ەكى-اق سوزبەن قوزعاپ كەتتىڭ مۇڭىمدى
«ءبىز دەگەن قالقام الىسقا تامعان، التايدىڭ ىستىق جاسىمىز!».
سەرىك قۇلجاقان ۇلىنىڭ ولەڭدەرىن وقتا-تەكتە وقىعانىم بولماسا، بەتپە-بەت جۇزدەسكەن ەمەسپىن. ءتىپتى ونىڭ قازاقستانعا كەلىپ، ءومىرىنىڭ سوڭعى كەزىندە التايدىڭ بەرگى بەتى كاتونقاراعايعا بارىپ قونىستانعانىنان دا حابارسىز ەدىم. كۇنىنە بولماسا دا كۇن ارالاتىپ حابارلاسىپ تۇراتىن دوسىم قۋانىشقا سول كۇنى تەلەفون شالىپ ەدىم كوتەرمەگەن، ەل ورىنعا وتىرىپ، سام جامىراعان شاقتا ءوزى بايلانىسقا شىقتى.
- قاكە، حابارلاسقان ەكەنسىڭ، تەلەفون كوتەرە المادىم. سەرىك قۇلجاقان دەگەن اقىن باۋىرىم ەكى-ءۇش ايدىڭ الدىنا وسى كاتونقاراعايعا كوشىپ كەلىپ ەدى، كەشە سول ءىنىمىز باقيلىق بولىپتى. تۋىس-تۋعان، ايەل-بالا شاعاسىنىڭ ءبارى ارعى بەتتە. سول جىگىتتىڭ سوڭعى جۇمىستارىمەن ءجۇردىم،- دەگەندە كەڭسىرىگىم اشىپ قويا بەردى. «وي، الگى اقىن سەرىك قۇلجاقان با؟» دەپپىن جوپەلدەمەدە اۋزىما ءسوز دە تۇسپەي.
- ءيا، سول جىگىت. كەلىسكەن ازامات ەدى، سوقتىقپالى-سوقپالى مىنا ءومىردىڭ ىستىق-سۋىعىن دا باستان وتكەردى. ەندى ورالحاننىڭ تۋعان جەرىندە كەر بۇعىداي كەرىلىپ ءومىر سۇرگىم كەلدى، التايعا دا جاقىن، اۋاسى دا، تابيعاتى دا التايمەن بىردەي. تىم قۇرىسا التايىمدى سىرتىنان قاراپ جۇرەيىن دەپ كوشىپ كەلدىم اعا دەپ ەدى. ءبىر-اق كۇندە ارامىزدان اتتانىپ كەتەدى دەپ كىم ويلاعان،-دەپ قۋانىش تا اۋىر كۇرسىندى.
- ءوزى بىلگەن-اۋ دەيمىن، سوڭعى كەزدەرى جازعان ولەڭدەرىن وقىسام ءولىم، اجال، قابىر تۋرالى كوپ جازىپتى. «اتتەڭ، نەگە وسىلاي جازدى ەكەن» دەپ قىنجىلدىم ازا ءسوزىن جازىپ وتىرىپ،- دەدى دە،- مىناۋ سەكەڭنىڭ ەڭ سوڭعى جازعان ءبىر شۋماق ولەڭى، تىڭدا،- دەدى دە، داۋىسى دىرىلدەپ:
تاۋلارىم مەنىڭ، تارلانىم مەنىڭ،
باۋرايى جاسىل، باسى مۇز.
