قازاقستان ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى: ۋاقىت سىن-قاتەرلەرى جانە ۇلتتىق مۇددەنى قورعاۋ
استانا. قازاقپارات – 13-شىلدەدە قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ورگاندارى كۇنى اتاپ وتىلەدى - بۇل مەملەكەتتىك مۇددەلەردى قورعاۋدى قامتاماسىز ەتەتىن، قازىرگى زامانعى قاتەرلەرگە قارسى تۇراتىن جانە ەل مەن ونىڭ ازاماتتارىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن كۇزەتەتىن قىزمەتكەرلەردىڭ كاسىبي مەرەكەسى.
بۇگىنگى تاڭدا ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ورگاندارى قانداي سىن-قاتەرلەرمەن بەتپە-بەت كەلىپ وتىرعانى، قازىرگى جاعدايدا ولاردىڭ جۇمىسىن قانداي باسىمدىقتار ايقىندايتىنى، سونداي-اق قىزمەتتىڭ دامۋى، ونىڭ كادرلىق الەۋەتى مەن نەگىزگى قىزمەت باعىتتارى تۋرالى ءبىز قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇ ق ك ءتوراعاسى، ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك گەنەرال-لەيتەنانتى ساعىمبايەۆ ەرمەك الدابەرگەن ۇلىمەن سۇحباتتاساتىن بولامىز.
سالەمەتسىز بە، قۇرمەتتى ەرمەك الدابەرگەن ۇلى. كەزدەسۋگە مۇمكىندىك بەرگەنىڭىز ءۇشىن العىس ايتامىز جانە ءسىزدى، سونداي-اق بارلىق جەكە قۇرامدى كاسىبي مەرەكەلەرىڭىزبەن قۇتتىقتايمىز.
كوميتەت جۇمىسى تۇسىنىكتى سەبەپتەرمەن جاريا ەتىلمەيدى. دەگەنمەن قۇپيالىق پەردەسىن ءسال اشاتىن بولساق، ۇ ق ك ءوزىنىڭ كاسىبي مەرەكەسىنە قانداي ناتيجەلەرمەن جەتىپ وتىر؟ ءسىزدىڭ ويىڭىزشا، بۇگىنگى تاڭدا قازاقستاندىق ارناۋلى قىزمەتتىڭ جاي-كۇيى مەن الەۋەتىن نە نارسە كوبىرەك سيپاتتايدى؟
قايىرلى كۇن! قۇتتىقتاۋىڭىز ءۇشىن ريزاشىلىعىمدى بىلدىرەمىن. بيىل قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى ءوزىنىڭ قۇرىلعانىنا 34 جىل تولۋىن اتاپ وتۋدە.
وسى ۋاقىت ىشىندە كوميتەت قالىپتاسۋ مەن دامۋدىڭ ۇلكەن جولىنان ءوتىپ، ۇزدىك داستۇرلەر مەن ۇرپاقتار ساباقتاستىعىن ساقتاي وتىرىپ، وزىق تەحنولوگيالار مەن اناليتيكالىق جانە جەدەل جۇمىستىڭ جاڭا ادىستەرىن بەلسەندى ەنگىزەتىن زاماناۋي ارناۋلى قىزمەتكە اينالدى.
ءوز قىزمەتىندە ۇ ق ك مەملەكەت باسشىسىنىڭ نەگىزىندە «زاڭ جانە ءتارتىپ» قاعيداتى جاتقان ادىلەتتى قازاقستاندى قۇرۋ باعدارىن دايەكتى تۇردە ىسكە اسىرۋدا.
بۇل مەملەكەتتى سىرتقى جانە ىشكى قاتەرلەردەن قورعاۋدى عانا ەمەس، سونىمەن قاتار زاڭ بارلىعى ءۇشىن باعدار بولاتىن، ال ازاماتتاردىڭ قاۋىپسىزدىگى - ەڭ جوعارى باسىمدىققا اينالاتىن جاعدايلاردى قامتاماسىز ەتۋدى بىلدىرەدى.
قازاقستاندىق ارناۋلى قىزمەتتىڭ بەينەسى تۋرالى سۇراققا كەلەتىن بولساق، بۇگىندە بۇل - ءوز قىزمەتىنە سيفرلىق تەحنولوگيالار مەن باسقا دا جاڭاشىلدىقتاردى بەلسەندى ەنگىزىپ جاتقان، ءوزىنىڭ عىلىمي جانە ءبىلىم بەرۋ بازالارى بار، قارقىندى دامىپ كەلە جاتقان قۇرىلىم ەكەنىن اتاپ وتەيىن.
ۇ ق ك - تەك ارنايى وپەراتسيالار مەن قۇپيا ازىرلەمەلەر عانا ەمەس. ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتىڭ زاماناۋي جۇيەسى تەرەڭ تالداۋدان، تاۋەكەلدەردى ۋاقتىلى انىقتاۋدان جانە وقيعالاردىڭ دامۋىن ءدال بولجاۋدان باستالادى. ءدال وسى تالداۋ جۇمىسى قاتەرلەردى الدىن الا انىقتاۋعا، ولاردىڭ تابيعاتىن تۇسىنۋگە جانە جاعىمسىز سەناريلەردىڭ ىسكە اسۋىنا جول بەرمەۋ ءۇشىن شەشىمدەر قابىلداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
سوندىقتان بۇگىندە كوميتەتتە تالداۋ باعىتىن دامىتۋعا، زاماناۋي سيفرلىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋگە، ۇلكەن اۋقىمداعى دەرەكتەردى وڭدەۋگە جانە بولجاۋ ادىستەرىن جەتىلدىرۋگە ەرەكشە نازار اۋدارىلادى. بۇل ءتيىمدى عانا ەمەس، سونداي-اق الدىن الۋ باعىتىندا دا ارەكەت ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
ارينە، جەدەل قىزمەتكەرلەر، شەكاراشىلار، كيبەرقاۋىپسىزدىك ماماندارى، ۇشقىشتار، ارنايى بولىمشەلەردىڭ جاۋىنگەرلەرى جانە تاعى باسقالار بۇرىنعىسىنشا اسا ماڭىزدى ءرول اتقارادى.
ولاردىڭ بارلىعى - ءاربىر وپەراتسيانىڭ ساتتىلىگى كاسىبيلىككە، ۇيلەسىمدى جۇمىس پەن ساپالى تالداۋعا نەگىزدەلگەن مەملەكەتتى قورعاۋدىڭ ءبىرىڭعاي كوپدەڭگەيلى جۇيەسىنىڭ ءبىر بولىگى.
ءبىزدى ءبىر قاراپايىم اقيقاتتى ءتۇسىنۋ بىرىكتىرەدى: ەل قاۋىپسىزدىگى ءاربىر قىزمەتكەردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىنەن، ءوز ىسىنە بەرىلگەندىگىنەن جانە مەملەكەت پەن ونىڭ ازاماتتارىنىڭ مۇددەسى ءۇشىن شەشىم قابىلداۋعا دايىن بولۋىنان باستالادى.
