كوزگە قانداي ونىمدەر پايدالى؟

- كوكجيدەك (چەرنيكا) شىنىمەن كوزگە پايدالى ما؟

- وكىنىشكە قاراي، بۇل كوپشىلىكتىڭ كوڭىلىن قالدىرۋى مۇمكىن. زەرتحانالىق جاعدايدا كوكجيدەكتەگى انتوتسياندار كوزدىڭ تور قابىعىنداعى ۇساق قانتامىرلاردى نىعايتا الادى. الايدا راندوميزاتسيالانعان كلينيكالىق زەرتتەۋلەردە (مىسالى، جاسقا بايلانىستى ماكۋلالىق دەگەنەراتسياسى بار 300 پاتسيەنتكە جۇرگىزىلگەن زەرتتەۋدە) كوكجيدەك كورۋ وتكىرلىگىن ايتارلىقتاي جاقسارتپاعان جانە اۋرۋدىڭ ءورشۋىن باياۋلاتپاعان.

دەگەنمەن ءبىر ەرەكشەلىك بار: كوكجيدەك سىعىندىسىن (Vaccinium myrtillus) ءجۇزىم سۇيەگىنەن الىناتىن پروانتوتسيانيديندەرمەن بىرگە قولدانۋ كەڭسە قىزمەتكەرلەرىندەگى كوزدىڭ شارشاۋىن (استەنوپيانى) ازايتۋى مۇمكىن. ول كومپيۋتەر الدىندا 6 ساعات وتىرعاننان كەيىن پايدا بولاتىن اككوموداتسيا سپازمىن تومەندەتۋگە كومەكتەسەدى. ءبىراق بۇل ەمدەۋ ەمەس، تەك بەلگىلەردى ۋاقىتشا جەڭىلدەتەتىن ءتاسىل.

كوكجيدەككە قاراعاندا تيىمدىرەك اسەر ەتۋى مۇمكىن زاتتار - Haematococcus pluvialis بالدىرىنان الىناتىن استاكسانتين. انتيوكسيدانتتىق قاسيەتى جاعىنان انتوتسيانداردان شامامەن 10 ەسە كۇشتى.

- كوز ساۋلىعى ءۇشىن قانداي دارۋمەندەر مەن مينەرالدار ماڭىزدى؟

س جانە ە دارۋمەندەرى مەن مىرىش - اعزانىڭ «قالپىنا كەلتىرۋشى توبى».

AREDS زەرتتەۋى كورسەتكەندەي، س دارۋمەنى (500 م گ)، ە دارۋمەنى (400 ح ب)، بەتا-كاروتين (15 م گ) جانە مىرىشتىڭ (80 م گ) ۇيلەسىمى جاسقا بايلانىستى ماكۋلالىق دەگەنەراتسيانىڭ كەش ساتىسىنا ءوتۋ قاۋپىن %25 عا تومەندەتكەن.

الايدا ولاردىڭ مولشەرى ماڭىزدى:

س دارۋمەنىن تاعامنان العان دۇرىس. ونىڭ نەگىزگى كوزدەرى - ءتاتتى بولگار بۇرىشى، كيۆي جانە بروككولي. ال تاۋلىگىنە 2000 م گ سياقتى شامادان تىس كوپ مولشەردە قابىلداۋ بۇيرەكتە وكسالات تاستارىنىڭ تۇزىلۋىنە سەبەپ بولۋى مۇمكىن.

مىرىشتىڭ جەتىسپەۋشىلىگى ەگدە جاستاعى ادامداردا كوز اۋرۋىنىڭ اسقىنۋىمەن بايلانىستى. ونىڭ تابيعي كوزدەرىنە ۋستريتسا، اسقاباق ءدانى جانە سيىر ەتى جاتادى. ال تاۋلىگىنە 100 م گ-نان ارتىق قابىلداۋ مىس تاپشىلىعىنا اكەلىپ، انەميا مەن جۇيكە جۇيەسىنىڭ زاقىمدانۋىن تۋىنداتۋى مۇمكىن.

ساراپشى سونداي-اق ءسابىز كورۋ قابىلەتىن جاقسارتادى دەگەن كەڭ تاراعان ميفكە دە پىكىر ءبىلدىردى.

شىن مانىندە، ا دارۋمەنى قاراڭعىدا كورۋگە جاۋاپ بەرەتىن تاياقشا جاسۋشالارىنداعى كورۋ پيگمەنتى - ءرودوپسيننىڭ ءتۇزىلۋى ءۇشىن قاجەت. ا دارۋمەنى قاتتى جەتىسپەگەن جاعدايدا (دامىعان ەلدەردە بۇل سيرەك كەزدەسەدى) ادامدا «تاۋىق سوقىرلىعى» پايدا بولىپ، قاراڭعىدا ناشار كورە باستايدى.

ەگەر اعزادا ا دارۋمەنىنىڭ تاپشىلىعى بولماسا، وندا ءسابىزدى كوپ جەۋ كورۋ قابىلەتىن جاقسارتپايدى.