قازاق ءتىلىن تۇسىنەتىن درون مەن اەروتاكسي: جاس عالىمدار ەرەكشە جوبالاردى كورسەتتى

استانا. KAZINFORM - قازاقستاندا جاساندى ينتەللەكت، بيوتەحنولوگيا، اقىلدى دروندار مەن بولاشاقتىڭ كولىك جۇيەسىن دامىتۋعا باعىتتالعان ءىرى جوبالار قولعا الىنىپ جاتىر. بۇل تۋرالى پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆتىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن NU، ن ز م جانە «نازاربايەۆ قورى» جوعارى قامقورشىلىق كەڭەسىنىڭ وتىرىسىندا بەلگىلى بولدى.

Қазақ тілін түсінетін дрон
فوتو: edu.kz

جيىندا Nazarbayev University-دىڭ 2026-2031 -جىلدارعا ارنالعان دامۋ ستراتەگياسى تانىستىرىلىپ، ۋنيۆەرسيتەتتىڭ عىلىم مەن يننوۆاتسيا سالاسىنداعى جاڭا جوبالارى كورسەتىلدى.

سوڭعى جىلدارى NU حالىقارالىق رەيتينگتەردەگى ورنىن ايتارلىقتاي جاقسارتقان. Times Higher Education World University Rankings 2026 رەيتينگىندە ۋنيۆەرسيتەت بىردەن جۇزگە جۋىق ساتىعا كوتەرىلىپ، الەمنىڭ ۇزدىك 401-500 ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قاتارىنا ەندى.

جاڭا ستراتەگيا اياسىندا جوعارى ءبىلىمدى رەفورمالاۋ، عىلىمي زەرتتەۋلەردى وندىرىسكە ەنگىزۋ، مەديتسينا مەن تەحنولوگيانى دامىتۋ، سونداي-اق حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتى كۇشەيتۋ كوزدەلىپ وتىر.

قازاقستاندا اەروتاكسي مەن اقىلدى دروندار پايدا بولۋى مۇمكىن

پرەمەر-مينيستر NU Energy كرەاتيۆتى حابىندا جاساندى ينتەللەكت، مەديتسينا، اۋىل شارۋاشىلىعى جانە سيفرلىق تەحنولوگيالار باعىتىنداعى ستارتاپتارمەن تانىستى.

سولاردىڭ ءبىرى - قازاق ءتىلىن تۇسىنەتىن اۆتونومدى Drone AI جۇيەسى. جوبا قازاقستاندىق تەحنولوگيا نەگىزىندە جاسالعان. ەرەكشەلىگى - بۇل درون ينتەرنەتكە نەمەسە بۇلتتى سەرۆەرلەرگە قوسىلماي-اق قازاق تىلىندەگى ءماتىن مەن دىبىستى تانۋعا قابىلەتتى. بولاشاقتا ونى قاۋىپسىزدىك، توتەنشە جاعدايلار جانە مونيتورينگ سالالارىندا قولدانۋ جوسپارلانىپ وتىر.

سونىمەن قاتار جيىندا قالا ىشىندە قاتىنايتىن اەروتاكسي جۇيەسىن دامىتۋ ماسەلەسى دە قارالدى. جوبا اياسىندا Alatau City، الماتى جانە تۋريستىك ايماقتاردى بايلانىستىراتىن اۋە موبيلدىگى جەلىسى قۇرىلۋى مۇمكىن.

قازاق عالىمدارى تاريحي ەسكەرتكىشتەردى سيفرلاندىرىپ جاتىر

جيىندا تانىستىرىلعان تاعى ءبىر ماڭىزدى جوبا - تاريحي مۇرالاردىڭ سيفرلىق كوشىرمەلەر بانكى.

LiDAR- سكانەرلەۋ جانە 3D ارحيۆتەۋ تەحنولوگيالارى ارقىلى قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسى، بەكەت-اتا مەن شوپان-اتا مەشىتتەرى، تاڭبالى پەتروگليفتەرى جانە كونە قالاشىقتار سيفرلاندىرىلعان.