ءسىز اتاپ وتكەندەي، كوميتەت قىزمەتىنىڭ ەرەكشەلىگى بەلگىلى ءبىر دارەجەدە جابىقتىقتى كوزدەيدى. ەگەر قاۋىپ ەرتە كەزەڭدە بەيتاراپتاندىرىلسا، قوعام ونىڭ قانشالىقتى جاقىن بولعانىن ەشقاشان بىلمەيدى.
بۇگىندە ۇ ق ك ءدال وسى قاعيداتپەن جۇمىس ىستەيدى: تەك سالدارعا نازار اۋدارىپ قانا قويماي، الدىن الۋ ءۇشىن ارەكەت ەتۋ. اسقاق سوزدەرسىز، جاريالىلىقسىز جانە ەڭ باستىسى - قاتەلەسۋگە قۇقىقسىز.
قارقىندى وزگەرىپ جاتقان حالىقارالىق جاعداي مەن جاڭا سىن-قاتەرلەر مەن قاۋىپتەردىڭ پايدا بولۋى جاعدايىندا ارناۋلى قىزمەتتەر جۇمىسىنىڭ تيىمدىلىگى ەرەكشە ماڭىزعا يە. ۇ ق ك قازىرگى قاتەرلەرگە قالاي بەيىمدەلەدى جانە مەملەكەت قاۋىپسىزدىگىن قالاي قامتاماسىز ەتەدى؟
قازىرگى جاعدايدا ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك جۇيەسى ساپالى جاڭا سىن-قاتەرلەرمەن بەتپە-بەت كەلۋدە. ولار اناعۇرلىم كۇردەلى، تەحنولوگيالىق تۇرعىدان دامىعان جانە كوبىنەسە ترانسۇلتتىق سيپاتقا يە بولا تۇسۋدە.
ەڭ وزەكتى سىن-قاتەرلەردىڭ قاتارىندا حالىقارالىق لاڭكەستىك پەن ەكسترەميزمدى، ترانسۇلتتىق قىلمىستىق توپتاردىڭ قىزمەتىن، كيبەرقاۋىپتەردى، مەملەكەتتىڭ ىشكى پروتسەستەرىنە ارالاسۋ ارەكەتتەرىن، سونداي-اق زاماناۋي تەحنولوگيالاردى قۇقىققا قايشى ماقساتتاردا پايدالانۋدى اتاپ وتۋگە بولادى.
ماسەلەن، بيىلعى جىلدىڭ مامىر ايىندا «ورتالىق ازيا - قىتاي» فورماتىنداعى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ كەزدەسۋىندە قازاقستان پرەزيدەنتى تاياۋ جىلدارداعى باستى قاۋىپتەردى - كيبەرقىلمىس پەن جاساندى ينتەللەكت فەيكتەرىنەن باستاپ ترانسۇلتتىق قىلمىستىق جەلىلەرگە دەيىن ناقتى ايقىنداپ بەردى.
ول دەسترۋكتيۆتى كۇشتەردىڭ قولىنداعى جاساندى ينتەللەكتتىڭ اقپاراتتىق ىقپال ەتۋ قۇرالىنا اينالۋى مۇمكىن ەكەنىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. شىن مانىندە، اۋقىمدى سيفرلاندىرۋ اياسىندا ءبىز كيبەرشابۋىل ادىستەرىن جەتىلدىرىپ جاتقان حالىقارالىق حاكەرلىك توپتار بەلسەندىلىگىنىڭ ءوسۋىن كورىپ وتىرمىز.
ءبىزدىڭ جۇمىسىمىزدا بارلاۋ جانە قارسى بارلاۋ ءداستۇرلى تۇردە باسىم ورىن الادى. ولاردىڭ قىزمەتى جاسىرىن قاتەرلەردى انىقتاۋعا، قازاقستاننىڭ مۇددەلەرىن قامتاماسىز ەتۋگە جانە شەتەلدەگى ەل ءۇشىن تاۋەكەلدەرگە مونيتورينگ جۇرگىزۋگە باعىتتالعان، سونداي-اق تىڭشىلىققا جانە ىشكى تۇراقسىزداندىرۋشى فاكتورلارعا قارسى قالقان قىزمەتىن اتقارادى.
جەكەلەگەن شەتەلدىك سۋبەكتىلەردىڭ ءبىزدىڭ وتانداستارىمىزدى قۇقىققا قايشى قىزمەتكە تارتۋ ارەكەتتەرىن انىقتاۋ جانە ولاردىڭ جولىن كەسۋ بويىنشا كۇندەلىكتى جۇمىس جۇرگىزىلۋدە.
بۇدان باسقا، كوميتەت حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق جەلىسى بويىنشا كەڭ اۋقىمدى بىرلەسكەن جۇمىستار جۇرگىزەدى.
قازىرگى ۋاقىتقا دەيىن ۇ ق ك ت م د، ەۋروپا، ازيا جانە تاياۋ شىعىس ەلدەرىن قوسا العاندا، شەت مەملەكەتتەردىڭ بارلىق دەرلىك جەتەكشى ارناۋلى قىزمەتتەرىمەن ءوزارا ءىس-قيمىل جاسايدى.
ەڭ تىعىز جانە جەمىستى قارىم- قاتىناستار تەرروريزمگە قارسى ءىس-قيمىل جانە كيبەرقاۋىپسىزدىك سالاسىندا بايقالادى، تۇراقتى تۇردە بىرلەسكەن وپەراتسيالار وتكىزىلەدى. سونداي-اق ۋاقتىلى اقپارات الماسۋ جولعا قويىلعان.
سەرىكتەستەردىڭ تىكەلەي كومەگىمەن ىزدەۋدە جۇرگەن ادامدار انىقتالىپ، وتانىنا قايتارىلدى، قىلمىستاردىڭ جولى كەسىلدى.
كوميتەت قىزمەتىنىڭ تاعى ءبىر ماڭىزدى باعىتى سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل بولىپ تابىلادى. بۇل جەردە تەك قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ ناقتى فاكتىلەرىن انىقتاۋعا عانا ەمەس، سونىمەن قاتار جۇيەلى سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلدەرىنىڭ قالىپتاسۋىنا ىقپال ەتەتىن سەبەپتەر مەن جاعدايلاردى جويۋعا باسا نازار اۋدارىلادى.
بۇل باعىتتاردىڭ بارلىعى ءبىر باستى ماقساتقا - ۇلتتىق مۇددەلەردى سەنىمدى قورعاۋعا جانە ازاماتتاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىندىرىلعان.
بۇگىندە قازىرگى زامانعى قاتەرلەرگە قارسى تۇرۋ تەك مەملەكەت پەن قوعامنىڭ تىعىز ءوزارا ءىس-قيمىلى ارقىلى عانا مۇمكىن بولادى. ءدال وسى بىرلىك، جاۋاپكەرشىلىك جانە زاڭدىلىق قاعيداتتارىنا ورتاق ۇستانىم تۇراقتىلىقتى ساقتاۋدىڭ جانە قازاقستاننىڭ ۇلتتىق مۇددەلەرىن سەنىمدى قورعاۋدىڭ اسا ماڭىزدى شارتتارى بولىپ تابىلادى.
