قازاقستاندا اۆتونەسيە جاڭا ەرەجە بويىنشا بەرىلەدى: كولىك الۋ قيىنداي ما؟
استانا. KAZINFORM - جاڭا تالاپتار نەسيە الۋشىلاردىڭ تولەم قابىلەتىن مۇقيات باعالاۋعا باعىتتالعان.
2027 -جىلدان باستاپ اۆتونەسيە بەرۋ ءتارتىبى وزگەرەدى. جاڭا تالاپتار كولىك ساتىپ الۋشىلارعا قالاي اسەر ەتەدى، بانكتەر نەگە ساقتىقتى كۇشەيتىپ جاتىر جانە بۇل اۆتونارىققا قانداي ىقپال ەتۋى مۇمكىن؟ BAQ. KZ ءتىلشىسى ماسەلەنى ساراپشىلارمەن بىرگە تالداپ كوردى.
اۆتونەسيە بەرۋ ءتارتىبى نە ءۇشىن وزگەرەدى؟
قازاقستاندا اۆتونەسيە بەرۋ تالاپتارى قايتا قارالادى. جاڭا وزگەرىستەردىڭ نەگىزگى ماقساتى - بانكتەردىڭ نەسيە پورتفەلىنىڭ ساپاسىن جاقسارتىپ، حالىقتىڭ شامادان تىس قارىزدانۋىنىڭ الدىن الۋ.
سوڭعى جىلدارى اۆتونەسيە جاڭا كولىك ساتىپ الۋدىڭ باستى قۇرالىنا اينالدى. بۇگىندە جاڭا اۆتوموبيلدەردىڭ باسىم بولىگى نەسيە ارقىلى راسىمدەلەدى. وسىعان بايلانىستى رەتتەۋشى ورگاندار قارىز الۋشىنىڭ ناقتى تولەم قابىلەتىن باعالاۋعا كوبىرەك ءمان بەرمەك.
ەكونوميست باۋىرجان ىسقاقتىڭ ايتۋىنشا، بۇل وزگەرىستەر ەڭ الدىمەن قارجى جۇيەسىنىڭ تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان.
جالپى، بۇل تالاپتىڭ نەگىزگى ماقساتى - تۇتىنۋشىلىق كرەديتتەردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ. قارجى ينستيتۋتتارى سوڭعى جىلدارى نەسيە بەرۋ كولەمىن ايتارلىقتاي ۇلعايتتى. سونىڭ سالدارىنان حالىقتىڭ قارجىلىق جۇكتەمەسى دە ارتىپ كەلەدى. ەگەر نەسيە بەرۋ كەزىندە ازاماتتاردىڭ ناقتى تولەم قابىلەتىنە باسىمدىق بەرىلسە، بۇل مەرزىمى وتكەن بەرەشەكتىڭ ازايۋىنا ىقپال ەتەدى. سوندىقتان بۇل وزگەرىستەر حالىقتىڭ شامادان تىس قارىزدانۋىن تومەندەتۋگە جانە جالپى قارجىلىق تۇراقتىلىقتى نىعايتۋعا باعىتتالعان دەپ ويلايمىن، - دەيدى ەكونوميست.
بانكتەر نەگە اۆتونەسيەدەن قورىقپايدى؟
اۆتونەسيە باسقا تۇتىنۋشىلىق نەسيەلەردەن ەرەكشەلەنەدى. سەبەبى ساتىپ الىنعان كولىك بانك ءۇشىن كەپىل بولىپ سانالادى. قارىز تولىق وتەلگەنگە دەيىن اۆتوكولىك كەپىلدە تۇرادى. سوندىقتان بانكتەر ءۇشىن مۇنداي نەسيەنىڭ تاۋەكەلى تومەن.
اۆتوساراپشى الەكسەي الەكسەيەۆتىڭ ايتۋىنشا، اۆتونەسيە بويىنشا قايتارىلمايتىن قارىزدىڭ ۇلەسى نەبارى شامامەن 6 پايىزدى قۇرايدى.
اۆتونەسيە - باسقا نەسيەلەردەن ەرەكشەلەنەتىن ءونىم. قارىز تولىق وتەلگەنگە دەيىن اۆتوكولىك بانك كەپىلىندە بولادى. سوندىقتان بانكتەر اسا ۇلكەن تاۋەكەلگە بارمايدى. ەگەر قارىز الۋشى تولەم جاساۋدى توقتاتسا، بانك كولىكتى قايتارىپ الىپ، ساتا الادى. ارينە، بەلگىلى ءبىر شىعىن بولۋى مۇمكىن، ءبىراق بۇل بانكتەر ءۇشىن ءبارىبىر ءتيىمدى نەسيە ءتۇرى، - دەيدى ساراپشى.