ءبىز دەگەن قالقام الىسقا تامعان،
التايدىڭ ىستىق جاسىمىز!. تىڭداپ تۇرىپ، سىلەيىپ تۇرىپ قالدىم. تەلەفوننىڭ ارعى باسىنداعى قۋانىشتا دا ءۇن جوق. «ءبىز دەگەن قالقام الىسقا تامعان، التايدىڭ ىستىق جاسىمىز!». قانداي عاجاپ ءسوز. وڭمەننەن وتەتىن، جۇرەككە جەتەتىن وسى ەكى جول ولەڭ سول كۇننەن باستاپ تىلىمە بايلاندى دا قالدى. نەشە كۇن بويى «ءبىز دەگەن قالقام الىسقا تامعان، التايدىڭ ىستىق جاسىمىز!» دەپ كۇبىرلەدىم دە ءجۇردىم. كەيدە ءبىر ولەڭنىڭ بار سالماعىن ءبىر-ەكى-اق جول كوتەرىپ تۇرادى. ءتىپتى تۇتاس شىعارمانىڭ مازمۇنى مەن كوركەمدىك قۋاتىن اشىپ بەرەتىن دە سول بىرنەشە تارماق. اقىننىڭ جان دۇنيەسى، ومىرگە كوزقاراسى، زامان تۋرالى تولعانىسى ۇزاق بايانداۋدان ەمەس، جۇرەكتەن شىققان ءبىر اۋىز سوزدەن-اق تانىلىپ جاتادى. سوندىقتان كەي ولەڭدەردىڭ عۇمىرى دا سول ءبىر-ەكى جولدىڭ عۇمىرىمەن ولشەنەتىندەي كورىنەدى. كەيدە ءتىپتى ءجۇز جول ايتىپ جەتكىزە المايتىن ويدى اقىن ەكى-اق جولمەن جۇرەككە قوندىرادى. سەرىكتىڭ سوڭعى جازعان جالعىز شۋماق ولەڭىندەگى «ءبىز دەگەن، قالقام، الىسقا تامعان، التايدىڭ ىستىق جاسىمىز» دەگەن جولدار دا تۇسىنگەن ادامعا سونداي اسەر قالدىردى. تۇتاس ءبىر ۇرپاقتىڭ تاعدىرىن، تۋعان جەرگە دەگەن سارتاپ ساعىنىشىن، ءفاني ءومىردىڭ وتكىنشىلىگىن اقىن وسى ەكى جولعا قالاي سىيدىرىپ جىبەردى ەكەن دەپ تاڭعالىپ وتىراسىڭ دا، پۋشكيننىڭ «ولەڭنىڭ ەكى جولى عايىپتان كەلەدى» دەگەن ءسوزى ەسكە ءتۇسىپ، بۇل ەكى جول ولەڭدى دە سەرىكتىڭ اۋزىنا قۇداي سالعان-اۋ دەپ توپشىلايسىڭ. بۇل ويدى جازۋشى، ادەبيەتتانۋشى جۇسىپبەك قورعاسبەكتىڭ: «ولەڭنىڭ باس- اياعى تۇگەل بىردەن تۋا سالمايتىنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى جايت. ەستىپ تە، كورىپ تە، كەيدە باستان وتكەرىپ تە جۇرگەنىمىز - العاشقى ەكى جولدىڭ ادامعا قاپىلىستا كەلەتىنى. بۇل نە ءوزى، اللادان تۇسكەن ايان با؟» دەگەن تولعانىسى ودان ءارى تەرەڭدەتە تۇسەدى.
راسىندا، سەرىكتىڭ وسى ەكى جولى - ۇزاق ىزدەنىستىڭ عانا ەمەس، اقىن جۇرەگىنە عايىپتان قونعان تىلسىم شابىتتىڭ جەمىسىندەي اسەر قالدىرادى. ەكى-اق جول ولەڭنىڭ قۇدىرەتى تۋرالى ءسوز بولعان سايىن ەسىمە ءبىر وقيعا ورالادى. دۇنيەجۇزى قازاقتارىنىڭ IV قۇرىلتايى اياسىندا جاس اقىنداردىڭ ءمۇشايراسى وتكەن ەدى. ساحناعا بىرىنەن كەيىن ءبىرى شىعىپ، كىل جۇيرىكتەر جىر وقىدى. ءمۇشايرا اياقتالىپ، جەڭىمپازدار ماراپاتتالعان سوڭ، سىرتقا بەتتەپ بارا جاتقان اقىن ورازاقىن اسقار اعادان: - اعا، ءمۇشايرا قالاي ءوتتى؟ كوڭىلىڭىزدەن شىقتى ما؟- دەپ سۇرادىم. سوندا ول كىسى از-كەم ويلانىپ تۇرىپ: - كەرەمەت جىر كەشى بولدى. ءبىراق مەن تورەشى بولسام، باس بايگەنى باسقاشا شەشەر ەدىم. اناۋ ەربول دەگەن بالانىڭ ىلە تۋرالى ولەڭى قانداي عاجاپ! «سارقىلعان مىناۋ ىلەگە، قانىمدى قۇيسام تولار ما؟» دەيدى. بۇدان اسىرىپ نە ايتۋعا بولادى؟ كەيدە تۇتاس ءبىر ولەڭنىڭ باعىن اشىپ، مازمۇنىن اسقاقتاتىپ تۇراتىن ۇزىن-سونار بايانداۋ ەمەس، ءدال وسىنداي ەكى-اق جول بولادى. اقىننىڭ بار سەزىمى، ازاماتتىق ۇستانىمى، جان كۇيزەلىسى كەيدە سول ەكى تارماققا سىيىپ كەتەدى. ناعىز پوەزيانىڭ قۇدىرەتى دە وسىندا، دەپ قىسقا قايىرعان ەدى. سەرىكتىڭ: «ءبىز دەگەن، قالقام، الىسقا تامعان، التايدىڭ ىستىق جاسىمىز» دەگەن قوس جولىن وقىعان سايىن ورازاقىن اعانىڭ وسى ءسوزى ەرىكسىز ەسكە تۇسەدى. ويتكەنى بۇل دا - ەكى تارماققا تۇتاس ءبىر حالىقتىڭ تاعدىرىن، اتامەكەنگە دەگەن اڭساردى، ءومىردىڭ اشى شىندىعىن سىيعىزا العان سيرەك جولداردىڭ ءبىرى.
