كەنتاۋلىق ۇستاز اسىقتى ءتۇرلى تۇسكە بوياپ، بالالاردىڭ موتوريكاسىن دامىتىپ ءجۇر
تۇركىستان. KAZINFORM - قازاقتىڭ قاھارمان ۇلى باۋىرجان مومىش ۇلى «اسىق - ۇلكەن حالىقتىق تاربيە قۇرالى» دەپ وي تۇيگەن. وسى تاعىلىمدى پىكىردى بۇگىنگى كۇنى جاڭعىرتىپ، ءىس جۇزىندە دارىپتەپ جۇرگەن ۇستازدىڭ ءبىرى - راۋشان قالىبايەۆا.
ول كەنتاۋ قالاسىنداعى ب. مومىش ۇلى اتىنداعى № 12-مەكتەپتە دەنە شىنىقتىرۋ پانىنەن ساباق بەرەدى. ۇستاز شاكىرتتەرىنە اسىق ويىنىنىڭ سان الۋان ءادىس-تاسىلدەرىن ۇيرەتىپ، ۇلتتىق سپورتتىڭ قۇندىلىعىن ناسيحاتتاپ كەلەدى.
كەنتاۋلىق مۇعالىمنىڭ شەبەرلىك ساباعى وبلىس دەڭگەيىندە ۇزدىك دەپ تانىلىپ، جوعارى باعالانعان. ول «پەداگوگيكالىق يدەيالار پانوراماسى» رەسپۋبليكالىق بايقاۋىنىڭ ايماقتىق كەزەڭىندە «الەۋمەتتىك- ەموتسيونالدى ساۋاتتىلىق» اتالىمى بويىنشا جۇلدەلى I ورىندى يەلەندى.
قازىرگى تاڭدا ونىڭ اسىق ويىنىن دامىتۋعا ارنالعان ادىستەمەسى قالا مەكتەپتەرى مەن بالاباقشالارىندا كەڭىنەن قولدانىلىپ، وڭ ناتيجەسىن بەرىپ ءجۇر.
راۋشان اباي قىزىنىڭ ايتۋىنشا، اسىق ويىنى بالانى ەپتىلىككە، مەرگەندىككە، شاپشاڭدىققا جانە سەرگەكتىككە باۋليدى. اسىرەسە كوپشىلىك بولىپ وينالاتىن تۇرلەرى بالالاردىڭ نامىسىن وياتىپ، جەڭىسكە دەگەن قۇلشىنىسىن ارتتىرادى.
- اسىق ويىنىنىڭ ەجەلدەن كەلە جاتقان ۇلتتىق قۇندىلىق ەكەنىنە دالەل وتە كوپ. اسىرەسە اۋىز ادەبيەتى مەن فولكلورلىق مۇرالارىمىزدا بۇل ايقىن كورىنەدى. «اسىعىڭ الشىسىنان ءتۇسسىن» دەگەن قازاقي تىلەك العاشىندا ويىنعا بايلانىستى ايتىلسا، كەيىن كەڭ ماعىناداعى ىزگى نيەتكە اينالعان. اسىق ويىندارىنىڭ تاربيەلىك ءمانى ەرەكشە. سونىڭ ءبىرى - بەستەمشە ويىنى. بۇل مازمۇنى جاعىنان توعىزقۇمالاق ويىنىنا ۇقساس. ويىننىڭ وسى ءتۇرىن اسىق پايدالانىپ تا ويناتۋعا بولادى. مۇندا جالپى 50 اسىق قولدانىلادى، ءار ويىنشىدا 25 اسىقتان بولادى. ويىن بارىسىندا اسىقتار وتاۋلارعا ءبولىنىپ سالىنادى، ال سوڭىندا كىم كوپ اسىق جيناسا، سول جەڭىمپاز اتانادى، - دەيدى ۇستاز.
راۋشان قالىبايەۆا اسىق ويناۋ تەك دەنە قيمىلىن عانا ەمەس، بالانىڭ ويلاۋ قابىلەتىن دە دامىتاتىنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ سوزىنشە، اسىق ارقىلى بالالاردىڭ دۇنيەتانىمى كەڭەيىپ، مي قىزمەتى بەلسەندى جۇمىس ىستەيدى.