ونىڭ پىكىرىنشە، ءدال وسى سەبەپتى اۆتونەسيە بەرۋ كەزىندە تەك بانكتىڭ ەمەس، ساتىپ الۋشىنىڭ دا مۇددەسى ەسكەرىلۋى كەرەك.
ادامداردىڭ اۆتوكولىك ساتىپ الۋ مۇمكىندىگى كوبىرەك بولعانى دۇرىس. ءبىراق سونىمەن بىرگە قارىز الۋشى دا نەسيەنى وتەۋگە شاماسى جەتەتىنىن ناقتى ءتۇسىنۋى كەرەك. مىسالى، كولىك قۇنىنىڭ كەم دەگەندە 10 پايىزىن ءوز كۇشىمەن جيناي السا، بۇل ونىڭ قارجىسىن جوسپارلاي بىلەتىنىن كورسەتەدى. بانكتەر ءۇشىن سەنىمدى كليەنتپەن جۇمىس ىستەگەن ءتيىمدى. سوندىقتان ءدال وسى جەردە ەكى تاراپتىڭ مۇددەسى اراسىنداعى تەپە-تەڭدىك ىزدەلەدى، - دەيدى الەكسەي الەكسەيەۆ.
نەسيە الۋ قيىنداي ما؟
جاڭا تالاپتار كۇشىنە ەنگەننەن كەيىن بانكتەر قارىز الۋشىلاردىڭ تولەم قابىلەتىن بۇرىنعىدان دا مۇقيات باعالايدى.
ەكونوميست باۋىرجان ىسقاقتىڭ ايتۋىنشا، تۇراقتى تابىسى بار ازاماتتار ءۇشىن ۇلكەن وزگەرىس بولماۋى مۇمكىن. ال قارجىلىق جاعدايى ءالسىز نەمەسە نەسيە تاريحىندا ماسەلەسى بار ادامدارعا اۆتونەسيە راسىمدەۋ قيىنداي تۇسەدى.
قولجەتىمدىلىككە كەلەتىن بولساق، بانكتەر تاۋەكەلدەردى باعالاۋعا بۇرىنعىدان دا كوبىرەك كوڭىل بولەدى. نەسيە الۋشىنىڭ تابىسى، قارجىلىق جاعدايى جانە نەسيە تاريحى مۇقيات تەكسەرىلەدى. سونىڭ ناتيجەسىندە تاۋەكەلى جوعارى ازاماتتارعا نەسيە الۋ قيىنداۋى مۇمكىن. ال تۇراقتى تابىسى بار جانە وڭ نەسيە تاريحى قالىپتاسقان ادامدار ءۇشىن قولجەتىمدىلىك ايتارلىقتاي وزگەرمەيدى، - دەيدى ول.
ساراپشىنىڭ پىكىرىنشە، ۇزاق مەرزىمدە بۇل ساياسات بانكتەردىڭ نەسيە پورتفەلىنىڭ ساپاسىن جاقسارتىپ، قارجى سەكتورىنداعى تۇراقتىلىقتى كۇشەيتەدى.
اۆتونارىققا اسەرى قانداي بولادى؟
ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە، جاڭا تالاپتار اۆتوكولىك نارىعىندا توڭكەرىس جاساي قويمايدى.
الەكسەي الەكسەيەۆتىڭ ايتۋىنشا، بۇگىنگى كۇنى جاڭا كولىكتەردىڭ شامامەن 70 پايىزى نەسيە ارقىلى ساتىپ الىنادى. سوندىقتان سۇرانىس ساقتالادى.
جاڭا تالاپتاردىڭ سۇرانىسقا ناقتى قالاي اسەر ەتەتىنىن ايتۋ قيىن. ويتكەنى ەلىمىزدە جاڭا اۆتوكولىكتەردىڭ شامامەن 70 پايىزى نەسيە ارقىلى ساتىپ الىنادى. بۇل كورسەتكىش الداعى ۋاقىتتا دا ساقتالادى دەپ ويلايمىن. ادامدار ءبارىبىر اۆتونەسيە ارقىلى كولىك الۋعا تىرىسادى. كوپشىلىكتىڭ جاڭا كولىكتى بىردەن ساتىپ الۋعا مۇمكىندىگى جوق. سوندىقتان قارىز الۋشىلار جاڭا تالاپتارعا دا بەيىمدەلەدى، - دەيدى اۆتوساراپشى.
ونىڭ ايتۋىنشا، ديلەرلەردىڭ وزدەرى ءتۇرلى جەڭىلدىكتەر، ءبولىپ تولەۋ باعدارلامالارى مەن trade-in جۇيەسىن ۇسىنىپ وتىرعاندىقتان، ەكىنشى نارىقتا ايتارلىقتاي وزگەرىس بولا قويمايدى.
