قازاقستاندا ۇشاق وتىنى تاپشى ما؟

اسىرەسە اۆياتسيالىق كەروسين يمپورتىنا قاتىستى جاريالانىمدار قوعام اراسىندا سۇراق تۋدىردى. الايدا قۇزىرلى ورگاندار بۇل اقپاراتتىڭ شىندىققا سايكەس كەلمەيتىنىن مالىمدەدى.

ستراتەگيالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتى جانىنداعى جالعان اقپاراتقا قارسى ءىس-قيمىل ورتالىعىنىڭ حابارلاۋىنشا، قازىرگى ۋاقىتتا قازاقستانداعى ىشكى اۋە رەيستەرىنە قاجەتتى جانارماي قورى تولىق قامتاماسىز ەتىلگەن. ەلدەگى اۋە كومپانيالارى وتاندىق وندىرىستەگى اۆياوتىنمەن قامتاماسىز ەتىلىپ وتىر جانە ىشكى تاسىمالدارعا قاۋىپ ءتونىپ تۇرعان جوق.

ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە، 2026-جىلى قازاقستاننىڭ اۆياتسيالىق وتىنعا دەگەن ىشكى سۇرانىسى شامامەن 680 مىڭ توننانى قۇرايدى. ال بيىلعى ءوندىرىس كولەمى 750-825 مىڭ توننا دەڭگەيىندە بولادى دەپ كۇتىلۋدە. بۇل كورسەتكىش ەل ىشىندەگى قاجەتتىلىكتى تولىق وتەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

اۋەجايلار قالىپتى رەجيمدە جۇمىس ىستەپ جاتىر. قازىرگى ۋاقىتتا قازاقستاندىق اۋە تاسىمالداۋشىلارى مەن جولاۋشىلار ءۇشىن وتىن تاپشىلىعى قاۋپى جوق، - دەپ مالىمدەدى ورتالىق وكىلدەرى.

قازاقستان اۆياوتىندى نەلىكتەن يمپورتتايدى؟

اۆياتسيالىق كەروسين يمپورتىنىڭ ساقتالۋى ەلدە وتىن جەتىسپەيتىنىن بىلدىرمەيدى. مامانداردىڭ ايتۋىنشا، ماسەلە جالپى سۇرانىستىڭ قۇرىلىمىنا بايلانىستى.

ازاماتتىق اۆياتسيا كوميتەتى مەن ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ دەرەگىنە سايكەس، 2026-جىلى قازاقستانداعى اۆياتسيالىق وتىنعا دەگەن جالپى سۇرانىس شامامەن 1,2 ميلليون توننانى قۇرايدى. ونىڭ 680 مىڭ تونناسى ىشكى نارىققا قاجەت بولسا، قالعان 520 مىڭ توننا حالىقارالىق ترانزيتتىك جانە جۇك تاسىمالدارىن قامتاماسىز ەتۋگە جۇمسالادى.

ءدال وسى قوسىمشا قاجەتتىلىك يمپورت كولەمىن قالىپتاستىرادى. قازىرگى تاڭدا اۆياتسيالىق وتىن رەسەيدەن عانا ەمەس، قىتاي، تۇرىكمەنستان جانە باسقا دا مەملەكەتتەردەن جەتكىزىلەدى. بۇل جەتكىزۋ كوزدەرىن ءارتاراپتاندىرۋعا جانە ءبىر نارىققا تاۋەلدىلىكتى ازايتۋعا باعىتتالعان ساياساتتىڭ ءبىر بولىگى سانالادى.

ءوندىرىس كولەمى رەكوردتىق دەڭگەيگە جەتتى

اۆياوتىن تاپشىلىعى تۋرالى پىكىرتالاس اياسىندا قازاقستانداعى ءوندىرىس كورسەتكىشتەرى ءوسىپ كەلەدى.

ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ مالىمەتىنە سايكەس، 2026-جىلدىڭ مامىر ايىندا اۆياتسيالىق كەروسين مەن رەاكتيۆتى وتىن ءوندىرىسى 96,4 مىڭ تونناعا جەتكەن. بۇل - كەمىندە كەيىنگى 13 جىلداعى ەڭ جوعارى ايلىق كورسەتكىش. بىلتىرعى مامىر ايىمەن سالىستىرعاندا ءوندىرىس كولەمى شامامەن 49 پايىز ارتقان.

ال جىلدىڭ العاشقى بەس ايىندا وندىرىلگەن اۆياتسيالىق وتىن كولەمى 344,9 مىڭ توننانى قۇراپ، وسى كەزەڭ ءۇشىن رەكوردتىق ناتيجەگە قول جەتكىزدى.

نەلىكتەن ماسەلە ءالى دە وزەكتى؟

ىشكى رەيستەر ءۇشىن ءقاۋىپ بولماسا دا، قازاقستان حالىقارالىق ترانزيت پەن ءىرى اۋەجايلاردى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ءالى دە يمپورتقا تاۋەلدى.

ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ باعالاۋىنشا، اۆياتسيالىق وتىن نارىعىنداعى جىل سايىنعى تاپشىلىق شامامەن 500-600 مىڭ توننانى قۇرايدى. بۇل كولەم نەگىزىنەن حالىقارالىق اۋە كومپانيالارى مەن اۋەجاي ينفراقۇرىلىمىنىڭ قاجەتتىلىكتەرىن وتەۋ ءۇشىن سىرتتان اكەلىنەدى.

وسى ماسەلەنى شەشۋ ماقساتىندا ۇكىمەت قولدانىستاعى مۇناي وڭدەۋ زاۋىتتارىنىڭ قۋاتىن كەڭەيتۋدى جانە ءتورتىنشى مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىن سالۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرىپ جاتىر. بيلىك وكىلدەرى 2032-جىلعا قاراي ەلدىڭ اۆياتسيالىق وتىنعا دەگەن سۇرانىسىن تولىقتاي وتاندىق ءوندىرىس ەسەبىنەن قامتاماسىز ەتۋدى جوسپارلاپ وتىر.

جولاۋشىلار نەنى ءبىلۋى كەرەك؟

قازىرگى ۋاقىتتا قازاقستاندىق اۋە كومپانيالارى ءۇشىن اۆياتسيالىق وتىن تاپشىلىعى بايقالمايدى. ىشكى رەيستەر تولىقتاي وتاندىق كەروسينمەن قامتاماسىز ەتىلگەن. ال قوسىمشا يمپورت حالىقارالىق ترانزيتتىك تاسىمالدار مەن شەتەلدىك اۋە كومپانيالارىنىڭ قاجەتتىلىكتەرىن وتەۋگە باعىتتالعان.

سوندىقتان جولاۋشىلار ءۇشىن ىشكى رەيستەردىڭ ورىندالۋىنا نەمەسە اۋە قاتىناسىنا قاۋىپ ءتوندىرىپ تۇرعان جاعداي جوق.