قاراعاندى حايۋاناتتار باعىندا الپاكا تولدەپ، ارا توتىقۇسى العاش رەت بالاپان باسىپ شىعاردى

قاراعاندى حايۋاناتتار باعىندا چەرنىش پەن مايا اتتى الپاكالار جۇبىنىڭ تۇڭعىش ءتولى دۇنيەگە كەلدى. بىرنەشە كۇن بۇرىن تۋعان ءتول كەڭ قورشاۋىنا تەز بەيىمدەلىپ، اينالاسىن بەلسەندى زەرتتەي باستاعان.

الپاكالار حايۋاناتتار باعىندا شامامەن ەكى جىلدان بەرى مەكەندەيدى. وسى ۋاقىت ىشىندە ەرەكشە جانۋارلار مومىن مىنەزى، اۋەسقويلىعى جانە كوز تارتار كەسكىن-كەلبەتىمەن كەلۋشىلەردىڭ سۇيىسپەنشىلىگىنە بولەندى. وسىعان دەيىن جۇپتىڭ ءتولى بولماعان.

جاڭا تۋعان ءتول - ەركەك. وعان اتا-اناسىنان دارىعان قويۋ ءتۇستى، قىزعىلت رەڭكتى ءتۇبىت ءجۇن ءتان. دۇنيەگە كەلگەننەن كەيىن كوپ ۇزاماي اياعىنا تۇرىپ، قازىر قورشاۋ ىشىندە ەركىن قوزعالىپ ءجۇر. دەگەنمەن اناسىنان الىسقا ۇزاپ كەتپەيدى.

مايا ءتولىن ءبىر ءسات نازاردان تىس قالدىرمايدى. ۋاقىتىنىڭ باسىم بولىگىن ونىڭ جانىندا وتكىزىپ، قيمىل-قوزعالىسىن باقىلاپ جۇرەدى. چەرنىش تا تولىنە جاقىن ماڭنان تابىلادى. وسىلايشا الپاكالاردىڭ جاڭا وتباسى كوبىنە بىرگە جۇرەدى.

قاراعاندىدا كۇن ىسىپ تۇرعانىنا قاراماستان، ماماندار الپاكالاردىڭ ءجۇنىن تولىق قىرقۋدىڭ قاجەتى جوق ەكەنىن ايتادى. قالىڭ ءجۇن جانۋارلاردى سۋىقتان قورعاپ قانا قويماي، دەنە قىزۋىن تۇراقتى دەڭگەيدە ۇستاپ تۇرۋعا كومەكتەسەدى.

بيىل چەرنىش پەن مايانىڭ مويىن تۇسىنداعى ءجۇنى عانا ءسال قىسقارتىلعان. قالعان ءجۇن جامىلعىسى سول كۇيىندە ساقتالعان. ال قورشاۋدا جانۋارلار اپتاپ ىستىقتان سايالاي الاتىن كولەڭكەلى ورىندار قاراستىرىلعان.

الپاكالار وتباسى ءۇشىن جەم سالاتىن استاۋى، سۋ ىشەتىن ىدىسى جانە تىنىعۋىنا قاجەتتى جاعدايى بار كەڭ قورشاۋ جاساقتالعان. حايۋاناتتار باعى قىزمەتكەرلەرىنىڭ ايتۋىنشا، كىشكەنتاي الپاكانىڭ دەنى ساۋ، قيمىلى شيراق. ول قورشاعان ورتاسىنا بىرتىندەپ ۇيرەنىپ كەلەدى.

جۋىق ارادا الپاكانىڭ تولىنە قاراعاندى جۇرتشىلىعى ات قويا الادى. حايۋاناتتار باعى كىشكەنتاي الپاكاعا ەسىم تاڭداۋ بويىنشا بايقاۋ جاريالاپ، قالا تۇرعىندارىن وسى ىسكە تارتۋدى جوسپارلاپ وتىر.

قۋانىشتى جاڭالىق حايۋاناتتار باعىنىڭ قۇستار بولىمىندە دە تىركەلدى. كوك-سارى ارا توتىقۇستار جۇبى العاش رەت بالاپان باسىپ شىعارعان. بۇعان دەيىن بۇل قۇستار مەكەمە قابىرعاسىندا ۇرپاق وربىتپەگەن.

ءقازىر بالاپاننىڭ جاسى شامامەن ءۇش اي. ونىڭ جاعدايى جاقسى، جەتىلىپ، قاناتتانىپ كەلەدى. ماماندار ونىڭ دەنساۋلىعى مەن دامۋىن ءجىتى باقىلاۋدا ۇستاپ وتىر.

ارالار جۇبى قاراعاندى حايۋاناتتار باعىندا شامامەن ءتورت جىلدان بەرى مەكەندەيدى. وسى ۋاقىت ىشىندە ولاردىڭ بالاپانى بولماعان. سوندىقتان كوپتەن كۇتكەن بالاپاننىڭ دۇنيەگە كەلۋى زووباق قىزمەتكەرلەرى ءۇشىن ايرىقشا وقيعا بولدى.

بيىل قۇستاردىڭ مەكەندەۋ جاعدايىن جاقسارتۋ ماقساتىندا ولاردى كەڭ جازعى قورشاۋلارعا ورنالاستىرۋ تۋرالى شەشىم قابىلدانعان. مۇندا ارالاردىڭ ەركىن قوزعالۋىنا، تىنىعۋىنا جانە تابيعي مىنەز-قۇلقىن كورسەتۋىنە مۇمكىندىك مولىراق.

مامانداردىڭ پايىمىنشا، ۇستاۋ جاعدايىنىڭ جاقسارۋى قۇستاردىڭ كوبەيۋىنە ىقپال ەتكەن فاكتورلاردىڭ ءبىرى بولۋى مۇمكىن. حايۋاناتتار باعى ءۇشىن بالاپاننىڭ دۇنيەگە كەلۋى - قۋانىشتى جاڭالىقپەن قاتار، قۇستاردىڭ وزدەرىن جايلى سەزىنەتىنىنىڭ ماڭىزدى كورسەتكىشى.

قىزمەتكەرلەردىڭ ايتۋىنشا، جانۋارلارعا قولايلى ورتا قالىپتاستىرۋ ولاردىڭ تابيعي مىنەز-قۇلقىن ساقتاۋدا ەرەكشە ءرول اتقارادى. كەڭىستىك، ەركىن قوزعالۋ مۇمكىندىگى جانە تىنىش احۋال قۇستاردىڭ تابيعي ادەتتەرىن ەركىن تانىتۋىنا جاعداي جاسايدى.

قازىر ماماندار جاس ارانىڭ ءوسىپ-جەتىلۋىن باقىلاۋدى جالعاستىرىپ جاتىر. بالاپان بىرتىندەپ وزدىگىنەن تىرشىلىك ەتۋگە بەيىمدەلىپ كەلەدى. دەگەنمەن ازىرگە اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىندا جانە زووباق قىزمەتكەرلەرىنىڭ تۇراقتى باقىلاۋىندا.

قاراعاندى حايۋاناتتار باعى ءۇشىن بيىلعى جاز بىردەن ەكى قۋانىشتى جاڭالىقپەن ەستە قالماق. ماماندار قوس جاڭا تۇرعىننىڭ ءوسىپ-جەتىلۋىن باقىلاپ، ولاردىڭ العاشقى ايلارىنداعى تىرشىلىگىمەن كەلۋشىلەردى دە تانىستىرۋدى جوسپارلاپ وتىر.

بۇعان دەيىن قازاقستاندا حايۋاناتتار باعىنىڭ سانى ازايعانىن حابارلاعان بولاتىنبىز.