اقىن دۇنيەدەن وتكەننەن كەيىن بۇل جولداردىڭ سالماعى ءتىپتى زورايا ءتۇستى. سەرىك ءوزى دە سەزدى ما، جوق پا، ول جاعى بىزگە بەلگىسىز، ءبىراق بۇل شۋماقتا قوشتاسۋدىڭ لەبى بار ەكەنىن، ءبىز اقىن ولگەن سوڭ ءبىر-اق بىلدىك. كەيدە اقىننىڭ ءومىرى مەن ولەڭى وسىلايشا ءبىر-بىرىمەن استاسىپ جاتاتىنىن ويلاساڭ، ءار ءبىر جىر جولدارى جاي عانا كوركەم ءماتىن ەمەس، تاعدىردىڭ وزىنەن جەتكەن امانات، ايان دەپ قابىلدايسىڭ. الەم پوەزياسىندا ۇلى اقىنداردىڭ باستى ەرەكشەلىگى - جەكە ادامنىڭ مۇڭىن جالپى ادامزاتتىق دەڭگەيگە كوتەرۋ. سەرىك تە «مەن» دەمەيدى، «ءبىز» دەيدى. بۇل - ليريكالىق كەيىپكەردىڭ جەكە تاعدىردان بيىكتەپ، تۇتاس ۇرپاقتىڭ، ءتىپتى تاريحي كوشى-قوندى باستان وتكەرگەن قازاق قاۋىمىنىڭ اتىنان سويلەۋى. بۇل اراداعى «الىسقا تامعان» - ەرەكشە، عاجاپ ءارى توسىن مەتافورا، اۋزىڭا قۇداي سالماسا، ويلانىپ وتىرىپ جازا سالاتىن جاي تەڭەۋ ەمەس. اقىن «كوشتىك»، «كەتتىك»، «شاشىلدىق» دەمەيدى. «تامعان» دەيدى. ال تامشىنىڭ تابيعاتى قانداي؟ ول ءبىر دەنەدەن اجىراعانىمەن، قايتا قوسىلمايدى؛ قايدا تۇسەتىنىن ءوزى تاڭدامايدى؛ از بولعانىمەن، باستاپقى تۇتاستىقتىڭ بولشەگى بولىپ قالا بەرەدى. دەمەك، «الىسقا تامعان» دەگەن ءسوز تىركەسى قازاق دياسپوراسىنىڭ، تاعدىر ايداپ كەتكەن ۇلتتىڭ، تۋعان جەردەن بولىنگەن ادامنىڭ بۇكىل تراگەدياسىن ءبىر عانا بەينەمەن جەتكىزىپ تۇر. سونداي-اق، «تامعان» ءسوزى ادامنىڭ دۇنيەگە كەلۋى مەن ءومىر جولىنىڭ دا سيمۆولىنا اينالادى. ءار ادام ءبىر تۇتاستىقتان ءبولىنىپ شىعىپ، ءومىردىڭ بەلگىسىز كەڭىستىگىنە «تامعان» تامشى سەكىلدى. وسىدان كەيىنگى «التايدىڭ ىستىق جاسىمىز» دەگەن جولدىڭ فيلوسوفيالىق سالماعى بۇدان دا اۋىر. «التايدىڭ بالاسىمىز» دەمەيدى، «التايدىڭ پەرزەنتىمىز» دەمەيدى، «التايدىڭ ىستىق جاسىمىز» دەيدى. ياعني اقىن ءوزىن ادام رەتىندە ەمەس، تۋعان جەردىڭ كوز جاسى رەتىندە بەينەلەيدى. اردا التايدىڭ اتاجۇرتقا تامعان ىستىق جاسى...
