قازاقستاندا سارلىق ءسۇتى ساتىلىمعا شىعۋى مۇمكىن

ال ونىڭ سۇتىنەن وندىرىلەتىن ونىمدەر بۇگىندە ەۋروپا، ا ق ش جانە تاياۋ شىعىس ەلدەرىنىڭ نارىعىنا جونەلتىلەدى. ەندى بۇل تىزىمگە قازاقستان دا قوسىلۋى مۇمكىن. قىتايدىڭ Gansu Hualing كومپانياسى ەلىمىزدىڭ نارىعىنا شىعۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرىپ، قازاقستاندىق سەرىكتەستەرمەن ىنتىماقتاستىق ورناتۋعا نيەتتى ەكەنىن ايتىپ وتىر.

كەدەيلىكتى ازايتقان جوبا

تەڭىز دەڭگەيىنەن 3 مىڭ مەتر بيىكتىكتە ورنالاسقان بۇل كاسىپورىننىڭ جەتىستىگى وندىرگەن ءونىم كولەمىمەن ەمەس، قانشا وتباسىنىڭ تۇرمىسىن جاقسارتقانىمەن باعالانادى.

- ءبىزدىڭ كاسىپورىن باستاپقىدا-اق كەدەيلىكتى ازايتۋعا باعىتتالعان مەملەكەتتىك باستاما رەتىندە قۇرىلدى. نەگىزگى ماقسات - مالشىلاردىڭ تابىسىن ارتتىرۋ ەدى. العاشقى كەزدە شيكىزاتتى ءبىر كەلىسى ءۇشىن نەبارى 1,2 يۋاننان ساتىپ الاتىنبىز. بۇگىندە ونىڭ باعاسى 66 يۋانعا جەتتى. جەرگىلىكتى شيكىزاتتىڭ قۇنى شامامەن 55 ەسە ءوستى،- دەيدى «Gansu Hualing» ا ق باس ديرەكتورى ما تسزىسيۋە.

بۇگىندە كومپانيانىڭ وندىرىستىك جۇيەسى 147 مىڭ فەرمەر مەن مال شارۋاشىلىعىن قامتيدى. سونىڭ ارقاسىندا 670 مىڭعا جۋىق ادامنىڭ تۇراقتى تابىس تابۋىنا مۇمكىندىك جاسالعان. كومپانيا شيكىزاتتى ساتىپ الادى، كووپەراتيۆتەرمەن جۇمىس ىستەيدى، ءونىمدى وڭدەيدى جانە حالىقارالىق نارىققا شىعارادى. ەلۋ مىڭنان استام ادام تۇرعىلىقتى جەرىنە جاقىن ماڭدا جۇمىسپەن قامتىلعان.

مۇنداي تاجىريبە حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ دا نازارىن اۋدارعان. ب ۇ ۇ-نىڭ ازىق- تۇلىك جانە اۋىل شارۋاشىلىعى ۇيىمى (FAO) كومپانيا قالىپتاستىرعان مودەلدى كەدەيلىكتى ازايتۋدىڭ الەمدەگى ۇزدىك تاجىريبەلەرىنىڭ ءبىرى دەپ تانىعان.

كومپانيانىڭ مالىمەتىنشە، باعدارلاماعا قاتىساتىن شارۋاشىلىقتارعا جىل سايىن 8 پايىزدىق تابىسقا كەپىلدىك بەرىلەدى. ال قىتايداعى بەس تيبەت اۆتونوميالىق وڭىرىندە مالشىلاردىڭ ورتاشا تابىسىنىڭ 42 پايىزى ءدال وسى كاسىپورىنعا وتكىزىلەتىن شيكىزاتتان تۇسەدى.

بيزون ءسۇتى نەسىمەن ەرەكشە

سارلىق ءسۇتى سوڭعى جىلدارى الەمدە جوعارى باعالاناتىن تابيعي ونىمدەردىڭ قاتارىنا قوسىلىپ كەلەدى. ماماندار ونىڭ تاعامدىق قۇندىلىعى كادىمگى سيىر سۇتىنەن الدەقايدا جوعارى ەكەنىن، قۇرامىندا اقۋىز بەن جالپى قۇرعاق زاتتار كوبىرەك ەكەنىن ايتادى.

- سارلىق ءسۇتى قانىقپاعان ماي قىشقىلدارىنا باي جانە ادام اعزاسىنىڭ يممۋنيتەتىن كۇشەيتەتىن يممۋنوگلوبۋليندەر كوپ. ال مۇنداي پايدالى كومپونەنتتەر سيىر سۇتىندە وتە از نەمەسە مۇلدە كەزدەسپەيدى. تاعى ءبىر ماڭىزدى ەرەكشەلىگى - بيزوندار تەك تابيعي جايىلىمداردا باعىلادى. سوندىقتان ءسۇتتىڭ قۇرامىندا تىڭايتقىشتار مەن پەستيتسيدتەردىڭ قالدىقتارى سياقتى حيميالىق زاتتار ءىس جۇزىندە بولمايدى. سونىڭ ارقاسىندا ءسۇتتىڭ قاۋىپسىزدىك كورسەتكىشتەرى وتە جوعارى،- دەيدى «Gansu Hualing» ا ق تەحنيكالىق ورتالىعىنىڭ باسشىسى سۋن لي.

