جازدا قايدا دەمالاسىز؟
استانا. قازاقپارات - بۋراباي، الاكول، بالقاش ەلدەگى وزگە دە تەڭىز، وزەن-كولدەردە قازىردىڭ وزىندە جۇرت كوپ. كۇن ىسىعاندا تىپتەن قاراقۇرىم.
ىشكى تۋريزمگە سۇرانىس تا، سەنىم دە ارتتى. قازىر ەل اۋماعىندا 5 مىڭعا جۋىق دەمالىس ورىنى جۇمىس ىستەپ تۇر. كەمىندە كۇنىنە 243 مىڭنان استام ادامعا قىزمەت كورسەتۋگە ءازىر. ەلدە تۋريستىك ورىندار كوبەيگەن سايىن تاڭداۋ جاساۋ دا وڭاي ەمەس. ەندەشە جازعى دەمالىستى قاي وڭىردە وتكىزگەن دۇرىس؟
ديلناز تۇرعازىيەۆا، ءتىلشى:
- جازدا ساياحاتشىلار لەگى ەسەلەپ ارتىپ، دەمالىس ورىندارىنا تۇسەتىن جۇكتەمە كۇرت وسەدى. الايدا سالاداعى ينفراقۇرىلىم تۋريستىك اعىننىڭ قارقىنىنا ىلەسە الماي كەلەدى. دەمالۋشىلار بيلەت جەتىسپەۋشىلىگى، قوناقۇيلەردىڭ تاپشىلىعى سىندى كەدەرگىلەرگە ءجيى تاپ بولادى، دەيدى ساراپشى. كەيىنگى جىلدارى وۆەرتۋريزم ماسەلەسى بەلەڭ الا باستادى. ياعني ەلدەگى تانىمال باعىتتارعا كەلۋشىلەر سانى شامادان تىس كوبەيىپ وتىر. تۋريستەردىڭ باسىم بولىگى الماتى تاۋ كلاستەرىنە، بۋراباي، الاكول، كاسپي، بالقاش جاعالاۋلارى، ماڭعىستاۋ ءوڭىرى جانە تۇركىستان وبلىسىنا بارادى.
جانسايا عاني قىزى، تۋريزم سالاسىنىڭ ساراپشىسى:
- سۇرانىس جىلدان جىلعا ءوسىپ كەلە جاتىر. ول ءالى دە ارتا بەرەدى. ءيا، تۋريزم بەس جىل بۇرىن باسقاشا كورسەتكىشتەر كورسەتىپ، قازىر جاقسى دەڭگەيگە باياۋ بولسا دا دامىپ كەلە جاتىر. الداعى 5 جىلدا ءبىز ودان دا جاقسى كورسەتكىشتەر كورسەتەمىز. ءبىراق سۇرانىس تا ارتىپ كەلە جاتىر عوي. ءبىز سول دەڭگەيگە ساي بولامىز با. سۇرانىستىڭ ارتقان دەڭگەيىنە لايىقتى بولامىز با. سول ماسەلەنى دە قاراستىرۋ كەرەك.
سۇرانىس، ۇسىنىس، ساپا، سەرۆيس ونىڭ ءبارى تۋريزمدەگى ۇلكەن ماسەلە. الەمدەگى گەوساياسي احۋال دا ەلدەگى تۋريستىك نارىققا اسەر ەتىپ جاتىر. تاياۋ شىعىستاعى شيەلەنىسكە بايلانىستى سىرتقى تۋريزم باسەڭدەپ، ىشكى باعىتتارعا سالماق ارتىپ كەلەدى. بۇل تەك ەل ىشىندەگى دەمالىسقا سۇرانىستىڭ ارتۋى ەمەس، جول قاتىناسىنان باستاپ قاۋىپسىزدىككە دەيىنگى تۇتاس جۇيەنىڭ سىنعا تۇسەتىن ءساتى. تۋريستەردىڭ ءبىرى تابيعات اياسىندا تىنىققىسى كەلسە، ەندى ءبىرى تاريحي جانە كيەلى ورىنداردى كورگىسى كەلەدى.
بليتس:
- جازدا كوبىنەسە الاكولگە بارامىز جىلىنا ءبىر رەت. بيىل قاتون-قاراعاي جاقتى ارالايىق دەپ وتىرمىز بالا-شاعاممەن. راحمان قاينارىن، ابايدىڭ تۋعان جەرىنە بارۋ، ءماشھۇر ءجۇسىپتىڭ، باياناۋىل، قارقارالى سول جاقتاردى كورۋ. شىعىستى كورگەن جوقپىز، سول جاقتى كورۋ ويىمىزدا بار.