قوعامداعى قاۋىپسىزدىك سەزىمىنىڭ ارتىندا ىقتيمال قاۋىپتەردى انىقتاۋ جانە بولدىرماۋ بويىنشا ۇلكەن جۇمىس تۇر. بۇگىنگى تاڭدا ۇ ق ك لاڭكەستىك جانە ەكسترەميستىك سيپاتتاعى تاۋەكەلدەردىڭ الدىن الۋ جۇيەسىن قالاي قۇرىپ جاتقانىن جانە بۇل باعىتتا قانداي ناتيجەلەرگە قول جەتكىزىلگەنىن تولىعىراق ايتىپ بەرە الاسىز با؟
تەرروريستىك قۇرىلىمدار ءوز قىزمەتىن قارجىلاندىرۋ، ۇيلەستىرۋ جانە ادامداردى تارتۋ ءۇشىن سيفرلىق ورتانى، اتاپ ايتقاندا جاساندى ينتەللەكتىنى بەلسەندى پايدالانا وتىرىپ، قازىرگى زامانعى شىنايىلىققا تەز بەيىمدەلەدى.
مۇنداي جاعدايدا تەرروريزمگە قارسى كۇرەس جۇيەلى جانە كەشەندى سيپاتقا يە.
كوميتەت تۇراقتى نەگىزدە الدىن الۋ شارالارى كەشەنىن ىسكە اسىرادى، راديكالدى يدەولوگيانىڭ ىقپالىنا تۇسكەن ادامداردى انىقتاۋ بويىنشا جەدەل جۇمىس جۇرگىزەدى، قارجىلاندىرۋ ارنالارى مەن ەكسترەميستىك ماتەريالداردى تاراتۋ ارەكەتتەرىنىڭ جولىن كەسەدى.
ارناۋلى بولىمشەلەر قىزمەتكەرلەرىنىڭ كاسىبي دايارلىعى ماڭىزدى ءرول اتقارادى. داعدارىس جاعدايلارىنداعى ءىس-ارەكەتتەردى پىسىقتاۋعا باعىتتالعان وقۋ-جاتتىعۋلار جۇيەلى تۇردە وتكىزىلىپ تۇرادى.
ناقتى ناتيجەلەرگە توقتالاتىن بولساق، سوڭعى ءتورت جىلدا قازاقستان اۋماعىندا تەرروريستىك اكتىلەر مەن زورلىق-زومبىلىق اكتسيالارىن جاساۋدىڭ 10 ارەكەتىنىڭ الدى الىنعانىن حابارلاي الامىن.
290 نان استام ءدىني راديكال سوتتالدى، تەرروريستىك قىزمەتكە قاتىسى بار 1800 دەن استام شەتەلدىكتىڭ ەلگە كىرۋىنە جول بەرىلمەدى.
اقپاراتتىق كەڭىستىكتە راديكالدى جاريالانىمدارعا اپاراتىن 100 مىڭعا جۋىق سىلتەمە انىقتالىپ، بۇعاتتالدى. كوميتەت شەتەلدەگى تەرروريستىك كورىنىستەردى دە ءجيى اشكەرەلەيدى. شەتەلدىك سەرىكتەستەرگە ولاردىڭ ەلدەرىندە دايىندالىپ جاتقان 11 تەراكت تۋرالى اقپارات بەرىلدى.
وسى قۇرعاق سانداردىڭ ارتىندا ۇلكەن جانقيارلىق پەن ۋاقىتتى قاجەت ەتەتىن قاجىرلى جەدەل جۇمىس تۇرعانىن اتاپ وتكىم كەلەدى. ءبىز ءبىرقاتار قارۋلى شابۋىلدارعا جول بەرمەي، مەملەكەتكە نۇقسان كەلتىرۋدىڭ الدىن الدىق جانە ەڭ باستىسى، ادام ومىرلەرىن ساقتاپ قالدىق.
الدىن الۋ- پروفيلاكتيكالىق ءىس-شارالاردان باستاپ تەرروريزمگە قارسى وقۋ-جاتتىعۋلارعا دەيىنگى تەرروريستىك جانە ەكسترەميستىك سيپاتتاعى قاتەرلەردى بارىنشا ازايتۋ جونىندەگى جۇمىس باسقا دا مەملەكەتتىك ورگاندارمەن ءوزارا ءىس-قيمىلدا ۇيىمداستىرىلادى.
ۇ ق ك تەرروريزمگە قارسى ورتالىعىنىڭ شتابى وڭىرلىك جانە رەسپۋبليكالىق دەڭگەيلەردە ۇنەمى ترەنينگتەر وتكىزىپ تۇرادى.
تەرروريزممەن كۇرەس - بۇل قاجىرلى، سونىمەن بىرگە جۇرتشىلىق ءۇشىن كوبىنەسە بايقالمايتىن جۇمىس. تەرروريستىك قاتەر ساقتالعان جاعدايدا، ءبىز ازاماتتاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قورعاۋدا باتىلدىق ءارى تاباندىلىق تانىتاتىن بولامىز.
مەملەكەتتىك شەكارا ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتىڭ ماڭىزدى ەلەمەنتى بولىپ تابىلادى. ەلىمىزدىڭ شەپتەرىن كۇزەتۋ جانە قورعاۋ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن بۇگىندە قانداي شارالار قابىلدانۋدا؟
شەكارانى كۇزەتۋدى قامتاماسىز ەتۋ شەكارالىق قاۋىپسىزدىك جۇيەسىن ۇنەمى جەتىلدىرىپ وتىرۋدى تالاپ ەتەدى.
زاماناۋي تەحنيكالىق باقىلاۋ قۇرالدارى، اۆياتسيا، پيلوتسىز تەحنولوگيالار جانە سيفرلىق باقىلاۋ جۇيەلەرى قولدانىلادى.
زاڭسىز كوشى-قونعا، كونترابانداعا، ترانسشەكارالىق قىلمىسقا جانە ۇلتتىق قاۋىپسىزدىككە قاتەر توندىرەتىن ادامداردىڭ ەنۋ ارەكەتتەرىنە قارسى ءىس-قيمىل بويىنشا ءىس-شارالار كەشەنى جۇرگىزىلۋدە.
جۇمىس تەك كۇشتىك كومپونەنتكە عانا قۇرىلمايدى. تالداۋ جاساۋ، شەكارالاس مەملەكەتتەرمەن اقپارات الماسۋ جانە شەكارالىق باقىلاۋدىڭ زاماناۋي ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ ۇلكەن ماڭىزعا يە.
جابدىقتاۋ تۋرالى ايتار بولسام، ەل باسشىلىعىنىڭ قولداۋىنىڭ ارقاسىندا بيىلعى جىلدىڭ وزىندە شەكارا قىزمەتىنىڭ قاجەتتىلىكتەرى ءۇشىن ەاەو ىشكى شەكاراسىنداعى توعىز نەگىزگى اۆتوموبيل وتكىزۋ پۋنكتىندە ورناتىلعان ون ۇتقىر ينسپەكتسيالىق-تەكسەرۋ كەشەنى ساتىپ الىندى، بۇل وتكىزىلەتىن تاۋارلار مەن جۇكتەردى تەكسەرۋ ساپاسىن ايتارلىقتاي ارتتىردى.
