كيىز قايتا سۇرانىسقا يە - اقتوبەلىك شەبەر

قازىر شەبەر قولىنان شىققان دۇنيەنى كورسەتىپ، ەل ىشىندەگى كورمەلەرگە قاتىسىپ ءجۇر. ءارى كيىزدەن جاسالعان كەز كەلگەن بۇيىمعا قايتا سۇرانىس ارتقان.

اقتوبە وبلىسى ىرعىز اۋدانى قۇرىلىس اۋىلىنىڭ تۇرعىنى ۇزاق جىلدار بويى مادەنيەت ۇيىندە كىشى قىزمەتكەر بولىپ ەڭبەك ەتتى. جۇمىسى ونىڭ سۇيىكتى ىسىنە ەش كەدەرگى كەلتىرمەدى. ءتىپتى قوسىمشا تابىس كوزىنە اينالدى ءارى ۇلتتىق ونەردى دارىپتەپ ءجۇر.

- قويدى توعىتىپ، كەيىن ءجۇنىن قىرقىپ الامىز. شوبىنەن، شوعايناسىنان ارىلتىپ، تازارتامىز. سودان كەيىن تۋلاققا سالىپ ساباپ، بىركەلكە قالىپقا تۇسەرەمىز. ونى شيگە جايىپ، كيىز باسامىز. بۇل كيىز باسۋدىڭ جولى. ءبىر قاراعاندا وڭاي بولعانىمەن بىرنەشە كۇنگە سوزىلاتىن پروتسەسس. ءجۇندى دايىنداۋ ءۇشىن ءبىر اپتاعا جۋىق ۋاقىت قاجەت. ال كيىز، تەكەمەت باسۋ كولەمى مەن ويۋ-ورنەگىنە قاراي 5-6 ساعاتتى قاجەت ەتەدى. ءبىر ادام ەمەس، قاتار جۇرگەن اۋىلداستارىممەن بىرگە باسامىز كيىزدى،- دەدى شەبەر.

قازىرگى كەزدە كيىزدەن ەر توقىمنان باستاپ، كولىكتىڭ ماتورىنا جابۋ دايىندايدى. بۇيىمدار تىزىمىندە ساندىققاپ، جۇكقاپ، قورجىن جانە تەكەمەت بار. بايپاقتىڭ قالىبى بولماسا دا دايىن كيىزدەن ءپىشىپ، تىگىپ بەرەدى. سۇرانىس ءبىر كەزدەرى كۇرت تىيىلسا، قازىر كوبى قىستا كولىگىە جابۋ ىزدەيدى. سەبەبى كيىز سۋىق وتكىزبەيدى.

- ءبىر كەزدەرى بۇل بۇيىمدارعا سۇرانىس بولماي قالعانى راس. ەشكىم پايدالانبادى، ادەمى ءارى ارزان زاتتارعا اۋەس بولدى. قازىر ءبارىن جاڭعىرتىپ جاتىرمىز. 2010 -جىلدارى تۇركىستان قالاسىنا اقتوبە وبلىسى اتىنان باردىم. سول كەزدە ادامدار كيىز بۇيىمدارعا قىزىقتى. ءوزىم «داستۇرگە جول» بىرلەستىگىنىڭ اۋىلداعى ءتوراعاسىمىن، مادەنيەت ۇيىندە ءوز كابينەتىم بار. بۇل دۇنيەنى ۇيرەنۋگە جاستار قۇمار. العاشقىدا كەلىنشەكتەر ءجۇننىڭ، شۋاشتىڭ ءيىسى شىعادى دەپ ايتاتىن. قازىر ءبارى وزگەردى، پايداسىن تەرەڭ ۇعىندى،-دەدى ايناگۇل اليەۆا.

كيىز باسۋعا ارنالعان اق ءجۇندى الىستان ىزدەمەيدى. قوراداعى قازاقى قويدىڭ شيكىزاتى ءبىر وزىنە جەتەدى. ەگەر تاپسىرىس كوبەيىپ، ازدىق ەتسە، اۋىلداعى شارۋالاردان الادى. ولار بۋما ءجۇندى تەگىن-اق بەرەدى. ءبىر ەرەكشەلىگى، ءجۇندى گرامداپ، كەلىلەپ ەسەپتەمەيدى. كوز ولشەممەن الادى، سابام دەپ ايىرادى. ءبىر كيىزدى باسۋعا 10، كەيدە 15 سابام ءجۇن قولدانادى.

- مەن 8 بالا تاربيەلەپ ءوسىردىم. التى قىزىم التى وبلىستا تۇرادى. بارلىق قازاقستاندى شارلادىم. بارىنە دە كيىزدىڭ پايداسى تۋرالى ايتىپ جۇرەمىن. ماسەلەن كيىزدەن بۇيىم جاساپ، قالعان قيىندىسىنان ۇلتاراق كەسىپ قويامىن. اياعىڭ جىلى جۇرەدى، سىرقىرامايدى. كيىز بويداعى جاعىمسىز ەنەرگيانى وزىنە تارتىپ الاتىن قاسيەتكە يە. ءجۇننىڭ شۋاشىنىڭ ءوزى دەنەدەگى جاراعا پايدالى. دايىن بۇيىمدى ارزانعا باعالامايمىن. باعاسىن ءتۇسىر دەپ تە سۇرامايدى. سەبەبى ادامدار شىن ەڭبەكتى باعالاپ ۇيرەنىپ كەلەدى،- دەدى ول.

ايتا كەتەيىك، اتىراۋلىق جاس شەبەر نارگيز ايماعامبەتوۆا كيىز باسۋ ونەرىن جاڭعىرتىپ، ونى كوپشىلىككە ۇيرەتىپ جۇرگەن جاس شەبەردىڭ ءبىرى. 24 جاستاعى ول ۇلتتىق مۇرانى زاماناۋي باعىتپەن ۇشتاستىرىپ، كيىزدىڭ تەك تۇرمىستىق بۇيىم ەمەس، تەرەڭ مادەني ءارى رۋحاني قۇندىلىق ەكەنىن ناسيحاتتاپ كەلەدى.

نازىم بولەسوۆا