كونديسيونەر ا ق ش-تا جىل سايىن 5 مىڭنان استام ادامنىڭ ءومىرىن ساقتاپ قالادى - زەرتتەۋ

يەل ۋنيۆەرسيتەتى عالىمدارىنىڭ مودەلدىك باعالاۋىنشا، سالقىنداتۋ جۇيەلەرىن پايدالانۋ ىستىقتان بولاتىن قوسىمشا ءولىم-ءجىتىمدى 57 پايىزعا ازايتادى، دەپ حابارلايدى turkystan.kz.

زەرتتەۋ 31-تامىزدا Nature Health جۋرنالىندا جاريالاندى. اۆتورلار كونديتسيونەردىڭ ۇيدە بار- جوعىن عانا ەمەس، تۇرعىنداردىڭ ونى ءىس جۇزىندە قانشالىقتى پايدالاناتىنىن باعالاعان.

عالىمدار 2010-2020 -جىلدارى ا ق ش-تىڭ قۇرلىقتاعى 3108 وكرۋگىندە تىركەلگەن 29,99 ميلليون ءولىم تۋرالى مالىمەتتى تالداعان. ءار جاعداي سول وكرۋگتەگى كۇندەلىكتى اۋا تەمپەراتۋراسىمەن سالىستىرىلدى. بۇدان كەيىن زەرتتەۋشىلەر تۇرعىنداردىڭ ۇيلەرىن سالقىنداتۋعا جۇمساعان ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ بولجامدى كولەمىن ەسەپكە الدى. وسى دەرەكتەر نەگىزىندە كونديتسيونەر مۇلدە قولدانىلماعان نەمەسە وتە از پايدالانىلعان جاعدايدا ىستىققا بايلانىستى قانشا قوسىمشا ءولىم بولۋى مۇمكىن ەكەنى مودەلدەندى.

ەسەپ بويىنشا، امەريكالىقتار كونديتسيونەردى وتە از پايدالانسا، اپتاپ ىستىققا بايلانىستى ءولىم سانى ءىس جۇزىندە تىركەلگەن كورسەتكىشتەن ەكى ەسەدەن استام جوعارى بولار ەدى. كونديسيونەردىڭ ەڭ ۇلكەن پايداسى فلوريدادا، ەلدىڭ وڭتۇستىك-باتىسىندا جانە مەكسيكا شىعاناعى جاعالاۋىندا بايقالعان. كونديتسيونەر از قولدانىلاتىن وكرۋگتەردە جىلدىڭ ەڭ ىستىق كۇندەرىندەگى ءولىم ىقتيمالدىعى جايلى تەمپەراتۋراداعى كۇندەرمەن سالىستىرعاندا 2,2 پايىزعا جوعارى بولعان. سالقىنداتۋعا جۇمسالاتىن ەنەرگيا كولەمى ەلدەگى ورتاشا دەڭگەيگە جەتكەن وكرۋگتەردە بۇل ايىرما 0,8 پايىزعا دەيىن تومەندەگەن.

زەرتتەۋ كونديتسيونەردى نەعۇرلىم كوپ پايدالانعان سايىن قورعانىس اسەرى شەكسىز ارتا بەرمەيتىنىن كورسەتتى. وكرۋگتەگى ورتاشا پايدالانۋ بەلگىلى ءبىر دەڭگەيگە جەتكەننەن كەيىن ءولىم-ءجىتىمنىڭ ودان ءارى تومەندەۋى بايقالماعان. الايدا بۇل ناتيجە كونديتسيونەردى جەكە ۇيدە «ەڭ تومەن تەمپەراتۋراعا قويۋ» زەرتتەلدى دەگەندى بىلدىرمەيدى. عالىمدار قۇرىلعىنىڭ ناقتى باپتاۋىن ەمەس، ءار وكرۋگتەگى ءۇي شارۋاشىلىقتارىنىڭ سالقىنداتۋعا جۇمساعان جىلدىق ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ورتاشا كولەمىن سالىستىرعان.