شەكارالىق باقىلاۋ پروتسەستەرىن سيفرلاندىرۋ اياسىندا ون ەكى وتكىزۋ پۋنكتىندە 54 اۆتوماتتاندىرىلعان ءتولقۇجات باقىلاۋ جۇيەسى پايدالانۋعا بەرىلدى، بۇل قازاقستان ازاماتتارىنا ولاردان وزىنە- ءوزى قىزمەت كورسەتۋ فورماتىندا وتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. وسى ورايدا اتالعان جۇيەلەردى تەك ءبىزدىڭ ازاماتتارىمىز عانا ەمەس، شەتەلدىكتەردىڭ دە پايدالانۋ مۇمكىندىگى پىسىقتالۋدا.
2023 -جىلدان باستاپ بالانسقا قوسىمشا زاماناۋي بروندالعان ماشينالار، پيلوتسىز اۋە كەمەلەرى، كەمەلەر، كاتەرلەر جانە وزىق اتىس قارۋى قابىلداندى. شەكارا پەريمەترى زاماناۋي بەينەباقىلاۋ كەشەندەرىمەن، رادارلارمەن جانە باقىلاۋ جۇيەلەرىمەن جابدىقتالۋدا.
شەكارا قىزمەتىنىڭ قۇرىلىمىندا پيلوتسىز اۆياتسيالىق جۇيەلەر ءبولىمى، پيلوتسىز ۇشۋ اپپاراتتارىنىڭ وپەراتور- ماماندارىن دايارلاۋ وقۋ ورتالىعى قۇرىلدى، سونداي-اق تەڭىز سۇڭگۋىرلەرىن وقىتۋ جۇرگىزىلۋدە.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا ق ر شەكارالىق قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋدىڭ 2024-2028 -جىلدارعا ارنالعان كەشەندى جوسپارى بەكىتىلدى، وندا ۆەدومستۆونى قوسىمشا جاراقتاندىرۋ مەن دامىتۋدى قارجىلاندىرۋ كوزدەلەدى.
سونىمەن قاتار ۇكىمەت جول كارتاسىن قابىلدادى، وعان سايكەس شەكارا ماڭىنداعى وبلىستاردىڭ جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارىمەن بىرلەسىپ زاستاۆالار مەن وتكىزۋ پۋنكتتەرىندە ينجەنەرلىك كوممۋنيكاتسيالار سالۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزىلۋدە.
قازىرگى جاعدايدا شەكارانىڭ بەلگىلەنگەن رەجيمىن ۇستاپ تۇرۋ ءتيىستى دەڭگەيدە قامتاماسىز ەتىلگەن.
سيفرلارعا كوشەتىن بولساق، سوڭعى ءتورت جىلدا شەكاراشىلار شەكارا رەجيمىن جانە اۋماقتىق سۋلاردى بۇزعان 6 مىڭنان استام قۇقىق بۇزۋشىنى ۇستاعانىن ايتا الامىن.
2500 گە جۋىق قىلمىستىق ءىس قوزعالدى، زاڭنامانى بۇزعانى ءۇشىن 100 مىڭنان استام ادام ەلدەن شىعارىلدى، قارۋ-جاراق، وق-ءدارى جانە ەسىرتكى تاسىمالداۋدىڭ 20 مىڭعا جۋىق فاكتىسى، ءارتۇرلى تاۋارلار كونترابانداسىنىڭ 37000 عا جۋىق جاعدايى انىقتالدى.
بۇدان باسقا، بيورەسۋرستاردى قورعاۋ جونىندەگى قىزمەت اياسىندا شەكارانىڭ تەڭىز جانە وزەن ۋچاسكەلەرىندە 900 دەن استام براكونەرلىك جاعدايدىڭ جولى كەسىلدى.
جالپى، قابىلداعان شارالارمەن مەملەكەتكە 200 ميلليارد تەڭگەدەن استام سوماعا نۇقسان كەلتىرۋدىڭ الدى الىندى.
كوپشىلىك ادامدار ءۇشىن شەكارا - بۇل وتكىزۋ پۋنكتى، ال شەكاراشى ءۇشىن - بۇل كۇردەلى كليماتتىق جاعدايلاردا جانە ۇيرەنشىكتى جايلىلىقتان جىراقتاعى كۇندەلىكتى قىزمەت.
ءدال سول جەردە، شالعايداعى زاستاۆالاردا تىنىشتىق پەن تۇراقتىلىقتىڭ قۇنىن ەرەكشە تۇسىنەسىڭ. قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك شەكاراسى سەنىمدى قورعاۋدا دەپ سەنىممەن ايتۋعا بولادى.
قازاقستان ءۇشىن ترانسۇلتتىق ۇيىمداسقان قىلمىس ماسەلەسى قانشالىقتى وزەكتى بولىپ قالا بەرەدى؟ ەسىرتكى بيزنەسى مەن قارۋ-جاراقتىڭ زاڭسىز اينالىمىنا قارسى كۇرەستە قانداي ناتيجەلەرگە قول جەتكىزىلدى؟
جاڭا بۋىننىڭ كريمينالدىق جەلىلەرى وزدەرىن كولەڭكەلى بيلىكتىڭ جاھاندىق قارا نارىعى رەتىندە كورسەتۋگە جانە مەملەكەتتىك باقىلاۋدى وزدەرىنىڭ ويىن ەرەجەلەرىمەن الماستىرۋعا ۇمتىلادى.
ەسىرتكى تاسىمالى مەن قارۋ-جاراقتىڭ زاڭسىز اينالىمى ءوز قارجىلاندىرۋى، قارۋلى كۇشى جانە سىبايلاس جەمقورلىق بايلانىستارى بار قىلمىستىق جەلى قۇرۋدىڭ باستى قۇرالدارى بولىپ تابىلادى.
ولار قوعامدىق قاۋىپسىزدىك پەن مەملەكەت ەكونوميكاسىنا ايتارلىقتاي قاۋىپ ءتوندىرۋدى جالعاستىرۋدا. وندىرىستىك كاسىپورىندار مەن شەكارا ماڭىنداعى اۋدانداردان باستاپ قىلمىستىق- اتقارۋ جۇيەسى مەكەمەلەرىنە دەيىنگى ءتۇرلى سالالاردا ءوز ىقپالىن كۇشەيتۋگە تىرىسادى.
كوميتەت قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىمەن جانە پروكۋراتۋرامەن تىعىز ءوزارا ءىس-قيمىلدا قىلمىستىق قۇرىلىمدارعا قارسى كۇرەس بويىنشا جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزەدى.
