كۇردەلى كەندەردەن التىن الۋدىڭ يننوۆاتسيالىق تەحنولوگياسى ازىرلەندى

ەلىمىزدىڭ عالىمدارى قيىن بايىتىلاتىن كەندەردەن التىندى ءتيىمدى تۇردە ءبولىپ الۋعا جانە شيكىزاتتى وڭدەۋ شىعىندارىن ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن جاڭا تەحنولوگيا ۇسىندى. بۇل ازىرلەمە زەرتحانالىق سىناقتاردان ءساتتى ءوتىپ، وندىرىسكە ەنگىزۋگە پەرسپەكتيۆالى شەشىم رەتىندە قاراستىرىلىپ جاتىر.

جوبا «ۇلتتىق مينەرالدىق شيكىزاتتى كەشەندى قايتا وڭدەۋ ورتالىعى» ر م ك فيليالى - «قازمەحانوبر» ونەركاسىپتىك ەكولوگيا مەملەكەتتىك عىلىمي-وندىرىستىك بىرلەستىگىنىڭ ماماندارىتار اپىنان جۇزەگە اسىرىلدى. جوبانى عىلىمي جۇمىستار جونىندەگى ديرەكتوردىڭ ورىنباسارى، اسىل مەتالدار زەرتحاناسىنىڭ جەتەكشى عىلىمي قىزمەتكەرى، PhD دوكتورى، قاۋىمداستىرىلعان پروفەسسور باۋىرجان سۇرىمبايەۆ باسقاردى. زەرتتەۋ گرانتتىق قارجىلاندىرۋ باعدارلاماسى اياسىندا اتقارىلدى.

بۇل ازىرلەمە قازىرگى التىن ءوندىرۋ سالاسىنداعى باستى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى - باي كەن ورىندارىنىڭ سارقىلۋى جانە قۇرامىندا مەتالى از، كۇردەلى كەندەردىڭ ۇلەسىنىڭ ارتۋىنا بايلانىستى جاسالدى. ءداستۇرلى وڭدەۋ ادىستەرى التىندى جوعارى دەڭگەيدە ءبولىپ الۋدى ءاردايىم قامتاماسىز ەتە بەرمەيدى ءارىقىمبات رەاگەنتتەر مەن تەحنولوگيالىق رەجىمدەردى قاتاڭ ساقتاۋدى تالاپ ەتەدى.

قازاقستاندىق زەرتتەۋشىلەر التىن قۇرامدى توتىققان جانە سۋلفيدتى كەندەرگە ارنالعان ەكى يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالىق ءتاسىل ۇسىندى.

توتىققان كەندەر ءۇشىن ۇيمەلى شايمالاۋ الدىندا سۋتەگى اسقىن توتىعىمەن الدىن الا وڭدەۋ جانە ناتري اتسەتاتىن قوسۋ تەحنولوگياسى ازىرلەندى. بۇل التىندى ءبولىپ الۋ كورسەتكىشىن %7 عا دەيىن، ال رەاگەنتتەردى بىرگە قولدانعاندا %10-14 عا دەيىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەردى.

- سۋلفيدتى كەندەر ءۇشىن عالىمدار باي گراۆيتاتسيالىق كونتسەنترات الۋ جانە ونى قارقىندى تسيانداۋ ادىسىمەن كەيىنگى وڭدەۋ ءتاسىلىن ەنگىزدى. ناتري اتسەتاتىن پايدالانۋ التىندى ءبولىپ الۋدەڭگەيىن قوسىمشا %4 عا ارتتىرىپ، قايتا وڭدەۋ قالدىقتارىنداعى باعالى مەتالدىڭ مولشەرىن ازايتتى. سونىمەن قاتار، ناتري اتسەتاتى قىمبات رەاگەنتتەرگە ءىشىنارا بالاما رەتىندە قاراستىرىلىپ، تەحنولوگيانى ەكونوميكالىق جاعىنان تيىمدىرەك ەتەدى،-دەلىنگەن حابارلامادا.

ازىرلەۋشىلەردىڭ ايتۋىنشا، ءارتۇرلى مينەرالدىق شيكىزات تۇرلەرىنە بەيىمدەلەتىن جانە وتاندىق رەسۋرستاردى تەرەڭىرەك وڭدەۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن بۇل كەشەندى ءتاسىلدىڭ ماڭىزى زور.

جوبانىڭ جوعارى عىلىمي دەڭگەيى حالىقارالىق اۋقىمدا دا مويىندالدى.

زەرتتەۋ ناتيجەلەرى بويىنشا 6 عىلىمي ەڭبەك، ونىڭ ىشىندە 2 مونوگرافيا جانە Scopus پەن Web of Science بازالارىندا يندەكستەلەتىن Q1 جانە Q2 ساناتىنداعى حالىقارالىق عىلىمي جۋرنالداردا 4 ماقالا جاريالانعان. ولاردىڭ قاتارىندا Mineral Processing and Extractive Metallurgy Review (Taylor Francis) ، Mining, Metallurgy Exploration (Springer Nature) جانە Heliyon (Elsevier) جۋرنالدارى بار.

جوبا اياسىندا عىلىمي كادرلاردى دايارلاۋ جۇمىستارى دا جۇرگىزىلۋدە: وسى تاقىرىپ ءبويىنشابىر PhD دوكتورانتى ديسسەرتاتسيا قورعاۋعا دايىندالۋدا.

الداعى ۋاقىتتا ازىرلەۋشىلەر تەحنولوگيانى ونەركاسىپتىك سىناقتان وتكىزىپ، التىن قۇرامدى كەندەردى وڭدەۋدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن جاڭا رەاگەنتتىك شەشىمدەردى ىزدەستىرۋدى جالعاستىرۋدى جوسپارلاپ وتىر.