«پوەتيكالىق ۇنەم» تۇرعىسىنان ايتساق، الەمدىك پوەزيانىڭ ەڭ بيىك قاعيدالارىنىڭ ءبىرى - از سوزگە كوپ ماعىنا سىيعىزۋ ەكەنى بەلگىلى. وسى ەكى جولدا: تاريح بار، كوشى-قون بار، ساعىنىش بار، تۋعان جەر بار، ۇلتتىق جادى بار، ءومىردىڭ وتكىنشىلىگى بار، ءبولىنۋدىڭ قاسىرەتى بار. وسىنى وقىرمان سەزدى مە ەكەن؟
قالياكبار ۇسەمحان ۇلى
نازارلارىڭىزعا اقىننىڭ ولەڭدەرىن ۇسىنامىز
ءسىرا، مەن اقىن ءشىعارمىن
سىرا، مەن اقىن شىعارمىن
- تاستان دا تامىر ىزدەدىم؛
قوينىما كىرگەن جىلاننىڭ
جىلان ەكەنىن بىلمەدىم.
قولىمنان جاساپ مۇڭىمدى،
شوعىنا سونىڭ ورتەنىپ.
تولتىرىپ كۇندەلىگىمدى،
كەتەرمىن سوسىن ەرتە ءولىپ!
تەك ءوزىم عانا سىيىنار
تالانتىما باس ۇردىم.
اقىنى بولۋ قيىن-اۋ
وسىناۋ «سوڭعى عاسىردىڭ».
ەردىڭ دە جۇگىن ارقالاپ،
ەلدىڭ دە مۇڭىن ارقالاپ،
قادىرى كەتتى ءسوزدىڭ دە،
كوزدىڭ دە نۇرى ورتالاپ.
نە جىرلى، الدە، نە مۇڭلى،
بىلمەيمىن، اقىن شىعارمىن.
«اقىن!» دەپ، ايتەۋ، ءوزىمدى
ايتۋعا سونشا قۇمارمىن.
جۇيرىكپىن، باپسىز، ءتوزىمدى.. .
كورىنبەيتىن تەك كەرمەدەن.
وتىز جىل بويى وزىمدى
تۇسىنبەي ءجۇرمىن الدە مەن.
وتىز جىل بويى ەگەستىم:
اقىنمىن! يا ەمەسپىن؟
اقىننىڭ ءبارىن بىلەمىن،
بىلمەيدى، ءبىراق، مەنى ەشكىم!
***
تۋعان جەر، سەنىڭ ۇلىڭدى ءولتىردىم،
ءولتىرىپ الدىم اڭداماي!
قايعىسىنداي-اق سورلى كەمپىردىڭ
ومىر اتانعان جولدار-اي!
ەڭ العاش مەنى ۇزاتىپ تۇردىڭ
بارعاندار قايتپاس ساپارعا.
كوزىڭنىڭ اعىن قىزارتىپ ءبىر مۇڭ،
قىزىل نۇر توكتى شاھارعا.
قوزعالدى كولىك، قوزعالدى ءومىر،
ارامىز العاش الىستاپ.
جاڭاعى جاستى كوز قالدى ەگىلىپ،
ىشىنەن عانا داۋىستاپ.
سول كۇنى تۇندە ءتۇسىم ولتىردى
كىندىگىم بۋىپ موينىمدى.
سۇلدەرىمدى عانا ساعان قالتىردى
جەلىگە ۇيرەنگەن تاي قۇرلى.
سان رەت سۇيرەپ اپاردىم سەنىڭ
جۇماقتاي جومارت الدىڭا.
تىرىلتە المادىم، ورالتا المادىم
ساپار الدىنداعى قالپىما.
ءولتىرىپ الدىم ۇلىڭدى سەنىڭ،
جوعالتىپ الدىم، كەشىرگىن!