ماسەلەن، 2022 -جىلدان باستاپ كىسى ولتىرۋگە، قاراقشىلىققا، قورقىتىپ الۋشىلىققا، الاياقتىققا جانە باسقا دا اۋىر قىلمىستارعا قاتىسى بار 75 توپتىڭ قۇقىققا قايشى ارەكەتىنىڭ جولى كەسىلدى.
مىسالى، الماتى وبلىسىندا الاياقتىق جولمەن ليۋكس اۆتوكولىكتەر مەن تاۋارلىق ماتەريالدىق قۇندىلىقتاردى ۇرلاۋعا ماماندانعان، جۇمىس ىستەپ تۇرعان سوتتالعاندار مەن ولاردىڭ بوستاندىقتاعى بايلانىستارىنان قۇرالعان ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپ بەيتاراپتاندىرىلدى. ولاردىڭ قۇقىققا قايشى ارەكەتتەرىنەن كەلگەن جالپى شىعىن 2 ميلليارد تەڭگەگە باعالاندى.
ءبىز تەك ەل ىشىندەگى كۇرەسپەن شەكتەلمەيمىز. سونىمەن قاتار قازاقستانعا تۇراقتى قىزىعۋشىلىق تانىتاتىن شەتەلدىك كريميناليتەت تاراپىنان تونەتىن قاۋىپتەردى انىقتاۋ جانە بۇعاتتاۋ بويىنشا جەدەل ءىس-شارالار كەشەنى ىسكە اسىرىلۋدا.
وسى جۇمىس اياسىندا ەلىمىزدىڭ توعىز وڭىرىندە قورقىتىپ الۋشىلىققا، ەسىرتكى مەن قارۋ-جاراق ساتۋعا جانە ساقتاۋعا قاتىسى بار، سونداي-اق قوعامدا «كريمينالدىق يدەولوگيانى» تاراتقان شەتەلدىك قىلمىستىق ورتا كوشباسشىلارىنىڭ قازاقستاندىق سىبايلاستارىنىڭ قىزمەتىنىڭ جولىن كەسۋ بويىنشا اۋقىمدى ارنايى وپەراتسيا ىسكە اسىرىلدى.
بۇل كۇرەس قارۋ-جاراقتىڭ زاڭسىز اينالىمىنا قارسى ءىس-قيمىلمەن تىعىز بايلانىستا جۇزەگە اسىرىلادى.
اتالعان كەزەڭدە كوميتەت قارۋ-جاراق وتكىزۋدىڭ 52 ارناسىنىڭ جولىن كەستى، اۆتوماتتار، تاپانشالار، گراناتا اتقىشتار مەن پۋلەمەتتەردى قوسا العاندا، 3,3 مىڭنان استام قارۋ-جاراق تاركىلەدى، سونداي-اق ولاردى جاسايتىن 15 جاسىرىن شەبەرحانانى جويدى.
قازىرگى زاماننىڭ ەڭ قاۋىپتى قاتەرلەرىنىڭ ءبىرى ەسىرتكى بيزنەسى بولىپ قالا بەرەدى.
بۇل باعىتتا ەسىرتكى تاسىمالىنا قارسى كۇرەسكە ەلەۋلى كۇش- جىگەر باعىتتالعان. قازاقستان حالىقارالىق كولىك باعدارلارىنىڭ قيىلىسىندا ورنالاسا وتىرىپ، ءوز اۋماعىن ەسىرتكى زاتتارىنىڭ ءترانزيتى ءۇشىن پايدالانۋ ارەكەتتەرىمەن بەتپە-بەت كەلەدى.
وسىعان بايلانىستى شەكارادا باقىلاۋ كۇشەيتىلۋدە، ارنايى وپەراتسيالار جۇرگىزىلىپ، جەدەل جۇمىس ادىستەرى جەتىلدىرىلۋدە.
ناتيجەسىندە 2022 -جىلدان بەرى ەسىرتكى تاسىمالىنىڭ 339-عا جۋىق حالىقارالىق جانە وڭىرلىك ارناسى جويىلدى. 13,2 توننا كوكاين، 906 ك گ گەروين، 403 ك گ اپيىن، 2,1 توننادان استام گاشيش، 7,5 توننا ماريحۋانا جانە باسقا دا تىيىم سالىنعان زاتتار تاركىلەندى.
سينتەتيكالىق ەسىرتكىنىڭ تارالۋى ەرەكشە الاڭداۋشىلىق تۋدىرادى. اتالعان كەزەڭدە 106 دان استام ەسىرتكى زەرتحاناسى انىقتالدى. ەڭ اۋقىمدى وندىرىستەر الماتى قالاسىندا، تۇركىستان، پاۆلودار، شىعىس قازاقستان جانە الماتى وبلىستارىندا تىركەلدى.
زاڭسىز اينالىمنان 3 توننادان استام سينتەتيكا، ونىڭ ىشىندە مەفەدرون، مەتامفەتامين جانە وزگە دە پسيحوتروپتىق زاتتار، سونداي-اق ولاردى وندىرۋگە ارنالعان 115 توننا پرەكۋرسور تاركىلەندى.
جالپى، قىلمىستىڭ وسى تۇرلەرى بويىنشا 700 دەن استام ادام قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى.
وكىنىشكە وراي، كوپتەگەن جاستار قىلمىستىق قۋدالاۋعا ىلىگۋدە. بۇل رەتتە قۇزىرەتتى ورگانداردىڭ مىندەتى - تەك قىلمىستىڭ جولىن كەسۋ عانا ەمەس، سونىمەن بىرگە جاستاردىڭ بۇرىس جولعا ءتۇسۋىنىڭ الدىن الۋ جانە وعان جول بەرمەۋ.
ەكونوميكالىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ مەملەكەتتىڭ تۇراقتى دامۋى ءۇشىن ستراتەگيالىق ماڭىزعا يە. ۇ ق ك بۇل باعىتتا قانداي جۇمىس جۇرگىزۋدە؟
زاماناۋي ەكونوميكالىق پروتسەستەر ۇلتتىق قاۋىپسىزدىككە تىكەلەي اسەر ەتەدى.
الەمدىك نارىقتاردىڭ تۇراقسىزدىعى، لوگيستيكالىق شەكتەۋلەر مەن سىرتقى ەكونوميكالىق تاۋەكەلدەر بىزدەن ستراتەگيالىق سالالاردى قورعاۋعا باسا نازار اۋدارۋدى تالاپ ەتەدى.
بۇل باسىمدىقتارعا مۇناي- گاز كەشەنى، ەنەرگەتيكالىق ينفراقۇرىلىم، كولىك- لوگيستيكا جۇيەسى جانە ەل ەكونوميكاسى ءۇشىن ماڭىزدى كاسىپورىندار جاتادى.
ۇ ق ك ەكونوميكالىق تۇراقتىلىقتى نىعايتۋعا جانە بيۋدجەت قاراجاتىن قورعاۋعا باعىتتالعان ءتيىمدى مەملەكەتتىك جۇيەنى قۇرۋعا بەلسەندى قاتىسادى.