- مىسالى، ءبىز اسىقتى ەسەپشوت ارقىلى دا قولدانامىز. قىزىل، جاسىل، قارا، كوك، سارى، قوڭىر تۇستەردى بالالار ەكى-ءۇش جاسىنان باستاپ اجىراتا الادى. ءار بالا ءوز اسىعىنىڭ سانىن تەز انىقتاۋدى ۇيرەنەدى. بۇل - ساناۋعا ۇيرەتۋدىڭ ءتيىمدى ءتاسىلى. اسىقتار ارقىلى بالالار ماتەماتيكالىق داعدىلارىن ەرتە جاستان قالىپتاستىرادى. ولاردى ءتىزۋ، ساناۋ، ۇپاي ەسەپتەۋ بارىسىندا بالانىڭ ەسەپكە بەيىمدىلىگى ارتادى، - دەيدى ول.
ۇلتتىق سپورتتى ۇلىقتاپ جۇرگەن ۇستاز اسىقپەن ءتۇرلى لوگيكالىق ويىنداردى ۇيىمداستىرۋدى قولعا العان. مىسالى، اسىقتاردى تاقتاعا نەمەسە تاباققا ورنالاستىرىپ، بەلگىلى ءبىر ەرەجەمەن قوزعالتۋ ارقىلى بالانىڭ لوگيكالىق ويلاۋ قابىلەتىن دامىتۋعا مۇمكىندىك بار.
- تاعى ءبىر ءادىس - اسىقتاردى بوياپ، ولاردى دويبى ءتارىزدى ويىنعا بەيىمدەۋ. اسىقتاردى اق جانە قارا تۇسكە بوياپ، بالالار دويبى ويناعانداي ويناي الادى. بۇل ءتاسىل تۇستەردى اجىراتۋعا جانە ويلاۋ قابىلەتىن دامىتۋعا ىقپال ەتەدى. جاسىرارى جوق، بۇگىندە قالادا اسىق ويىنىن بىلمەيتىن بالالار كوپ. ال بۇرىن ءار بالانىڭ ءوز ساقاسى بولعان. ونى ەرەكشە ەتىپ بوياپ، دايىنداعان. اسىق ويىندارى بالانىڭ لوگيكالىق ويلاۋىن عانا ەمەس، ساۋساق موتوريكاسىن دا دامىتادى. سونىمەن قاتار ماتەماتيكا، ەڭبەك جانە بەينەلەۋ ونەرى پاندەرىمەن دە تىعىز بايلانىستى، - دەيدى ۇستاز.
راۋشان اباي قىزى ۇلتتىق ويىننىڭ ماڭىزىن ايتا وتىرىپ، ءوز ۇسىنىسىن ءدا بىلدىردى.
- بالا كەزىمىزدە «ساقاداي ساي» دەگەن تىركەستى ءجيى ەستيتىنبىز، بۇل حالقىمىزدىڭ اسىققا دەگەن قۇرمەتىن بىلدىرەدى. سوڭعى جىلدارى اسىق ويىنى مەملەكەتتىك قولداۋعا يە بولىپ، مارتەبەسى ارتىپ كەلەدى. ەلىمىزدە اسىق اتۋدان جارىستار مەن چەمپيوناتتار ۇيىمداستىرىلىپ جاتىر. بۇل - قۋانتارلىق جايت. قازىرگى تاڭدا مەكتەپتەردە دەنە شىنىقتىرۋ پانىنە اپتاسىنا ەكى ساعات بولىنگەن، ال قوسىمشا ءبىر ساعات سپورتتىق ويىندارعا بەرىلەدى. مەنىڭ ۇسىنىسىم - وسى فاكۋلتاتيۆ ساباقتى ۇلتتىق سپورت رەتىندە ەنگىزۋ. سوندا ءبىز اسىق اتۋ ونەرىن تەرەڭىرەك ءارى جۇيەلى تۇردە ۇيرەتە الار ەدىك، - دەيدى ول.
