نەلىكتەن ادام كۇيزەلگەندە تاماق ءىشىپ، ۇيىقتاي بەرگىسى كەلەدى؟

جاڭا زەرتتەۋ بۇل ايىرماشىلىق جاي عانا سيمپتومدار جيىنتىعى ەمەس، دەپرەسسيانىڭ بيولوگيالىق تۇرعىدان ءارتۇرلى تۇرلەرىن كورسەتۋى مۇمكىن ەكەنىن ۇسىندى، دەپ حابارلايدى turkystan.kz.

زەرتتەۋ ناتيجەلەرى medRxiv عىلىمي پرەپرينت سەرۆەرىندە جاريالاندى. جۇمىسقا 460 مىڭنان استام ادامنىڭ گەنەتيكالىق جانە مەديتسينالىق دەرەكتەرى ەنگىزىلگەن. اۆتورلار ۇلكەن دەپرەسسيالىق بۇزىلىسى بار ادامداردىڭ بەلگىلەرىن سالىستىرىپ، ەكى نەگىزگى توپتى ءبولىپ قاراستىرعان.

ءبىرىنشى توپ AERS+ دەپ اتالعان. بۇل توپقا دەپرەسسيا كەزىندە قاتتى ۇيقىشىلدىق، تابەتتىڭ ارتۋى جانە سالماق قوسۋ بەلگىلەرى بار ادامدار كىرگەن. ەكىنشى توپ AERS دەپ بەلگىلەنگەن. وعان ۇيقىسىزدىق، تابەتتىڭ تومەندەۋى جانە سالماق جوعالتۋ بەلگىلەرى ءتان بولعان.

زەرتتەۋشىلەر بۇل ەكى توپتىڭ گەنەتيكالىق نەگىزى بىردەي ەمەس ەكەنىن انىقتاعان. AERS+ توبى ەكىنشى ءتيپتى ديابەت، مەتابوليكالىق سيندروم، جوعارى قان قىسىمى، جۇرەكتىڭ يشەميالىق اۋرۋى جانە سوزىلمالى قابىنۋ بەلگىلەرىمەن كوبىرەك بايلانىستى بولعان. ياعني بۇل تۇرىندە دەپرەسسيا اعزاداعى زات الماسۋ جانە قابىنۋ پروتسەستەرىمەن تىعىز بايلانىسۋى مۇمكىن.

ال AERS توبى باسقا بيولوگيالىق بەيىن كورسەتتى. بۇل توپتا ديابەت قاۋپى تومەنىرەك، بەل اينالىمى ازداۋ جانە جۇيكەلىك انورەكسياعا تۇقىمقۋالايتىن بەيىمدىلىكپەن بايلانىس بايقالعان. مۇنداي ايىرماشىلىقتار دەپرەسسيانىڭ ءبىر عانا ورتاق اۋرۋ ەمەس، بىرنەشە بيولوگيالىق جولمەن دامۋى مۇمكىن كۇردەلى جاعداي ەكەنىن كورسەتەدى.

عالىمدار جالپى 27 گەنەتيكالىق ايماقتى انىقتاعان. ولاردىڭ ءبىر بولىگى دەپرەسسيانىڭ وسى ءارتۇرلى بەلگىلەرىمەن بايلانىستى بولۋى مۇمكىن. كەيبىرى بۇرىن سيپاتتالماعان جاڭا گەنەتيكالىق بايلانىستار قاتارىنا جاتادى.

زەرتتەۋ اۆتورلارىنىڭ پىكىرىنشە، بۇل ناتيجەلەر دەپرەسسيانى ەمدەۋ نەگە كەيبىر ادامداردا جاقسى ناتيجە بەرىپ، ال باسقالارىندا جەتكىلىكسىز بولاتىنىن تۇسىندىرۋگە كومەكتەسۋى مۇمكىن. ەگەر ادامنىڭ دەپرەسسياسى ۇيقىشىلدىق، سالماق قوسۋ جانە مەتابوليكالىق وزگەرىستەرمەن قاتار جۇرسە، ونىڭ بيولوگيالىق نەگىزى ۇيقىسىزدىق پەن سالماق جوعالتۋ بايقالاتىن جاعدايدان وزگەشە بولۋى ىقتيمال.

مۇنداي قورىتىندىلار بولاشاقتا دەپرەسسيانى ەمدەۋدى ناقتىلاۋعا جول اشۋى مۇمكىن. دارىگەرلەر تەك ادامنىڭ كوڭىل كۇيىنە نەمەسە سىرتقى بەلگىلەرىنە عانا ەمەس، ونىڭ ۇيقىسى، تابەتى، سالماعى، زات الماسۋ كورسەتكىشتەرى جانە گەنەتيكالىق ەرەكشەلىكتەرىنە دە نازار اۋدارۋى ىقتيمال.

دەگەنمەن بۇل زەرتتەۋ ازىرگە تۇپكىلىكتى مەديتسينالىق نۇسقاۋلىق ەمەس. ول پرەپرينت رەتىندە جاريالانعاندىقتان، ناتيجەلەردى تاۋەلسىز عالىمدار قوسىمشا تەكسەرۋى قاجەت. سوندىقتان دەپرەسسيا بەلگىلەرى بار ادامدار وزدىگىنەن قورىتىندى جاساپ، ەم قابىلداۋدى وزگەرتپەۋى كەرەك.

مامانداردىڭ ايتۋىنشا، دەپرەسسيا ءار ادامدا ءارتۇرلى كورىنەدى. بىرەۋدە ۇيقى مەن تابەت تومەندەسە، ەندى بىرەۋدە كەرىسىنشە ۇيقىشىلدىق پەن سالماق قوسۋ بايقالادى. جاڭا زەرتتەۋ وسى ايىرماشىلىقتاردىڭ ارتىندا ناقتى بيولوگيالىق سەبەپتەر بولۋى مۇمكىن ەكەنىن كورسەتىپ وتىر.