«قۋاتتى سەرىكتەس»: قازاقستان مەن جاپونيانىڭ سەنىمدى ديالوگى جاڭا مازمۇنمەن تولىعىپ كەلەدى
استانا. KAZINFORM - پرەزيدەنت تەلەراديوكەشەنىنىڭ دەرەكتى كينو ورتالىعى كورەرمەن نازارىنا «قۋاتتى سەرىكتەس» دەرەكتى فيلمىن ۇسىنباق. وندا مەملەكەت تاعدىرىنداعى ديپلوماتيا ءرولى مەن مەملەكەت باسشىسىنىڭ جاپونياعا جاساعان رەسمي ساپارى تەرەڭ تالدانادى.
قازىرگى گەوساياسي جاعدايدا ديپلوماتيا تەك كەلىسسوز جۇرگىزۋ تەتىگى ەمەس، مەملەكەتتىڭ تۇراقتى دامۋىن قامتاماسىز ەتەتىن باستى قۇرالعا اينالدى. وسى قاعيدادان باستاۋ العان فيلم جاپونيادا وتكەن جوعارى دەڭگەيلى كەلىسسوزدەردى، سيرەك كەزدەسەتىن پروتوكولدىق ساتتەردى جان- جاقتى قامتۋعا تىرىسقان.
ماسەلەن، قاسىم-جومارت توقايەۆتى جاپونيا يمپەراتورى نارۋحيتو مەن پرەمەر- مينيستر ساناە تاكايچيدىڭ ءبىر كۇندە قابىلداۋىنان ساياسي استار ىزدەگەنى بايقالادى. بۇعان قوسا جاپونيا تاريحىنداعى العاشقى ايەل پرەمەر- مينيستر ساناە تاكايچيدىڭ كونسەرۆاتيۆتى ءارى ۇلتشىل ۇستانىمى كامەرا وبەكتيۆىندە ايقىن بەينەلەنگەن.
اۆتورلاردىڭ تۇجىرىمىنشا، پرەزيدەنتتى قابىلداۋ شاراسىنداعى قۇرمەت جاپون ديپلوماتياسىندا سيرەك كەزدەسەدى جانە ونى قازاقستانعا كورسەتىلگەن ەرەكشە يشارا دەپ تۇسىنگەن ءجون. فيلمدە قازاقستان جاپونتانۋشىلار وداعىنىڭ قۇرمەتتى ءتوراعاسى، ديپلومات باتىرحان قۇرمانسەيىت قازاق-جاپون اراسىنداعى كوزقاراستى تولىققاندى تالداۋعا تىرىسادى.
- جاپوندار قازاقستاندى ينتەگراتسيالىق ۇدەرىستەرگە باستاماشى بولىپ جۇرگەن، ەكونوميكالىق تۇرعىدان العا ۇمتىلعان مەملەكەت دەپ بىلەدى. پرەزيدەنتىمىزدى دە الەمدىك دەڭگەيدەگى تاجىريبەلى ديپلومات رەتىندە جوعارى باعالايدى، - دەيدى ساراپشى.
فيلمدە مەملەكەت باسشىسىنىڭ بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى جۇيەسىندەگى كوپجىلدىق قىزمەتى ەسكەرۋسىز قالماعان: قاسىم-جومارت توقايەۆتىڭ توكيوداعى ب ۇ ۇ ۋنيۆەرسيتەتىندە ءدارىس وقۋى تاريحي ءسات رەتىندە كورسەتىلىپتى. فيلمنەن تۇيگەنىمىز، توقايەۆ بۇل وقۋ ورنىندا لەكسيا وقىعان العاشقى مەملەكەت باسشىسى اتاندى.
دارىستەن كەيىن پىكىر بىلدىرگەن جاپون عالىمى، حوككايدو ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى توموحيكو ۋياما قازاقستاندى حالىقارالىق ءتارتىپتى قولدايتىن جاۋاپتى ورتا دەرجاۆا رەتىندە سيپاتتايدى.
- قازاقستان سيفرلاندىرۋ سالاسىندا پوستكەڭەستىك كەڭىستىكتەگى جەتەكشى مەملەكەتكە اينالدى. پرەزيدەنت توقايەۆ رەفورمالاردى تاباندى تۇردە جۇزەگە اسىرىپ كەلەدى. ال جاپونيا مەن قازاقستان اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋدىڭ الەۋەتى زور، - دەدى پروفەسسور.
تۋىندىدا «ورتالىق ازيا + جاپونيا» ديالوگىنىڭ باستاۋ العان تاريحي كەزەڭى دە كورىنىس تابادى. 2004 -جىلى استانادا وتكەن العاشقى ديالوگتىڭ ۇيىمداستىرۋشىلارىنىڭ ءبىرى سول كەزدەگى سىرتقى ىستەر ءمينيسترى قاسىم-جومارت توقايەۆ بولعان. ماڭىزدى ءسات تۋرالى ەستەلىك ايتقان جاپونيانىڭ بۇرىنعى سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ەريكو كاۆاگۋچي كادرعا ىلىككەن ەكەن.