ورنىندا قالعان ۇلى ءبىر ءشولىن
قاندىرا الماي وتىرمىن...
***
«ادىرا قالعىر» دەيتىن ەدى عوي كورشى اجەم،
كوزىنەن ەمەس، سوزىنەن اعار شەر-شەمەن.
دەنى ءبىر دۇرىس ادام تاپپايسىڭ ارالاپ،
ءوڭى ءبىر كىلەم سەكىلدى مىناۋ ولكەدەن.
ادىرا قالدىق...اتام دا كەتتى تىم ەرتە،
اقىرەت بولدى توردە تۇراتىن كىلەمشە.
«تىم ەرتە»،-دەدى اتالار، قورمال اپالار،
«تىم ەرتە»،- دەدى كۇزدەگى دالا كۇرەڭشە.
ادىرا قالدىق.. .اكەم دە كەتتى ءبىر كۇنى،
سياقتى دەدى ءومىر اجەمنىڭ ۇرشىعى.
«اكەگە جاسى جەتپەدى»،-دەدى كۇللى جۇرت،
«اكەدەن استى»،-دەدى تاعى دا قىرسىعى.
قازاق پەن قازاق تىلەۋلەس دەيدى، تىلەۋلەس،
تىلەۋلەس بولسا، نەگە قۇريدى بۇل اۋلەت؟
اجال دەيتىن ءبىر مەيىرىمسىز سارباز كەلەدى،
جول بويىنداعى ەركەك بىتكەندى تۇگەندەپ.
ادىرا قالعىر.. .ماحاببات ءوزى بۇل قانداي؟
اسىرە قىزىق قۇمارى جاننىڭ ءبىر قانباي،
ادىرا قالدى اعامنىڭ جاستىق ءومىرى،
ادىرا قالۋدى ورىنداۋ ءۇشىن تۋعانداي.
«ادىرا قالعىر» ءسوز ەدى ءتىپتى جاي عانا،
كورشى اجەم تۇگىل سۇيەتىن ءبىزدى ساي، دالا.
ءومىردى سىلەپ شەرىن تارقاتام دەپ ءجۇرىپ،
بەيباق قازاقتى قارعاپ الاتىن سورلى انا.
ادىرا قالعىر، قارعىس تيمەيتىن قۋ جالعان،
جالىقتىم سەنەن، جانازاعا ساپ قۇرعاننان!
جالىقتىم سەنى زورلانىپ كۇندە سۇيگەننەن،
سورلى كەمپىردىڭ قارعىسى تيمەس قۋ جالعان!
***
شەكپەنىمنىڭ جەڭى جىرتىق،
جاڭاسىنان كيسەم بە ەكەن؟!
كەشكەنىمنىڭ ءبارى قىرسىق،
قايتا ومىرگە كەلسەم بە ەكەن؟!
كوز الدىمدا كوپ وتىرىك،
بىلە تۇرا سەنسەم بە ەكەن؟!
مازارىمدا جالعىز تۇرىپ،
ءوزىمدى-ءوزىم كومسەم بە ەكەن؟!
تۇلپارىمدى تۇلعا بايلاپ،
اش بالاما سويسام با ەكەن؟ !
جىگەرىمدى قۇمعا قايراپ،
جۇرەگىمدى جارسام با ەكەن؟ !
كۇدەرىمدى قىلعا بايلاپ،
تاۋەكەلگە بارسام با ەكەن؟ !
باياعىداي ءار نەنى ويلاپ،
بايىرقالاپ قالسام با ەكەن؟ !
كونسەم بە ەكەن، قالاي جۇرەم،
بۇلقىنام با، قويام با؟ ..
مىنا ءومىردى قالاي سۇرەم،
جيىركەنبەي، وي، اللا!..
و، قۇلجاقان، تاقسىرىم
و، قۇلجاقان، قۇلجاقان،
قوشتاسىپ ەك ءبىز قاشان؟
جولىعامىز ءبىز قاشان؟
جولدار مىناۋ شاڭ ۇشقان،
كۇيىم مىناۋ تىم ماساڭ.
كوپتىڭ ءبىرى بولارمىن،
كوپ اقىلىن تىڭداسام.
