كۇيزەلىس ايەل اعزاسىنا قالاي اسەر ەتەدى؟

استانا. KAZINFORM – جۇيكەنىڭ توزۋى، ۇنەمى كۇيزەلىستە ءجۇرۋ ايەل دەنساۋلىعىنا ايتارلىقتاي كەرى اسەر ەتۋى مۇمكىن. سوزىلمالى كۇيزەلىستىڭ ەڭ ءجيى كەزدەسەتىن سالدارىنىڭ ءبىرى - ەتەككىر تسيكلىنىڭ بۇزىلۋى. بۇل ەتەككىردىڭ كەشىگۋىنەن باستاپ، مۇلدە توقتاپ قالۋىنا دەيىن اكەلۋى ىقتيمال. ونىڭ سەبەبى نەدە جانە اعزانىڭ قالىپتى جۇمىسىن قالاي قالپىنا كەلتىرۋگە بولادى؟ بۇل تۋرالى پيروگوۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ساراپشىسى ۆلاديسلاۆ تارانوۆ ايتىپ بەردى.

Күйзеліс
Фото: istockphoto.com

- كۇيزەلىس ەتەككىر سيكلىنا قالاي اسەر ەتەدى؟

- ايەل اعزاسىنداعى كوپتەگەن ۇدەرىستەردى گيپوتالامۋس- گيپوفيز-انالىق بەزدەر جۇيەسى باسقارادى. بۇل جۇيە كوپتەگەن فيزيولوگيالىق ۇدەرىستەردى، سونىڭ ىشىندە ەتەككىر سيكلىنىڭ سيپاتىن رەتتەيدى. جۇيەنىڭ بارلىق بۋىندارى ءبىر-بىرىمەن تىعىز بايلانىستى.

كۇيزەلىس كەزىندە اعزادا كورتيزول گورمونىنىڭ ءبولىنۋى كۇشەيەدى. ال كورتيزول گيپوتالامۋسقا اسەر ەتىپ، ءبىرقاتار بيولوگيالىق رەاكسيالاردىڭ باستالۋىنا سەبەپ بولادى. سونىڭ ناتيجەسىندە گورموندىق تەپە-تەڭدىك بۇزىلىپ، ەتەككىر تسيكلى وزگەرۋى مۇمكىن.

- ەتەككىر سيكلىن قالاي قالپىنا كەلتىرۋگە بولادى؟

- ەڭ باستىسى - ماسەلەنىڭ نەگىزگى سەبەبىن جويۋ. ەگەر ەتەككىردىڭ بۇزىلۋىنا كۇيزەلىس، دەنە سالماعىنىڭ كۇرت تومەندەۋى نەمەسە شامادان تىس فيزيكالىق جۇكتەمە (فۋنكتسيونالدىق گيپوتالامۋستىق امەنورەيا) سەبەپ بولسا، ەڭ الدىمەن سالاۋاتتى ءومىر سالتىن ۇستانۋ قاجەت.

سونداي-اق دۇرىس ءارى تەڭگەرىمدى تاماقتانۋ ماڭىزدى. راتسيوننىڭ تاۋلىكتىك كالورياسى جەتكىلىكتى بولۋى ءتيىس. ەتەككىر سيكلى قالپىنا كەلگەننەن كەيىن دە دارىگەر-ديەتولوگتىڭ باقىلاۋىمەن دۇرىس تاماقتانۋ ءتارتىبىن ساقتاۋ ۇسىنىلادى.

سالاۋاتتى ءومىر سالتىنا كۇيزەلىسكە توزىمدىلىكتى ارتتىرۋ، قالىپتى دەڭگەيدەگى دەنە بەلسەندىلىگى جانە دۇرىس ۇيىمداستىرىلعان تاماقتانۋ جاتادى.