- مەن ماڭعىستاۋ وبلىسىنان كەلدىم بالالارمەن. ارنايى استانانى كورۋ ءۇشىن. ويتكەنى بالالار بايتەرەكتى كۇندەلىكتىڭ سىرتىنان كورەدى عوي. جيۆوي كورسىن دەپ الىپ كەلدىم. تاڭدانىسى وتە كەرەمەت. سوناۋ ماڭعىستاۋدان ءبىرىنشى اتىراۋعا، اقتوبەگە، جول جونەكەي كەرەمەت جەرلەرىنە سوقتىق. ەندى استاناعا قازىر كەلىپ تۇرمىز. بىرنەشە جەردى كورۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. سوسىن ءارى قاراي بۋرابايعا بارامىز.
- نەگىزى شەتەلگە بارعاننان گورى قازاقستاننىڭ كۋرورتتارىنا جەتپەيدى. سول جەرلەردە دەمالعان جاقسى. سارىاعاشىمىز بار، بۋرابايىمىز بار، جاڭاقورعانداعى شيپالى باتپاعى بار.
بىلتىر ەلگە 16 ميلليونعا جۋىق شەتەل ازاماتى كەلدى. ونىڭ 8,6 ميلليونى تۋريست رەتىندە تىركەلگەن. 11 ميلليوننان استام وتانداسىمىز ەل ىشىندە ساياحاتتاعان. بيىلعى جىلدىڭ العاشقى توقسانىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ىشكى تۋريستەر سانى 2,6 ميلليوننان استى. 2025-ج. 15,7 ميلليون شەتەل ازاماتى كەلدى 8,6 ميلليون شەتەلدىك تۋريست رەتىندە تىركەلگەن 11,1 ميلليون قازاقستاندىق ەل ىشىندە ساياحاتتاعان 2026 ج. I توقسانى ىشكى تۋريستەر سانى 2,6 ميلليون
جايناگۇل قاپپاسوۆا، قر تۋريزم جانە سپورت مينيسترلىگى تۋريزم يندۋسترياسى كوميتەتىنىڭ رەسمي وكىلى:
- جىل باسىندا تۋريزم جانە سپورت مينيسترلىگى ەلىمىزدىڭ وڭىرلەرىندە وتەتىن نەگىزگى 55 ءىس-شارانى بەلگىلەگەن بولاتىن. بۇل شارالار وتاندىق تۋريستەردى عانا تارتىپ قويماي، سونىمەن قاتار شەتەلدىك تۋريستەردى قىزىقتىرۋدا. دەمالىسىڭىزدى پايدالى جوسپارلاۋ ءۇشىن يۆەنت كاز تۋريزم سايتىنا كىرىپ وزىڭىزگە قىزىقتى ءىس- شارالاردى تاڭداساڭىز بولادى. قازىر ەكوتۋريزمگە دەگەن سۇرانىس جوعارى. ساياحاتشىلار تابيعات اياسىنداعى دەمالىسقا، تاۋعا شىعۋعا، ەتنواۋىلدار مەن قىسقا مەرزىمدى ساپارلارعا ءجيى ءمان بەرەدى. بۇگىندە ەلدە 14 ۇلتتىق پارك جۇمىس ىستەپ تۇر. 170 تەن استام تۋريستىك باعىت بار. دەگەنمەن، ماماندار تاۋلى-ورماندى اۋماققا شىققاندا قاۋىپسىزدىك تالاپتارىن دا ۇمىتپاۋ قاجەت ەكەنىن ايتادى.
جانسايا عاني قىزى، تۋريزم سالاسىنىڭ ساراپشىسى:
- ەگەر تاۋعا سپورتسمەندەر شىعاتىن بولسا، قازىر فيزيكالىق دايىندىعى تومەن ادامدار دا شىعىپ، تاۋدا قالىپ قالعان جاعداي دا بولىپ جاتىر. تۋريستىك مارشرۋتتارمەن ءجۇرۋ كەرەك ادامدار. سەبەبى تۋريستىك مارشرۋتتار جايدان جاي قۇرىلمايدى. ول جەرگە ارنايى ورىندار، بەسەدكالار، سۋ ىشەتىن جەرلەر، قوقىس تاستايتىن جەرلەر ىڭعايلى ينفراسترۋكتۋرا جاسالعان جەرلەر بار. ءتۋريزمنىڭ ەكونوميكاعا قوسار ۇلەسى دە از ەمەس. بىلتىر ورنالاستىرۋ سالاسىنان تۇسكەن تابىس 350,6 ميلليارد تەڭگەگە جەتتى. ال سالاعا تارتىلعان ينۆەستيتسيا كولەمى 1,2 تريلليون تەڭگەدەن استى. جاز مەزگىلى كولىك، ساۋدا، قوعامدىق تاماقتانۋ جانە قىزمەت كورسەتۋ سالالارىنىڭ دامۋىنا دا سەرپىن بەرەدى.
ديلناز تۇرعازىيەۆا، مەرەي تالاپ