قالاي بولار كونبەسەم،
قالاي بولار تىنباسام؟
ايتشى، اكەتاي، بۇل ارمان،
مىناۋ ارمان كىمگە ءسان؟
بوتەن بولىپ جاقىنعا،
بوتەن بولىپ دوسقا دا،
جەتىپ قاپپىن اقىرى،
سەن ولەتىن جاسقا دا.
و، قۇلجاقان، تاقسىرىم،
كىمدى تىڭداپ، كىمگە ەرەم؟
تاعدىرىنا تاپسىرىپ،
جارعا تاقاۋ تۇر كەمەم.
ءبىر تاۋەكەل بۇتاقتىڭ
بۇرشىگىمىز ءبىز دەگەن.
جۇماق مەكەن تۇر قايدا
عۇمىر بويى ىزدەگەن؟
مىناۋ نۇرداي مىنەزىم،
مىناۋ نۇرداي ارمانىم،
قوشتاسقانداي وزىڭمەن
قوشتاسادى-اۋ بىزبەنەن؟
و، قۇلجاقان، اققۇبا،
اپپاق مەنىڭ دوس ءپىرىم.
قاباعىڭنىڭ استىندا
مەكەندەگەن جاستىعىم.
جاقسى دەگەن ادامنان
ەشكىم ساعان تەڭ كەلمەس.
وشە كورمە سانامنان،
مەن ولگەنشە، ولگەن دوس!
***
تۇسىڭنان تاعى دا ءوتتىم مەن وسىلاي،
قالقيعان قارا بەيىت، قاراسىڭ-اي!
تورتەۋىڭ دە بارمىسىڭ، تۇگەلمىسىڭ،
اتاجان، اكەم، ءىنىم، اعاشىم-اي!
ايتا ءجۇرىپ كۇيىنگەن، سۇيىنگەندى،
ارتقا تاستاپ كەلەمىز قيىر بەلدى.
جولعا قاراپ تۇر ءالى بەيىتتەرىڭ،
سۇيەگىڭنەن قالدى ما ءتۇيىر بەلگى؟
ءالى تۇر كوپ ۇيەڭكى، توپ ارشىن تال،
ورنىندا كوزىمدى وتتاي قاريتىن جال.
بەيىتىڭدى تانيمىن سونادايدان،
ال، سەندەر مەنى نەدەن تانيسىڭدار؟ ..
وسپەگەن، ورتايماعان، كارى جىقپىل،
قۇرعاق جەل ازىنايدى شابىنىپ قۇر.
سارى كەرىش سارى كۇنگە شاعىلىسادى،
قۇلا جار قابىرعام بوپ ەگىلىپ تۇر.
ارىر-اي، ءبارى نەگە باياعىداي؟
بىزدەردى، از دا بولسا، ايا، قۇداي!
سەندەردى قالاي تاستاپ كەتەم ەندى،
وشپەگەن، ەسكىرمەگەن ازابىم-اي!
يىعىما كوتەرگەن بايىپتاماي،
قايعىمنان دا مىڭ باتپان تابىتتار- اي!
تۋعان جەردىڭ بۇرىشىن پانالاعان،
تۋعان جەردەن قىمباتتاۋ بەيىتتەر- اي!..
***
قۇلىنشاعىم، تەنتەگىم، وكپەشىلىم،
ساعىندىردىم سەندەردى، ەت كەشىرىم.
ساۋلە بولىپ تۇسىڭە كىرەر مە ەكەن
الاتاۋدان التايعا جەتپەس ءۇنىم.
الماتىدا ءتۇن جىلى، ءارى سۋىق،
كورىنبەيدى قۇس جولى - الىس ءۇمىت.
كەڭساي تولى كوپ قابىر - كوپ ساعىنىش،
ولەڭ وقىپ كەتەردەي ءبارى تۇرىپ.
بۇگىن جىلى... ەرتەڭ- اق قار جاۋادى،
«نۇر جاۋادى»،- دەيدى عوي سوندا ءبارى.
سەن سۇيەتىن كەيىپكە كەلتىرمەكپىن
مىناۋ جاتقان بەزبۇيرەك پاڭ قالانى.
نەگە كەتتىم، جانىڭدا جۇرە تۇرماي!
جاۋرادىڭ با؟ كۇز - بوران، كۇن اشىلماي.
سەن جەتكەنشە ءبىر ۇيا دايىندارمىن
قارلىعاشتىڭ جىپ-جىلى ۇياسىنداي.