جاڭا اۆتوكولىك نارىعى قازىر دە باياۋ بولسا دا ءوسىپ كەلەدى. مەنىڭشە، بۇل ءۇردىس ساقتالادى. قانداي دا ءبىر رەۆوليۋتسيالىق وزگەرىس بولادى دەپ ويلامايمىن، - دەيدى الەكسەي الەكسەيەۆ.
ليزينگ نەگە بالاما بولا المادى؟
اۆتوساراپشى قازىرگى جۇيەدەگى نەگىزگى ماسەلەنىڭ ءبىرى رەتىندە جەكە تۇلعالارعا ارنالعان ليزينگتىڭ تولىققاندى جۇمىس ىستەمەيتىنىن اتادى.
ونىڭ پىكىرىنشە، ەگەر قازاقستاندا ەۋروپا، كانادا نەمەسە ا ق ش-تاعىداي ءتيىمدى ليزينگ جۇيەسى ەنگىزىلسە، بۇل اۆتونەسيەگە بالاما بولىپ، بانكتەر اراسىندا باسەكەلەستىكتى كۇشەيتەر ەدى.
نەگىزى بىزدە جەكە تۇلعالار ءۇشىن تولىققاندى ليزينگ جۇيەسىن ەنگىزۋگە مۇمكىندىك بولدى. ءبىراق ءىس جۇزىندە ونىڭ ورنىنا اۆتونەسيەنىڭ تاعى ءبىر ءتۇرى عانا پايدا بولدى. سوندىقتان بۇل قۇرال سۇرانىسقا يە بولماي وتىر. ەگەر تولىققاندى ليزينگ جۇمىس ىستەسە، ساتىپ الۋشىلاردىڭ ءبىر بولىگى سول جۇيەگە اۋىسار ەدى. سوندا بانكتەر دە پايىزدىق مولشەرلەمەلەرى مەن شارتتارىن قايتا قاراۋعا ءماجبۇر بولار ەدى، - دەيدى الەكسەي الەكسەيەۆ.
قارجىلىق تۇراقتىلىق پەن ەكونوميكالىق ءوسىم اراسىنداعى تەپە- تەڭدىك
ەكونوميست باۋىرجان ىسقاقتىڭ پىكىرىنشە، قىسقا مەرزىمدە تۇتىنۋشىلىق نەسيەلەۋ كولەمى ازايۋى مۇمكىن. سوعان سايكەس بولشەك ساۋدا كورسەتكىشتەرىنە دە بەلگىلى ءبىر دەڭگەيدە اسەر ەتۋى ىقتيمال.
قىسقا مەرزىمدە نەسيە الاتىن ازاماتتاردىڭ سانى ازايۋى مۇمكىن. الايدا ۇزاق مەرزىمدە حالىقتىڭ قارجىلىق تۇراقتىلىعى ارتادى. ازاماتتار تابىسىنىڭ باسىم بولىگىن نەسيە وتەۋگە ەمەس، باسقا دا قاجەتتىلىكتەرگە جۇمساي الادى. بۇل ەكونوميكانىڭ تۇراقتى دامۋىنا وڭ اسەر ەتەدى، - دەيدى ەكونوميست.
سونىمەن بىرگە ول كەز كەلگەن رەتتەۋدىڭ دە ءوز شەگى بولۋى كەرەكتىگىن ەسكەرتەدى.
بۇل وزگەرىستەر ەڭ الدىمەن قارجىلىق تاۋەكەلدەردى ازايتۋعا جانە بانكتەردىڭ تۇراقتىلىعىن كۇشەيتۋگە باعىتتالعان. دەگەنمەن كەز كەلگەن رەتتەۋدىڭ ءوز شەگى بولۋى قاجەت. ەگەر تالاپتار شامادان تىس قاتاڭ بولسا، نەسيەگە قولجەتىمدىلىك تومەندەپ، ەكونوميكالىق بەلسەندىلىككە كەرى اسەر ەتۋى مۇمكىن. سوندىقتان قارجىلىق تۇراقتىلىق پەن ەكونوميكالىق ءوسىم اراسىندا تەڭگەرىم ساقتالۋى ماڭىزدى، - دەپ تۇيىندەدى باۋىرجان ىسقاق.
جاڭا ەرەجەلەر اۆتونەسيە نارىعىندا تۇبەگەيلى وزگەرىس جاساماسا دا، قارىز بەرۋ ساپاسىن ارتتىرۋعا جانە حالىقتىڭ شامادان تىس نەسيە جۇكتەمەسىن تومەندەتۋگە باعىتتالعان. ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە، باستى مىندەت - قارجىلىق تۇراقتىلىق پەن ازاماتتاردىڭ نەسيەگە قولجەتىمدىلىگى اراسىنداعى تەپە- تەڭدىكتى ساقتاۋ.