سوندىقتان زەرتتەۋ ناتيجەسىن «كونديسيونەردى قاتتى قوسۋدىڭ پايداسى جوق» دەپ تىكەلەي تۇسىندىرۋگە بولمايدى. نەگىزگى قورىتىندى - سالقىنداتۋ قولجەتىمدىلىگى تومەن اۋدانداردا ونى كەڭەيتۋ كوبىرەك ادامنىڭ ءومىرىن ساقتاۋى مۇمكىن، ال كونديتسيونەر ونسىز دا كوپ قولدانىلاتىن جەرلەردە قوسىمشا ەنەرگيا تۇتىنۋدىڭ دەنساۋلىققا پايداسى شەكتەۋلى.

عالىمدار كونديسيونەردىڭ ۇيدە بولۋى ونى تۇراقتى پايدالانۋعا مۇمكىندىك بار دەگەندى بىلدىرمەيتىنىن اتاپ ءوتتى. ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ قۇنى جوعارى بولعاندىقتان، تابىسى تومەن تۇرعىندار قۇرىلعىنى سيرەك قوسۋى نەمەسە اپتاپقا شىداۋعا ءماجبۇر بولۋى مۇمكىن. يەل ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ مالىمەتىنشە، ا ق ش-تاعى ءۇي شارۋاشىلىقتارىنىڭ تورتتەن بىرىنەن استامى ەنەرگيا شىعىندارىن وتەۋدە قيىندىق كورەتىنىن حابارلاعان. زەرتتەۋ اۆتورلارى كونديتسيونەردى ساتىپ الۋمەن قاتار، ونى پايدالانۋعا كەتەتىن شىعىندى دا الەۋمەتتىك ساياساتتا ەسكەرۋ قاجەت دەپ سانايدى.

ولاردىڭ پىكىرىنشە، ەڭ وسال تۇرعىندارعا ەلەكتر ەنەرگياسىنا سۋبسيديا بەرۋ، ۇيلەردى جاقسى وقشاۋلاۋ، كولەڭكەلى اۋماقتار مەن جاسىل جەلەكتى كوبەيتۋ جانە قوعامدىق سالقىنداتۋ ورتالىقتارىن اشۋ ءتيىمدى بولۋى مۇمكىن.

بۇل - باقىلاۋ دەرەكتەرىنە نەگىزدەلگەن مودەلدىك زەرتتەۋ. ول كونديسيونەردىڭ ءار ادامنىڭ ءومىرىن ناقتى ساقتاپ قالعانىن تىكەلەي دالەلدەمەيدى. سالقىنداتۋ كولەمى جەكە ءۇي نەمەسە ادام دەڭگەيىندە ەمەس، تۇتاس وكرۋگ بويىنشا ەسەپتەلگەن. سونىمەن بىرگە عالىمدار 2015-جىلعا ارنالعان ەنەرگيا تۇتىنۋ باعاسىن بۇكىل 2010- 2020-جىلدار ارالىعىنا قولدانعان. ەسەپتە سالقىنداتۋ ورتالىقتارى، تۇرعىندارعا جىبەرىلەتىن ىستىق تۋرالى ەسكەرتۋلەر جانە جەرگىلىكتى بيلىكتىڭ اپتاپقا قارسى جوسپارلارى تولىق ەسكەرىلمەگەن.

زەرتتەۋ كونديتسيونەردىڭ جالپى دەنساۋلىققا تازا اسەرىن دە ەسەپتەمەگەن. ەلەكتر ەنەرگياسى قازبا وتىننان وندىرىلسە، قۇرىلعىلاردىڭ كوپ قولدانىلۋى اۋانىڭ لاستانۋىن جانە پارنيكتىك گازدار شىعارىندىلارىن ارتتىرۋى مۇمكىن. بۇعان قوسا، ەلەكتر جەلىسىنە شامادان تىس جۇكتەمە ءتۇسىپ، اپتاپ كەزىندە جارىقتىڭ ءوشۋ قاۋپى جوعارىلايدى.

سوندىقتان اۆتورلار كونديتسيونەردى ىستىقتان قورعانۋدىڭ ماڭىزدى قۇرالى رەتىندە قاراستىرادى، ءبىراق ونى جالعىز شەشىم دەپ ۇسىنبايدى. قولجەتىمدى ءارى ەنەرگيانى ۇنەمدەيتىن سالقىنداتۋ جۇيەلەرى عيماراتتاردى دۇرىس جوبالاۋ، جىلۋ وقشاۋلاۋ جانە قالالاردى كوگالداندىرۋ شارالارىمەن بىرگە قولدانىلۋعا ءتيىس.

ەربۇلان قايرات