كوكسەرەك فيلمىندەگى قۇرماشتىڭ قيىن تاعدىرى جايلى بىلەسىز بە؟

كەيبىر حالىقتىڭ جادىندا ەرەكشە ساقتالىپ قالاتىن اكتەرلەر بولادى. ولار تۋرالى ارنايى دا جازىلادى، زەرتتەلەدى دە. ءبىراق سوعان قاراماستان، ولاردىڭ بەينەسى ۋاقىت وتكەن سايىن قايتا ورالىپ، تاعى دا جازعىڭ كەلىپ تۇرادى. «كوكسەرەك» فيلمىندەگى قۇرماشتى ويناعان بالا سونداي تۇلعالاردىڭ ءبىرى.

ارينە، بۇل تاقىرىپقا باس سۇققاندا، قامبار ۋاليەۆ تۋرالى جازىلعان دۇنيەلەر بار ەكەنىن كورەمىز. دەگەنمەن ولاردىڭ جازىلعانىنا كەمىندە بىرنەشە اي وتكەن، ال بۇل تاقىرىپ ءالى دە جاڭاشا قاراۋدى قاجەت ەتەدى. سوندىقتان بۇگىن ءبىز قازاق كينو تاريحىندا ءوز ورنى بار، ءبىراق ءومىرى مەن تاعدىرى تولىق اشىلماي قالعان اكتەر قامبار ۋاليەۆكە قايتا ورالىپ، ونىڭ تۇلعاسىن تاعى ءبىر قىرىنان تانىپ كورۋگە تالپىنىس جاساپ كورمەكپىز.

«كوكسەرەك» كوركەم فيلمى مۇحتار اۋەزوۆتىڭ وسى اتتاس شىعارماسى نەگىزىندە 1973 -جىلى ءتۇسىرىلدى. بۇل تۋىندى سول كەزەڭدەگى قازاق كينوسىنىڭ ەڭ ەستە قالعان شىعارمالارىنىڭ بىرىنە اينالدى. فيلمدەگى قۇرماش بەينەسى - وقيعانىڭ وزەگىن ۇستاپ تۇرعان نەگىزگى كەيىپكەرلەردىڭ ءبىرى. بالا مەن قاسقىر اراسىنداعى بايلانىس، سەنىم مەن قايشىلىق وسى وبراز ارقىلى بەرىلەدى. سوندىقتان قۇرماش ءرولى فيلمنىڭ ەموتسيونالدىق سالماعىن كوتەرىپ تۇرعان باستى جەلىلەردىڭ ءبىرى بولىپ كورىنەدى.

قامبار ۋاليەۆ وسى رولگە ىرىكتەۋ ارقىلى كەلگەن. اشىق دەرەككوزدەردە جاريالانعان مالىمەتتەر بويىنشا، ينتەرناتتا وقىپ جۇرگەن كەزىندە مەكتەپكە كينوعا بالا ىزدەگەن ادامدار كەلىپ، بالالاردى كامەراعا ءتۇسىرىپ الادى. كەيىن ونى سىرتتاي تاڭداپ، «قازاق فيلم» كينوستۋدياسىنا اپارادى. سول جەردە كينوپروبادان وتكەن سوڭ قۇرماش رولىنە بەكىتىلەدى.

وسى فيلم قامبار ۋاليەۆتىڭ ەسىمىن تانىتقان باستى جۇمىس بولدى. كورەرمەن ءۇشىن ول ەڭ الدىمەن قۇرماش بەينەسىمەن ەستە قالدى. فيلم قايتا كورسەتىلگەن سايىن نەمەسە ەسكە الىنعان سايىن، سول بالا تۋرالى سۇراق قايتا تۋىندايدى. ونىڭ اتى ءجيى اتالماسا دا، ەكرانداعى بەينەسى قازاق كينوسىنىڭ جادىندا ساقتالىپ قالدى.

قامبار ۋاليەۆتىڭ قۇرماش رولىندەگى جۇمىسى كاسىبي دەڭگەيدە دە باعالانعان. 1974 -جىلى باكۋ قالاسىندا وتكەن بۇكىلوداقتىق كينوفەستيۆالدە ول «كوكسەرەك» فيلمى ءۇشىن بالالار ءرولىن ۇزدىك ورىنداعانى ءۇشىن قازىلار القاسىنىڭ كوتەرمەلەۋ ديپلومىمەن ماراپاتتالعان. بۇل ونىڭ ويىنى تەك كورەرمەنگە اسەر ەتىپ قانا قويماي، ماماندار تاراپىنان دا باعالانعانىن كورسەتەتىن ناقتى دەرەك.

قامبار ۋاليەۆ تەك وسى فيلممەن شەكتەلمەگەن. ول بىرنەشە فيلمگە تۇسكەن، ولاردىڭ ىشىندە باستى رولدەر دە بار.

1972 -جىلى «شوق پەن شەر» فيلمىندە عاليمجان ءرولىن سومداعان.

1973 -جىلى «چەتۆەركا پو پەنيۋ» فيلمىندە ەرمەك رولىندە كورىندى.

سول 1973 -جىلى ««كوكسەرەك» فيلمىندە قۇرماش ءرولىن ويناپ، كەڭىنەن تانىلدى.