كومپانيا بۇگىندە سارلىق سۇتىنەن 50 دەن استام ءونىم شىعارادى. ولاردىڭ قاتارىندا قۇرعاق ءسۇت، كازەين جانە نارەستەلەر تاعامىنا ارنالعان ينگرەديەنتتەر بار. ونىمدەردىڭ بارلىعى حالىقارالىق ساپا تالاپتارىنا سايكەس سەرتيفيكاتتالعان.

قازاقستانمەن بايلانىس نىعايا ما

Gansu Hualing ءۇشىن قازاقستان بەيتانىس نارىق ەمەس. مال شارۋاشىلىعى باعىتىندا ەكى ەل اراسىندا عىلىمي ىنتىماقتاستىق قالىپتاسقان.

- جىل سايىن بىزگە قازاقستاننان مال شارۋاشىلىعى سالاسىن زەرتتەيتىن پروفەسسورلار مەن عالىمدار كەلەدى. ولار عىلىمي كونفەرەنتسيالار مەن بىرلەسكەن زەرتتەۋ جوبالارى اياسىندا تۇراقتى جۇمىس جۇرگىزەدى، - دەدى سۋن لي.

بۇدان بولەك، كومپانيا قازاقستاننان ءسۇت مايىن دا ساتىپ الادى. ول شىڭجاڭداعى وندىرىستىك الاڭ ارقىلى جەتكىزىلەدى. ەندىگى كەزەكتە قىتايلىق كاسىپورىن قازاقستانعا دايىن ءونىم ەكسپورتتاۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرىپ وتىر.

- قازىرگى ۋاقىتتا ونىمدەرىمىز قازاقستانعا ەكسپورتتالمايدى. دەگەنمەن ءبىز بۇل مۇمكىندىكتى قاراستىرىپ جاتىرمىز. كومپانيانىڭ ونىمدەرىن شەتەل نارىقتارىنا ىلگەرىلەتۋ ستراتەگياسى بار، سوندىقتان مۇنداي جوسپارلار بولاشاقتا جۇزەگە اسۋى مۇمكىن. ءبىز موڭعوليا مەن قازاقستاننان ءسۇت مايىن (سارىماي شيكىزاتىن) يمپورتتايمىز. بۇل ەكى ەلگە جاقىن ورنالاسقان شىڭجاڭداعى زاۋىتىمىز ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى،- دەدى سۋن لي.

1994 -جىلى قۇرىلعان Hualing بۇگىندە قىتايداعى سارلىق ءسۇتىن وڭدەيتىن جەتەكشى كاسىپورىنداردىڭ بىرىنە اينالعان. وسى ۋاقىت ىشىندە كومپانيا بيىك تاۋلى وڭىرلەردەن شيكىزات ساتىپ الۋعا 15 ميلليارد يۋان قارجى سالدى. شيكىزات جەتكىزۋ جۇيەسى گانسۋ، شينحاي، سىچۋان، تيبەت اۆتونوميالىق اۋدانى جانە يۋننان پروۆينتسيالارىنداعى تيبەت وڭىرلەرىن قامتيدى. سونىڭ ناتيجەسىندە 145 مىڭ فەرمەرلىك شارۋاشىلىقتىڭ، ياعني 730 مىڭنان استام ادامنىڭ تابىسى تۇراقتى ءوستى.

«حۋاليننىڭ» ءوندىرىستى ۇيىمداستىرۋ تاجىريبەسى قىتايدىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ وقۋ باعدارلامالارىنا ەنگىزىلىپ، اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋ، ەكولوگيانى ساقتاۋ جانە حالىقتىڭ ءال- اۋقاتىن ارتتىرۋدى ۇشتاستىرعان ءتيىمدى مودەل رەتىندە باعالانىپ وتىر. كومپانيانىڭ قازاقستان نارىعىنا شىعۋ جوسپارى جۇزەگە اسسا، قازاقستاندىق تۇتىنۋشىلار سارلىق ءسۇتى ونىمدەرمەن قاتار، بيىك تاۋلى وڭىردەگى وندىرىستىك تاجىريبەمەن دە جاقىنىراق تانىسا الادى.

بۇعان دەيىن Kazinform ءتىلشىسى گاننان-تيبەت اۆتونوميالىق وكرۋگىنىڭ تۋريستىك الەۋەتىنە شولۋ ۇسىنعان ەدى.

ايجان سەرىكجان قىزى