قابىلدانعان شارالار ءىرى كومپانيالار مەن بيزنەس سۋبەكتىلەرى تاراپىنان مەملەكەت كىرىسىنە جالپى سوماسى 400 ميلليارد تەڭگەگە جۋىق قاراجاتتىڭ ءتۇسۋىن جانە بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ ىسىراپ بولۋىنا جول بەرمەۋدى قامتاماسىز ەتتى.
اسا جوعارى پايدانى جوسىقسىز الۋ، كاپيتالدى شىعارۋ جانە نارىقتىق تەتىكتەردى بۇرمالاۋ ارەكەتتەرى تىركەلەتىن شيكىزات جانە وڭدەۋ سەكتورلارىن قوسا العاندا، ستراتەگيالىق ماڭىزدى سالالارداعى جاسىرىن سحەمالارعا قارسى ءىس-قيمىلعا ەرەكشە نازار اۋدارىلادى.
جالپى، 2022 -جىلدان باستاپ ۇ ق ك-نىڭ ەكونوميكالىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى شارالارىن ىسكە اسىرۋدان تۇسكەن جيىنتىق تيىمدىلىك 10 تريلليون تەڭگەدەن استى، ونىڭ ىشىندە بيۋدجەتكە 1,6 تريلليون تەڭگەدەن استام قاراجات وتەلدى.
وتكەن جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ جارلىعىمەن ۇ ق ك قۇرىلىمىندا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل قىزمەتى قۇرىلدى. وعان قويىلاتىن تالاپتاردىڭ باسىنان باستاپ جوعارى بولعانى انىق. وسى كەزەڭدەگى ونىڭ جۇمىسىنىڭ باستى قورىتىندىلارى قانداي؟
بۇل شەشىم ەلىمىزدىڭ سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى جۇيەسىن جاڭعىرتۋدىڭ ماڭىزدى كەزەڭى جانە سىبايلاس جەمقورلىق تەك قىلمىستىق-قۇقىقتىق پروبلەما رەتىندە عانا ەمەس، سونىمەن قاتار ۇلتتىق قاۋىپسىزدىككە تونەتىن قاتەر رەتىندە قاراستىرىلاتىن جاڭا ءتاسىلدىڭ كورىنىسى بولدى.
تاجىريبە كورسەتكەندەي، قىلمىستىڭ بۇل ءتۇرى تەك ەكونوميكاعا عانا ەمەس، ەلىمىزدىڭ ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىعىنا، بيلىك ينستيتۋتتارىنىڭ تۇراقتىلىعىنا، قوعام سەنىمىنە جانە مەملەكەتتىك باسقارۋدىڭ تيىمدىلىگىنە دە تىكەلەي اسەر ەتەدى.
قالىپتاسۋ كەزەڭىندە جاڭا قۇرىلىمدا كادرلىق الەۋەت قۇرىلدى، ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ جۇمىس تەتىكتەرى قالىپتاستى جانە قۇرىلعان العاشقى كۇندەردەن باستاپ قىزمەت پراكتيكالىق مىندەتتەردى شەشۋگە كىرىستى.
باسىم سالالاردا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى مىندەتتەردى بىرلەسىپ ىسكە اسىرۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك ورگاندارمەن جانە باسقا دا قۇزىرەتتى قۇرىلىمدارمەن ءتيىمدى ءوزارا ءىس-قيمىل جولعا قويىلدى.
قارجى اعىندارى تۋرالى اۋقىمدى دەرەكتەردى تالداۋدىڭ سيفرلىق قۇرالدارىن ەنگىزۋگە ەرەكشە نازار اۋدارىلادى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ نۇسقاۋلارىن ورىنداۋ ماقساتىندا ءبىز ەلىمىزدىڭ ءتۇرلى وڭىرلەرىندەگى بيلىك جانە باسقارۋ ورگاندارىنىڭ ءبىرقاتار لاۋازىمدى ادامدارىنىڭ سىبايلاس جەمقورلىق ارەكەتتەرىنىڭ جولىن كەستىك.
اتاپ ايتقاندا، مەديتسينالىق بۇيىمداردى جالعان وتاندىق ءوندىرۋدىڭ اۋقىمدى الاياقتىق سحەماسى بەيتاراپتاندىرىلدى جانە كونترافاكتىلىك ءدارى- دارمەكتەردى زاڭسىز اكەلۋ فاكتىلەرى وقشاۋلاندى.
قوستاناي وبلىسى دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى، اقمولا، جامبىل، ماڭعىستاۋ، قىزىلوردا وبلىستارىنىڭ مەديتسينالىق جانە فارماتسيەۆتيكالىق باقىلاۋ كوميتەتى دەپارتامەنتتەرى باسشى قۇرامىنىڭ پارا الۋ، بيۋدجەت قاراجاتىن جىمقىرۋ جانە سالعىرتتىق فاكتىلەرى بويىنشا سىبايلاس جەمقورلىق قۇقىق بۇزۋشىلىقتارى انىقتالدى.
استانا، شىمكەنت قالالارىنداعى، اقمولا جانە پاۆلودار وبلىستارىنداعى مامانداندىرىلعان ح ق ك و فيليالدارىنىڭ مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ كەزىندە وكىلەتتىكتەرىن اسىرا پايدالانۋعا قاتىسى بار ءبىرقاتار لاۋازىمدى ادامدارىنىڭ قىلمىستىق ارەكەتى اشكەرەلەندى.
جامبىل، قىزىلوردا، ماڭعىستاۋ جانە تۇركىستان وبلىستارىنداعى مەملەكەتتىك ينسپەكتسيا كوميتەتى، اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسى قىزمەتكەرلەرىنىڭ اگروونەركاسىپتىك كەشەندە نۇقسان كەلتىرۋىنىڭ العىشارتتارى جويىلدى.
قىلمىستىق قۋدالاۋ شارالارىمەن قاتار، قىزمەت جەرگىلىكتى بيلىك جانە باسقارۋ ورگاندارىن كوپ قارجى قاجەت ەتەتىن جانە الەۋمەتتىك ماڭىزى بار جوبالاردى ىسكە اسىرۋ كەزىندە سىبايلاس جەمقورلىققا، بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ ءتيىمسىز جۇمسالۋىنا ىقپال ەتەتىن فاكتورلار مەن جاعدايلار تۋرالى حاباردار ەتۋ ارقىلى ەلىمىزدىڭ ەكونوميكالىق الەۋەتىن قورعاۋعا ۇلەس قوسۋدا.
جالپى، قىزمەت قۇرىلعان ساتتەن باستاپ 906 عا جۋىق قىلمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىق تىركەلدى، ونىڭ 770 كە جۋىعى سىبايلاس جەمقورلىق سيپاتىندا.
اياقتالعان قىلمىستىق ىستەر بويىنشا انىقتالعان زالال سوماسى 23,8 ميلليارد تەڭگەنى قۇرادى، 5,4 ميلليارد تەڭگە وتەلدى.
سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەس - بۇل جەكەلەگەن مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ قىزمەتىمەن شەكتەلمەيتىن پروتسەسس. ونىڭ ناتيجەسى مەملەكەتتىڭ، ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتتارى مەن ازاماتتاردىڭ وزدەرىنىڭ بىرلەسكەن جاۋاپكەرشىلىگىنە بايلانىستى. بۇگىندە ءدال وسى جۇيەلىلىك، بىرىزدىلىك پەن اشىقتىق ودان ءارى تۇرلەندىرۋدىڭ نەگىزىنە اينالۋدا. بۇل رەتتە لاۋازىمى مەن مارتەبەسىنە قاراماستان جاۋاپكەرشىلىكتىڭ بۇلتارتپاستىعى ماڭىزدى قاعيدات بولىپ قالا بەرەدى.
قازىرگى زامانعى تەكەتىرەس بارعان سايىن سيفرلىق كەڭىستىككە ويىسىپ كەلەدى. ۇ ق ك كيبەرقاۋىپتەرگە قارسى ءىس-قيمىل جاساۋ ءۇشىن قانداي شارالار قابىلداۋدا؟
سيفرلىق تەحنولوگيالاردىڭ قارقىندى دامۋى مەن جاساندى ينتەللەكتىنى جاپپاي قولدانۋ - بۇل ءبىزدىڭ كۇندەلىكتى بولمىسىمىز.
زاڭسىز ماينينگ، كيبەرشابۋىلدار، حالىقارالىق الاياقتىق جەلىلەر - مۇنىڭ ءبارى ۇنەمى نازار اۋدارۋدى جانە ۋاقتىلى جۇيەلى شارالار قابىلداۋدى تالاپ ەتەدى.
بيىلعى جىلى پارلامەنت دەپۋتاتتارىمەن، جاساندى ينتەللەكت جانە سيفرلىق دامۋ مينيسترلىگىمەن سيفرلىق كودەكستى جانە ءبىرقاتار نورماتيۆتىك اكتىلەردى قابىلداۋ بويىنشا بىرلەسكەن جۇمىس جۇرگىزىلدى. بۇل قاۋىپسىز ءارى تۇراقتى سيفرلىق ورتانى قالىپتاستىرۋعا، سونداي-اق جاساندى ينتەللەكت جۇيەلەرىن پايدالانعانى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىكتى ناقتى بولۋگە ىقپال ەتەتىن بولادى. سيفرلىق ينفراقۇرىلىمنىڭ اسا ماڭىزدى وبەكتىلەرىنىڭ كيبەرقاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە ەرەكشە نازار اۋدارىلادى.
قازاقستان پرەزيدەنتى ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 5 ماۋسىمىندا ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى تۋرالى ەرەجەگە ءبىرقاتار وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى جارلىققا قول قويدى.
اتاپ ايتقاندا، ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ورگاندارىنىڭ مىندەتتەرىن شەشۋدى قامتاماسىز ەتەتىن سيفرلىق وبەكتىلەردى قۇرۋ، دامىتۋ جانە پايدالانۋ بويىنشا جاڭا فۋنكتسيالار قولدانىسقا ەنگىزىلەدى. سونداي-اق قورعالعان جانە ۇكىمەتتىك بايلانىستىڭ رەسپۋبليكالىق جەلىلەرىنىڭ كيبەرقاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ قاعيدالارىن ازىرلەۋ جانە بەكىتۋ مىندەتتى بولادى.
سوڭعى جىلدارى ەلىمىز ءتۇرلى كيبەرقاۋىپتەر تولقىنىمەن بەتپە-بەت كەلدى. 2022 -جىلدان باستاپ 2,5 ميللياردتان استام كيبەرشابۋىل تىركەلدى. بۇل جاي عانا بۇزىپ كىرۋ ارەكەتتەرى ەمەس - ولاردىڭ 20500 دەن استامى قازاقستاننىڭ ماڭىزدى ينفراقۇرىلىم وبەكتىلەرىنە باعىتتالعان ماقساتتى DDoS-شابۋىلدار.
باسقاشا ايتقاندا، تۇتاستاي سالالاردىڭ جۇمىسى مەن ازاماتتاردىڭ قاۋىپسىزدىگى تاۋەلدى جۇيەلەر ۇنەمى حاكەرلەردىڭ نىساناسىندا بولادى.
سونىمەن قاتار مەملەكەتتىك ورگاندار مەن ۇيىمدارعا قارسى كيبەرتىڭشىلىق فاكتىلەرى ۇنەمى انىقتالىپ تۇرادى.
قۇقىققا قايشى فرود-ينفراقۇرىلىمداردىڭ - ياعني ادامداردى الداۋعا قۇرىلعان الاياقتىق سحەمالاردىڭ ارەكەتى بەيتاراپتاندىرىلدى. مۇنداي جەلىلەر الماتى قالاسىندا، الماتى جانە قوستاناي وبلىستارىندا انىقتالىپ، جويىلدى.
پايداكۇنەمدىك نيەتپەن اقپاراتتىق جۇيەلەردەگى مەملەكەتتىك مالىمەتتەردى تۇرلەندىرەتىن ەلەكتروندىق قىزمەت كورسەتۋشىلەردىڭ قۇقىققا قايشى ءىس-ارەكەتتەرى تۇراقتى نەگىزدە توقتاتىلۋدا.
جۇمىستىڭ بۇل باعىتى وتە اۋقىمدى جانە نىساندار مەن ادىستەردەگى تاسىلدەردى ۇنەمى جاڭارتىپ وتىرۋدى تالاپ ەتەدى. ءبىز قازىرگى زاماننىڭ بولمىسىنان قالىسپاي، وعان سايكەس كەلە الامىز دەپ سانايمىن.
«ا» ارناۋلى ماقساتتاعى قىزمەتى ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك جۇيەسىنىڭ ەڭ دايىندالعان بولىمشەلەرىنىڭ ءبىرى بولىپ سانالاتىنى زاڭدى. بۇگىندە بولىمشە قانداي مىندەتتەردى ورىندايدى جانە ونىڭ زاماناۋي تالاپتارعا سايكەستىگى قالاي قامتاماسىز ەتىلەدى؟
«ا» ارناۋلى ماقساتتاعى قىزمەتى كوميتەت قۇرىلىمىنداعى اسا ماڭىزدى بۋىنداردىڭ ءبىرى بولدى جانە سولاي بولىپ قالا بەرەدى.
بولىمشە تەرروريستىك قاۋىپتەردىڭ جولىن كەسۋگە، كەپىلگە الىنعانداردى بوساتۋعا، ارنايى وپەراتسيالار جۇرگىزۋگە جانە داعدارىستىق جاعدايلاردا قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋگە بايلانىستى ەڭ كۇردەلى ءارى جاۋاپتى مىندەتتەردى ورىنداۋعا ارنالعان.
جاۋىنگەرلەر قاتاڭ ىرىكتەۋدەن جانە كوپدەڭگەيلى دايىندىقتان وتەدى. فيزيكالىق توزىمدىلىككە، پسيحولوگيالىق تۇراقتىلىققا، زاماناۋي تاكتيكالىق داعدىلار مەن ارنايى تەحنيكانى مەڭگەرۋگە ەرەكشە نازار اۋدارىلادى.
