنىن اتاپ ءوتتى. قازاقستاندا قۋاتى 1200 مەگاۆاتت بولاتىن ەنەرگيا بلوكتارىن تاڭداۋ ەلەكتر ەنەرگياسىنا سۇرانىستىڭ الداعى ءوسىمىن الدىن الا قامتاماسىز ەتۋ قاجەتتىلىگىنە بايلانىستى جاسالعان.

بولجام بويىنشا، ەلىمىزدە ەلەكتر ەنەرگياسىن تۇتىنۋ كولەمى جىل سايىن شامامەن 4 پايىزعا ارتادى. ال ەنەرگيا تاپشىلىعى بايقالاتىن وڭتۇستىك ەنەرگەتيكالىق ايماقتا بۇل كورسەتكىش 5,5 پايىزعا جەتۋى مۇمكىن.

سونىمەن قاتار وڭدەۋشى ونەركاسىپتىڭ دامۋى، دەرەكتەردى وڭدەۋ ورتالىقتارىنىڭ سالىنۋى جانە جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارىنىڭ ەنگىزىلۋى ەنەرگەتيكالىق جۇيەگە قوسىمشا سالماق تۇسىرەدى. ويتكەنى بۇل باعىتتار ەلەكتر ەنەرگياسىن كوپ تۇتىناتىن سالالاردىڭ قاتارىنا جاتادى.

قازاقستانداعى العاشقى ا ە س ءۇشىن حالىقارالىق قاۋىپسىزدىك تالاپتارىنا ساي كەلەتىن ۆۆەر-1200 رەاكتورى تاڭدالعان. ەرنات بەردىعۇلوۆتىڭ ايتۋىنشا، بۇل - «روساتومنىڭ» تاجىريبەدە سىنالعان ءارى حالىقارالىق دەڭگەيدە كەڭىنەن قولدانىلىپ جۇرگەن نەگىزگى جوبالارىنىڭ ءبىرى.

ۆۆەر-1200 تەحنولوگياسى بۇگىندە ەگيپەتتەگى «ەل- داباا»، ۆەنگرياداعى «پاكش-2»، قىتايداعى «تيانۆان» جانە «سيۋيداپۋ»، تۇركياداعى «اككۋيۋ»، بانگلادەشتەگى «رۋپپۋر» اتوم ەلەكتر ستانتسيالارىندا قولدانىلىپ جاتىر. سونداي-اق بەلارۋس اتوم ەلەكتر ستانتسياسىندا پايدالانىلعان. بۇدان بولەك، رەسەيدەگى جاڭا اتوم ەنەرگەتيكاسى جوبالارى ءۇشىن دە وسى رەاكتور ءتۇرى باسىم باعىت رەتىندە قاراستىرىلادى.

كومپانيا باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا، الەمدىك تاجىريبە مەن قازىرگى ينفلياتسيا دەڭگەيىن ەسكەرگەندە، قازاقستانداعى ا ە س جوباسىنىڭ قۇنى ۆۆەر-1200 تەحنولوگياسى نەگىزىندە جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان حالىقارالىق جوبالاردىڭ باعاسىمەن شامالاس بولادى.

سوعان قاراماستان، بولاشاق ستانتسيانىڭ ناقتى قۇنى ازىرگە انىقتالعان جوق. بۇعان دەيىن ق ر اتوم ەنەرگياسى اگەنتتىگىنىڭ ءتوراعاسى الماسادام ساتقاليەۆ تۇپكىلىكتى باعا ينجەنەرلىك زەرتتەۋلەر اياقتالىپ، جوبالىق قۇجاتتاما ازىرلەنگەننەن جانە كەلىسىمشارت تالاپتارى كەلىسىلگەننەن كەيىن بەلگىلى بولاتىنىن مالىمدەگەن ەدى.

اتوم ەلەكتر ستانتسياسىنىڭ قۇرىلىسى ەلدىڭ ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىگىن نىعايتۋعا جانە تەحنولوگيالىق دامۋىنا باعىتتالعان ۇزاق مەرزىمدى ينۆەستيتسيا رەتىندە قاراستىرىلىپ وتىر.

- جوبانىڭ ىسكە اسۋى ەكونوميكاعا ەلەۋلى سەرپىن بەرەدى دەپ كۇتىلەدى. بۇل جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋعا، وتاندىق ونەركاسىپتى دامىتۋعا، بىلىكتى ماماندار دايارلاۋعا جانە يادرولىق مەديتسينا، راديوفارماتسيەۆتيكا سەكىلدى عىلىمدى قاجەت ەتەتىن سالالاردىڭ دامۋىنا ىقپال ەتەدى،- دەدى ەرنات بەردىعۇلوۆ.

كومپانيا مالىمەتىنشە، جوبا ىسكە اسىرىلعان كەزدە يادرولىق، رادياتسيالىق، ەكولوگيالىق جانە وندىرىستىك قاۋىپسىزدىككە باسىمدىق بەرىلەدى. سونداي-اق بارلىق جۇمىس ماگاتە تالاپتارى مەن حالىقارالىق ستاندارتتارعا تولىق سايكەس جۇرگىزىلەدى.

بۇعان دەيىن بالقاش ماڭىنداعى العاشقى اتوم ەلەكتر ستانتسياسىنىڭ قۇرىلىسى 2027 -جىلى باستالۋى مۇمكىن ەكەنىن جازعان ەدىك.