بولاشاقتا بۇل جوبا نەگىزىندە VR/AR فورماتىنداعى ۆيرتۋالدى مۋزەيلەر مەن ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن جاساۋ جوسپارلانىپ وتىر.

جاساندى ينتەللەكت مال شارۋاشىلىعىنا دا ەنگىزىلىپ جاتىر

اگروسالاداعى جوبالاردىڭ ىشىندە BunkSense اتتى AI-مونيتورينگ جۇيەسى ەرەكشە نازار اۋدارتتى.

جۇيە كامەرالار مەن جاساندى ينتەللەكت ارقىلى مال ازىعىنىڭ قالدىعىن اۆتوماتتى تۇردە باقىلاپ، جەم شىعىنىن ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. مامانداردىڭ ايتۋىنشا، بۇل تەحنولوگيا ءىرى شارۋاشىلىقتاردا جىلىنا ءجۇز ميلليون تەڭگەگە دەيىن ۇنەمدەۋگە كومەكتەسۋى مۇمكىن.

سونىمەن قاتار قازاقستاندا ءىرى قارا مالدىڭ ەمبريوندارىن وندىرەتىن بيوتەحنولوگيالىق زەرتحانا اشۋ جوسپارلانىپ وتىر. عالىمداردىڭ بولجامىنشا، جوبا ەلدەگى اسىل تۇقىمدى مال باسىن كوبەيتىپ، ازىق- تۇلىك قاۋىپسىزدىگىن كۇشەيتۋگە ىقپال ەتەدى.

اقىلدى ۇلتاراق پەن ەكزوسكەلەت

NU بازاسىندا سپورتشىلاردىڭ دەنساۋلىعىن باقىلاۋعا ارنالعان «اقىلدى» ۇلتاراقتار دا ازىرلەنگەن. Mirai Tech جوباسى سپورتشىنىڭ قوزعالىسى مەن شارشاۋ دەڭگەيىن ناقتى ۋاقىت رەجيمىندە تالداي الادى. قازىر تەحنولوگيا قازاقستاندىق فۋتبول كلۋبتارىندا سىناقتان ءوتىپ جاتىر.

ال مەديتسينا سالاسىندا تىرەك- قيمىل جۇيەسى بۇزىلعان ادامدارعا ارنالعان A-GEAR ەكزوسكەلەتى تانىستىرىلدى. جوبا قازىردىڭ وزىندە سەرتيفيكاتتاۋدان ءوتىپ، كوممەرتسيالىق دەڭگەيگە شىققان.

«جاسىل شاتىرلار» استانانىڭ اپتابىمەن كۇرەسەدى

عالىمدار استاناداعى «جىلۋ ارالى» ماسەلەسىن ازايتۋ ءۇشىن «جاسىل شاتىرلار» تەحنولوگياسىن ۇسىنىپ وتىر.

جوبا بويىنشا عيماراتتاردىڭ شاتىرلارىنا ارنايى جاسىل جابىن ورناتىلادى. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، بۇل شاتىر تەمپەراتۋراسىن 35 گرادۋسقا دەيىن تومەندەتىپ، عيماراتتاردىڭ ەنەرگيا شىعىنىن ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

بۇگىندە قازاقستان ۋنيۆەرسيتەتتەرى تەك ءبىلىم بەرۋ ورتالىعى عانا ەمەس، تەحنولوگيا مەن يننوۆاتسيانى دامىتاتىن ماڭىزدى الاڭعا اينالىپ كەلەدى. ال ۇسىنىلعان جوبالار ەلدىڭ بولاشاقتا جاساندى ينتەللەكت پەن جوعارى تەحنولوگيالار سالاسىنداعى وڭىرلىك حابقا اينالۋعا ۇمتىلىپ وتىرعانىن كورسەتەدى. 

EL. KZ