1974 -جىلى «لاستوچكي پريلەتايۋت ۆەسنوي» كينوالماناحىندا ەپيزودتىق رولدە ءتۇستى.

1978 -جىلى كەڭەستىك جانە گەرماندىق بىرلەسكەن «المازنايا تروپا» فيلمىندە كەشا ءرولىن ورىندادى.

1987 -جىلى «شاڭىراق» فيلمىندە ەرلان اتتى باستى رولدەردىڭ ءبىرىن سومدادى.

1988 -جىلى «يدەالنىي پەيزاج ۆ پۋستىنە» فيلمىندە ەپيزودتىق رولدە كورىندى.

وسى فيلموگرافياعا قاراعاندا، قامبار ۋاليەۆ بەلگىلى ءبىر كەزەڭدە كينو سالاسىندا تۇراقتى جۇمىس ىستەگەن اكتەر بولعانى بايقالادى. اسىرەسە، 1970 -جىلدارى ونىڭ بىرنەشە فيلمگە قاتار تۇسكەنى كورىنەدى. كەيىنگى جىلدارى دا تۇسىرىلىمدەرگە قاتىسقانىمەن، بۇل باعىتتاعى بەلسەندىلىگى بىرتىندەپ ازايعان. سوعان قاراماستان، ونىڭ ەسىمى ەڭ الدىمەن قۇرماش رولىمەن بايلانىستى بولىپ قالدى. باسقا رولدەرى بولعانىمەن، كورەرمەن جادىندا «كوكسەرەك» ارقىلى قالىپتاسقان بەينە نەگىزگى ورىن الادى.

قامبار ۋاليەۆ تۋرالى كەيىنىرەك جازىلعان اسەرلى جازبالاردىڭ ءبىرى - جۋرناليست ءاليا قۇدايبەرگەنوۆانىڭ ەستەلىگى. ول كەزىندە اكتەردىڭ جالدامالى پاتەرىنە بارىپ، «جۇلدىزدار وتباسى» جۋرنالىنا سۇحبات العان. كەيىن سول كەزدەسۋدى الەۋمەتتىك جەلىدە ەستەلىك رەتىندە قايتا جازعان. سول ەستەلىكتە قامبار ۋاليەۆتىڭ ومىرىندەگى ەڭ اشى قايشىلىقتاردىڭ ءبىرى انىق كورىنەدى.

جۋرناليستىڭ ««كوكسەرەك» سىزگە نە بەردى؟» دەگەن سۇراعىنا ول «كىر جۋاتىن ماشينا» دەپ جاۋاپ بەرگەن. قىسقا عانا جاۋاپ. ءبىراق وسى قىسقا ءسوزدىڭ وزىندە كوپ نارسە جاتىر. ەكراندا بۇكىل ەل تانىعان قۇرماش، ال ومىردە سونىڭ ناقتى قايتارىمى تۇرمىستىق ءبىر بۇيىم دەڭگەيىندە عانا قالعانداي اسەر بەرەدى. بۇل جەردە ارتىق ءتۇيىن جاساۋدىڭ قاجەتى جوق. اكتەردىڭ سول جاۋابى جاعدايدىڭ ءوزىن ايتىپ تۇر.

ءاليا قۇدايبەرگەنوۆا جازباسىندا قامبار ۋاليەۆتىڭ سول كەزدەگى تۇرمىسى دا اشىق ايتىلادى. ونىڭ كولىك جوندەۋ ورتالىعىندا جۇمىس ىستەگەنى، جۇبايىنىڭ مەيىربيكە بولعانى، تاپقاندارى پاتەراقى مەن كۇندەلىكتى اس-اۋقاتتان ارتىلمايتىنى كورسەتىلەدى.

قامبار ۋاليەۆتىڭ ءومىرى مەن تاعدىرى ونىڭ قوعامداعى ورنىنىڭ قالاي قالىپتاسقانىن دا كورسەتەدى. ونى تانىعاندار بولدى، ءبىراق ءوزى ايتقانداي، «بىلەتىندەر بىلەدى، ءبىراق ودان نە پايدا؟». ياعني، ەكرانداعى تانىمالدىق ومىردە ناقتى قولداۋعا اينالماعان. تۇرمىستىق قيىندىق، دەنساۋلىق ماسەلەسى، بوس ۋادەلەر - ءبارى قاتار جۇرگەن. ول ءوزى ەشتەڭە دە سۇراماعان.

«مەنىڭ ءومىر سۇرگەنىم ەشكىمگە دە مىندەت ەمەس. مەنەن دە زورلار ءوتتى عوي، سىي كورمەي» دەگەن ءسوزى دە ونىڭ وسى ۇستانىمىن كورسەتەدى. 2012 -جىلى ومىردەن ءوتتى، ءبىراق بۇل دا كەڭ قوعامدىق دەڭگەيدە ۇلكەن رەزونانس تۋدىرا قويعان جوق. وسىنىڭ ءبارى قامبار ۋاليەۆ مىسالىندا تالانتتى تانۋ مەن ونى باعالاۋ ءاردايىم ءبىر نارسە ەمەس ەكەنىن كورسەتەدى.

aikyn.kz