فيلمدە سونداي-اق جاھاندىق قاۋىپسىزدىك، يادرولىق قارۋدىڭ ءقاۋپى تۋرالى كەسەك ويلار قامتىلعان. پرەزيدەنتتىڭ قوس حالىقتىڭ تاعدىرلاس ەكەنىن جانە يادرولىق قارۋدىڭ زاردابىن تەرەڭ تۇسىنەتىنىن شەگەلەي سويلەگەنىنەن كوردىك.
- حيروسيما، ناگاساكي جانە سەمەي قاسىرەتى يادرولىق قارۋعا جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراپ، ۇستامدىلىق تانىتۋدىڭ قانشالىقتى ماڭىزدى ەكەنىن ەسكە سالادى. قازاقستان تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىن سەمەي يادرولىق پوليگونىن جابۋ جانە الەمدەگى ءتورتىنشى يادرولىق ارسەنالدان باس تارتۋ تۋرالى تاريحي شەشىم قابىلدادى. بۇل - ءبىزدىڭ وسالدىعىمىز ەمەس. كەرىسىنشە، ستراتەگيالىق كورەگەندىك تانىتىپ، بەيبىتشىلىك پەن ادامزات قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتتىك، - دەدى پرەزيدەنت توقايەۆ.
ەندى دەرەكتى فيلمنىڭ شارىقتاۋ تۇسىنا توقتالايىق. وندا قازاقستان مەن جاپونيا اراسىنداعى ەكونوميكالىق كورسەتكىشتەر مەن ينۆەستيتسيالىق جوبالار تۋرالى دەرەكتەر بار. بەلگىلى بولعانداي، الداعى ۋاقىتتا جاپونيانىڭ Komatsu كومپانياسى ەلوردادا تەحنيكالاردى كۇردەلى جوندەۋگە جانە قايتا قالپىنا كەلتىرۋگە ارنالعان وندىرىستىك كەشەن سالۋعا نيەتتى.
استانادا سالىناتىن كەشەنگە Mitsui كومپانياسى دا اتسالىسپاق. كاسىپورىن كەشەننىڭ حالىقارالىق جەتكىزۋ تىزبەگىن قالىپتاستىرۋعا، ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋعا، ەنەرگەتيكا مەن ونەركاسىپ سالالارىن ورىستەتۋگە جاردەمدەسەدى.
مەملەكەت باسشىسى Hitachi Construction Machinery پرەزيدەنتى ماسافۋمي سەنزاكيمەن كەزدەسۋدە ءوندىرىستى لوكاليزاتسيالاۋ، سيفرلاندىرۋ، «جاسىل» تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ جانە دەربەس كولىك جۇيەسىن قۇرۋ باعىتىندا مۇمكىندىكتەردى پايدالانۋ قاجەتتىگىن اتاپ وتكەن. وسى مالىمەتتەر ارقىلى مەملەكەتارالىق ىنتىماقتاستىق جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلىپ كەلە جاتقانى سەزىلەدى.
دەرەكتى فيلم رەسمي كەلىسسوزدەرمەن شەكتەلمەيدى. پرەزيدەنتتىڭ جاپونياداعى قازاقتارمەن تىلدەسۋى، سۋمو سپورتىندا ەل نامىسىن قورعاپ جۇرگەن ەرسىن بالتاعۇل مەن دومبىرانى جانىنداي سۇيەتىن جاپون مۋزىكانتى اكيرا تاكەگۋچيمەن كەزدەسۋى - تۋىندى ارقالاعان رۋحاني بايلانىستىڭ جارقىن كورىنىسى.
- مەن ءۇشىن دومبىرا - قاسيەتتى اسپاپ. قازاقستاندا تۇرۋدى قالاۋىم دا وسى اسپاپتى جاقسى مەڭگەرۋمەن بايلانىستى، - دەدى اكيرا تاكەگۋچي.
وتىز جىلدان استام ۋاقىت ىشىندە قازاقستان مەن جاپونيا اراسىنداعى سەنىمدى ديالوگ نىعايىپ، جاڭا مازمۇنمەن تولىعىپ كەلەدى. «قۋاتتى سەرىكتەس» دەرەكتى فيلمى وسى جولدىڭ شەجىرەسى رەتىندە قازاق- جاپون ديپلوماتياسىنداعى سالماقتى بەينەنى سۋرەتتەي بىلگەن.
مازمۇندى تۋىندىنى بۇگىن ساعات 17:40 تا Jibek Joly تەلەارناسىنان تاماشالاۋعا بولادى.
