ەجەلگى يراننىڭ تاڭعاجايىپ ءداستۇرلى «مۇزداتقىشتارى»
استانا. KAZINFORM - يراننىڭ ەجەلگى ءداستۇرلى «مۇزداتقىشتارى» مۇزدى قىستان جازعا دەيىن ەلەكتر قۋاتىن قاجەت ەتپەستەن ساقتايدى، دەپ جازادى ParsToday اقپارات اگەنتتىگى.
يراننىڭ كەرمان، يازد، كاشان، ناين جانە يسفاحان قالالارىندا سالىنعان ءداستۇرلى يراندىق مۇز ايدىندارى يراندىقتاردىڭ جەرگىلىكتى ساۋلەت ونەرىنىڭ، كليماتتىق ءبىلىمى مەن پراكتيكالىق شىعارماشىلىعىنىڭ قوسىندىسى بولدى. يراندىق مۇز ايدىندارىنىڭ قۇرىلىمى ءۇش نەگىزگى بولىكتەن تۇردى: قىستىڭ سۋىق تۇندەرىندە سۋدى مۇزداتۋعا ارنالعان تاياز باسسەين، كۇن ساۋلەسىنىڭ تىكەلەي تۇسۋىنە توسقاۋىل قويۋ جانە قورشاعان ورتانىڭ تەمپەراتۋراسىن تومەندەتۋ ءۇشىن بيىك، قالىڭ قابىرعالار جانە جىلدىڭ ىستىق ايلارىندا مۇزدى ساقتاۋعا جانە سالقىندىقتى ساقتاۋعا ارنالعان كۇمبەز ءتارىزدى جەر استى سۋ قويماسى.
قىستا توعاندارداعى سۋ قاتقاننان كەيىن مۇز ۇساقتالىپ، جەر استى سۋ قويماسىندا ساقتالدى. كۇمبەزدىڭ ەرەكشە ديزاينى جانە شيكى بالشىق كىرپىش سياقتى ماتەريالداردى پايدالانۋ ىشكى تەمپەراتۋرانى بىرنەشە اي بويى تومەن دەڭگەيدە ۇستايدى.
بۇل توڭازىتقىشتار مۇزدى ساقتاۋ ءۇشىن عانا ەمەس، سونىمەن قاتار تاماق، ءدارى-دارمەك، ءتىپتى سالقىن سۋسىنداردى ساقتاۋ ءۇشىن دە پايدالانىلدى. يراننىڭ كەيبىر ايماقتارىندا بۇل قۇرىلىمداردا وندىرىلگەن مۇز جەرگىلىكتى نارىقتارعا ساتىلىپ، سونىمەن بىرگە ەكونوميكالىق ءرول اتقاردى.
يرانداعى مۇزدى ەڭ ءىرى جەتكىزۋشى يازد وبلىسى مەن مەيبود قالاسىندا ورنالاسقان. بۇل مۇزدىقتىڭ ماڭىزدى ەرەكشەلىگى يراننىڭ قۇرعاق جانە جارتىلاي قۇرعاق ايماقتارىنداعى سۋ رەسۋرستارىن دۇرىس، ءتيىمدى پايدالانۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. يران توڭازىتقىشتارى ادامنىڭ تابيعاتپەن ينتەللەكتۋالدى ارەكەتتەسۋىنىڭ ۇلگىسى بولىپ تابىلادى. كولەڭكەلەۋ، تابيعي جەلدەتۋ جانە وقشاۋلاۋ پرينتسيپتەرىن قولدانۋ ارقىلى زاماناۋي تەحنولوگيالارسىز سالقىنداتۋ قاجەتتىلىگىن قاناعاتتاندىراتىن قۇرىلىمدار.
بۇگىندە بۇل توڭازىتقىشتاردىڭ كەيبىرى مادەني مۇرا رەتىندە قالپىنا كەلتىرىلدى، بۇل بىزگە تۇراقتى جانە ەكولوگيالىق تازا ساۋلەت ونەرىندەگى يراندىق تاپقىرلىقتى ەسكە سالادى.
ەسكە سالا كەتەيىك، بۇعان دەيىن نارات جايلاۋىنداعى پىشەنشىلەر ءشوپتى درونمەن تاسىپ جۇرگەنى تۋرالى جازعامىز.
باقىتجول كاكەش