قىزمەت قازىرگى زامانعى سىن-قاتەرلەر مەن شەتەلدىك تاجىريبەنى ەسكەرە وتىرىپ، جەكە قۇرامنىڭ دايىندىعىن ۇنەمى جەتىلدىرىپ وتىرادى. مىسال رەتىندە وسى جىلدىڭ اقپان ايىندا ب ا ءا-دە وتكەن «UAE SWAT Challenge 2026» ارناۋلى بولىمشەلەردىڭ حالىقارالىق جارىستارىنىڭ ناتيجەلەرىن كەلتىرۋگە بولادى.
ۇ ق ك ارناۋلى بولىمشەلەرىنىڭ جانە باسقا دا كۇشتىك قۇرىلىمداردىڭ قىزمەتكەرلەرىنەن قۇرالعان قازاقستاننىڭ قۇراما كوماندالارى جاۋىنگەرلىك دايارلىقتىڭ ەڭ جوعارى دەڭگەيىن راستاي وتىرىپ، جۇلدەلى ورىندارعا يە بولدى.
ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ورگاندارىنداعى قىزمەت جاس ازاماتتاردىڭ ۇلكەن قىزىعۋشىلىعىن تۋدىرادى. ءوز ءومىرىن ۇ ق ك-داعى قىزمەتپەن بايلانىستىرعىسى كەلەتىن ۇمىتكەر قانداي كاسىبي جانە جەكە قاسيەتتەرگە يە بولۋى كەرەك؟
كادر ساياساتى - جەكە قۇرامدى جاساقتاۋ ماسەلەلەرى عانا ەمەس. بۇل جەردە ءوز ىسىنە بەرىلگەن، قۇزىرەتتى، كاسىبي قىزمەتكەرلەردىڭ جاڭا بۋىنىن قالىپتاستىرۋ تۋرالى ءسوز بولىپ وتىر.
ءبىز كادرلاردى ىرىكتەۋ، وقىتۋ جانە تاربيەلەۋ جۇيەسىن دايەكتى تۇردە جەتىلدىرىپ، زاماناۋي تەحنولوگيالار مەن باسقارۋ تاسىلدەرىن ەنگىزىپ، الەۋمەتتىك قولداۋدى كۇشەيتىپ، قىزمەتتىڭ ەڭ جاقسى داستۇرلەرىن ساقتاپ كەلەمىز. ءبىز ءۇشىن ۇرپاقتار ساباقتاستىعى، تاريحقا جانە ارداگەرلەر ەرلىگىنە قۇرمەت باستى ماڭىزعا يە.
كادرلىق جۇمىستا زاماناۋي تاسىلدەر، اتاپ ايتقاندا برەندينگ، اسسەسمەنت- تەحنولوگيالار ەنگىزىلدى، بۇل جاستاردىڭ قىزىعۋشىلىعىن جانە ىرىكتەۋدىڭ وبەكتيۆتىلىگىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەردى.
جاستار ءۇشىن ءوزىن-ءوزى تانىتۋعا ارنالعان باعىتتاردىڭ ۇلكەن تاڭداۋى بار: شەكارا جانە اۆياتسيا قىزمەتتەرىندەگى اسكەري نەمەسە ۇشۋ قىزمەتىنەن باستاپ كيبەربولىمشەلەر قۇرامىندا اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىكتى قورعاۋعا دەيىن.
ءبىزدىڭ قىزمەتتەگى ەكى كومپونەنتتىڭ: جوعارى بىلىكتى ماماندار مەن وزىق تەحنولوگيالاردىڭ ۇيلەسۋى ۇ ق ك-نىڭ تاياۋ بولاشاعىنىڭ نەگىزى بولىپ تابىلادى دەپ سانايمىن.
جاڭا سىن-قاتەرلەر مەن قاۋىپتەر جاعدايىندا قىزمەتكەرلەرگە جوعارى تالاپتار قويىلادى.
وفيتسەر كەڭ دۇنيەتانىمعا، اناليتيكالىق ويلاۋ قابىلەتىنە، تۇراقتى مورالدىق ۇستانىمعا جانە كۇردەلى جاعدايلاردا شەشىم قابىلداۋعا دايىن بولۋى ءتيىس.
ءتارتىپ، وتانسۇيگىشتىك، كۇيزەلىسكە توزىمدىلىك جانە جوعارى ءبىلىم دەڭگەيى ۇلكەن ماڭىزعا يە.
بۇل ماسەلەدە ءبىزدىڭ وقۋ ورىندارىمىز - جىل سايىن تۇلەكتەرى ارناۋلى قىزمەت قاتارىن جوعارى بىلىكتى قىزمەتكەرلەرمەن تولىقتىراتىن ۇ ق ك جانە شەكارا قىزمەتى اكادەميالارى ۇلكەن دەمەۋ بولىپ تابىلادى.
كوميتەت تەك زاڭگەرلەر مەن جەدەل قىزمەتكەرلەرگە عانا ەمەس، سونىمەن قاتار كيبەرقاۋىپسىزدىك، تالداۋ، شەت تىلدەرى، ينجەنەرلىك جانە تەحنيكالىق باعىتتارداعى ماماندارعا دا مۇقتاج.
ءوز ەلىنە ادال جانە ءمىنسىز قىزمەت ەتۋگە دايىن بولۋ نەگىزگى ولشەمشارت بولىپ قالا بەرەدى. مەنىڭ سەنىمىمشە، ۇ ق ك-نىڭ ناعىز وفيتسەرى - مەملەكەت مۇددەسىن جەكە مۇددەسىنەن جوعارى قوياتىن ادام.
بۇگىن ءبىز قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇ ق ك قىزمەتىنىڭ جەكەلەگەن ماسەلەلەرىن جانە ونىڭ ءارى قارايعى دامۋىنىڭ باسىم باعىتتارىن تالقىلادىق. اڭگىمەمىزدى قورىتىندىلاي كەلە، الىپ قوسارىڭىز بار ما؟
ەڭ الدىمەن، بۇل - بۇگىن اشىق ايتۋعا بولاتىن ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى قىزمەتى ناتيجەلەرىنىڭ ءبىر بولىگى عانا ەكەنىن اتاپ وتكىم كەلەدى.
مەملەكەت باسشىسى ايقىنداعان مىندەتتەرگە سايكەس ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك جۇيەسىن نىعايتۋ جانە قازىرگى زامانعى سىن-قاتەرلەر مەن قاۋىپتەرگە قارسى ءىس-قيمىل تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ جونىندەگى جۇمىس جالعاساتىن بولادى.
ءسوز سوڭىندا ارداگەرلەردى جانە ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ بارلىق جەكە قۇرامىن كاسىبي مەرەكەمىزبەن قۇتتىقتاعىم كەلەدى.
مىقتى دەنساۋلىق، وتباسىلىق اماندىق، قىزمەتتە تابىس جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋدەگى جاۋاپتى ىستە جاڭا جەتىستىكتەر تىلەيمىن.
اۆتور
ايدار وسپاناليەۆ
