ۇكىمەت كووپەراتيۆتەرگە، ياعني شارۋالار بىرلەستىگىن قۇرۋعا قايتا ورالۋ ماسەلەسىن قاراستىرىپ جاتىر- توقايەۆ
استانا. KAZINFORM - ەلىمىزدەگى شاعىن شارۋاشىلىقتار جەتكىلىكتى كولەمدە سۋبسيديا الا الماي وتىر. بۇل تۋرالى «Turkistan» گازەتىنە سۇحبات بەرگەن مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقايەۆ ايتتى.
- مەملەكەتتەردىڭ كوبى اۋىل شارۋاشىلىعىنا بيۋدجەتتەن قىرۋار قارجى بولەدى. سولاردىڭ قاتارىندا قازاقستان دا بار. شارۋالارعا 2024 -جىلى 580 ميلليارد تەڭگە، بىلتىر 1 تريلليون تەڭگە جەڭىلدەتىلگەن نەسيە بەرىلدى. بۇل - وتە قوماقتى قارجى. سوڭعى ون جىلدا شارۋالارعا كورسەتىلگەن قولداۋدىڭ كولەمى 10 ەسە ارتتى، ءبىراق ونىڭ تيىمدىلىگى كۇمان تۋدىرادى. 2015-2024 -جىلدارى اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى جالپى ءونىم كولەمى 2,5 ەسەدەن استام ءوستى. بۇل كورسەتكىشتى ودان دا كوبەيتۋگە بولار ەدى، - دەدى مەملەكەت باسشىسى.
پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا، ەگىن شارۋاشىلىعىنداعى ناتيجەلەر وتە جاقسى بولدى. استىق پەن ۇن ەكسپورتى رەكوردتىق دەڭگەيگە جەتتى، ءونىم جەتكىزىلەتىن ەلدەردىڭ گەوگرافياسى كەڭەيە ءتۇستى. بۇل - ەگىننىڭ شىعىمدىلىعى مەن اۋىل شارۋاشىلىعى ءوندىرىسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا ارنالعان شارالاردىڭ ناقتى ناتيجەسى.
- ەندى باسقا باعىتتارداعى جۇمىستى كۇشەيتۋ قاجەت. ەڭ الدىمەن، مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋ كەرەك. 2035 -جىلعا قاراي الەمدە مال ەتىن تۇتىنۋ كولەمى 233 ميلليون تونناعا دەيىن وسەدى. سوعان سايكەس، ونىڭ يمپورتى 27 ميلليون تونناعا دەيىن ارتادى. قازاقستاننىڭ، سىرتقا، اسىرەسە، ازيا ەلدەرىنە ەت شىعاراتىن ءىرى ەكسپورتتاۋشىعا اينالاتىن مۇمكىندىگى بار. سوندىقتان، بىلتىر قاراشادا وتكەن اۋىل شارۋاشىلىعى ەڭبەككەرلەرىنىڭ ەكىنشى فورۋمى ءدال وسى مال شارۋاشىلىعى سالاسىنا ارنالدى. بيلىك اۋىل شارۋاشىلىعىن ساپالىق تۇرعىدان دامىتۋ ءۇشىن كوپ جۇمىس ىستەپ جاتىر. ءبىراق، قوماقتى ينۆەستيتسيا قۇيۋ قالاعان ناتيجەگە جەتكىزە بەرمەيدى. ونىڭ ءتيىمدى جۇمسالۋىنا باسا نازار اۋدارۋ كەرەك. مەن بۇل تۋرالى جۋىردا تارازعا بارعان ساپارىمدا ايتتىم، - دەدى قاسىم-جومارت توقايەۆ.
مەملەكەت باسشىسى ىرگەلەس ەلدەردىڭ بىردە-بىرەۋىندە اۋىل شارۋاشىلىعىنا مەملەكەت تاراپىنان مۇنداي اۋقىمدى كومەك كورسەتىلمەيتىندىگىنە نازار اۋدارتتى.
- ول جاقتاعى شارۋالار قازاقستانداعى ارىپتەستەرىنە جاقسى جاعداي جاسالعانىنا تاڭعالىپ، ولاردى «اگرارلىق وليگارحتار» دەپ اتاي باستادى. دەگەنمەن، ەلىمىزدەگى شاعىن شارۋاشىلىقتار جەتكىلىكتى كولەمدە سۋبسيديا الا الماي وتىر. ۇكىمەتكە وسى ماسەلەگە ايرىقشا نازار اۋدارۋ تۋرالى تاپسىرما بەرىلدى. البەتتە، سۋبسيديالار كەرەك. اسىرەسە، قازىرگى كەزەڭدە وتە قاجەت. ءبىراق، مۇنىڭ كەرى اسەرى دە بار. سەبەبى، ماسىلدىق پيعىل تۋعىزىپ، اۋىل شارۋاشىلىعىنا قاۋىپ ءتوندىرۋى مۇمكىن. سوندىقتان، قازىر ۇكىمەت كووپەراتيۆتەرگە، ياعني شارۋالار بىرلەستىگىن قۇرۋعا قايتا ورالۋ ماسەلەسىن قاراستىرىپ جاتىر. كووپەراتيۆتەر ەڭبەك ونىمدىلىگىن جانە اۋىل شارۋاشىلىعى ءوندىرىسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرا الادى. سونداي-اق، دايىن ءونىمدى ساتاتىن نارىقتارعا جاقىن بولۋعا، تۇتىنۋشىلارمەن ۇزاق مەرزىمگە ارنالعان قاتىم- قاتىناس ورناتۋعا جول اشادى، - دەدى پرەزيدەنت.
قاسىم-جومارت توقايەۆ دامىعان ەلدەردەگى كووپەراتسيا جاقسى قىرىنان كورىنگەنىن ايتتى.
- ءتىپتى، ءىرى كورپوراتسيا دەڭگەيىنە جەتكەن بىرلەستىكتەر بار. قازاقستاننىڭ بارلىق اۋىلىندا تابىستى كووپەراتسيا قۇرۋعا نەگىز بولاتىن العىشارتتار جەتكىلىكتى. شارۋالار جازدا مالىن باعىپ، ءسۇت، ەت، تەرى، ءجۇن جيناپ، ونى وڭدەۋ ءۇشىن كۇش بىرىكتىرە الادى. سولاي ەتۋگە ءتيىس تە. كۇنكورىستەن ءوسىپ-وركەندەۋگە باستايتىن جول - وسى. كووپەراتسيانى بىرلىك پەن جاسامپازدىق يدەولوگياسى دەپ تە قاراستىرعان دۇرىس. ءبىراق، كووپەراتسيا وزىنەن ءوزى پايدا بولا سالمايدى. ەل ىشىندە ەگجەي- تەگجەيلى ءتۇسىندىرۋ جانە ۇيىمداستىرۋ جۇمىستارىن قولعا الۋ قاجەت. الايدا، بىرلەستىك قۇرۋ ءىسىن ناۋقانعا اينالدىرىپ، جۇرتقا قىسىم كورسەتۋگە، ولاردى ماجبۇرلەۋگە جول بەرىلمەيدى، - دەدى مەملەكەت باسشىسى.
ايتا كەتەيىك، بۇگىن Turkistan» گازەتىندە مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقايەۆتىڭ اتالعان باسىلىمنىڭ باس رەداكتورى، بەلگىلى اقىن، پۋبليتسيست باۋىرجان باباجان ۇلىنا بەرگەن كەڭ كولەمدى سۇحباتى جاريالاندى.
