جاساندى ينتەللەكتپەن دياگنوز ناقتىلايتىندار كوبەيدى: مەديتسينا جۇيەسى بۇعان دايىن با
استانا. KAZINFORM - دارىگەرگە جۇگىنبەي-اق جاساندى ينتەللەكتپەن «كەڭەسىپ»، ءوز-ءوزىن ەمدەۋگە تىرىساتىن قازاقستاندىقتاردىڭ سانى ارتىپ كەلەدى. وسىعان بايلانىستى Kazinform ءتىلشىسى جاڭا تەحنولوگيانىڭ مەديتسينا مەن قوعام ومىرىنە دەندەۋ ۇدەرىسىن سارالادى.
قازاقستاندىقتاردىڭ تەڭ جارتىسى ج ي-مەن كەڭەسەدى
قازاقستاندىقتاردىڭ جارتىسىنان كوبى (51,1 پايىز) بۇگىندە ChatGPT ،Gemini جانە وزگە دە جاساندى ينتەللەكت سەرۆيستەرىن پايدالانادى. ق ر پرەزيدەنتى جانىنداعى ستراتەگيالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىنىڭ دەرەگىنە سايكەس، ج ي-دى ەڭ بەلسەندى قولداناتىندار - جاستار.
18-29 جاس ارالىعىنداعى ازاماتتاردىڭ 76,2 پايىزى وسى تەحنولوگيالاردى قولداناتىنىن ايتقان. 30-45 جاس توبىندا بۇل كورسەتكىش - 57,1 پايىز. ال جاس ۇلعايعان سايىن قىزىعۋشىلىق تومەندەيدى: 46-60 جاستا - 37,5 پايىز، 61 جاستان اسقاندار اراسىندا - 16,6 پايىز.
بۇل دەرەكتەر جاساندى ينتەللەكتىنىڭ قوعام ومىرىنە جىلدام ەنىپ جاتقانىن ايقىن كورسەتەدى. جاستار ونى كوبىنە وقۋ مەن ءوزىن-ءوزى دامىتۋعا (48,7 پايىز)، سونداي-اق ماتىنمەن جۇمىس ىستەۋگە (44,2 پايىز) پايدالانادى. ورتا جاستاعى توپتا دا نەگىزگى سۇرانىس اقپاراتقا باعىتتالعان. ال 61 جاستان اسقان ازاماتتار ءۇشىن ج ي كوبىنە ىزدەۋ جۇيەسىنىڭ بالاماسىنا اينالعان. ولاردىڭ 40,8 پايىزى ونى اقپارات ىزدەۋ قۇرالى رەتىندە قولدانادى.
ۋاقىت وتە كەلە جاساندى ينتەللەكت تەك كۇندەلىكتى سيفرلىق ادەتكە ەمەس، مەديتسينا سالاسىنا دەندەپ ەنە باستادى. بۇگىندە كەيبىر قازاقستاندىقتار ChatGPT سەكىلدى سەرۆيستەرگە مەديتسينالىق دەرەكتەرىن ەنگىزىپ، بەلگىلەرىن سيپاتتاپ، الدىن الا كەڭەس الۋعا تىرىسادى.
ChatGPT دارىگەردىڭ ورنىن باسا ما؟
جالپى تاجىريبەلى دارىگەر، پەدياتر، ەۋرازيالىق تەراپيەۆتەر اسسوتسياتسياسىنىڭ مۇشەسى لاۋرا ءازىمحان مۇنداي پاتسيەنتتەردىڭ كوبەيگەنىن ايتادى.
- كوبىنە اتا-انالار عالامتوردان نەمەسە ChatGPT سياقتى قۇرالداردان اقپارات وقىپ، ءتىپتى دياگنوزعا كۇماندانىپ كەلەدى. بۇل - قازىر قالىپتى جاعداي. سەبەبى اقپاراتقا قولجەتىمدىلىك جوعارى. ءبىراق ول كلينيكالىق تۇرعىدا ءدال بولا بەرمەيدى. اسىرەسە جاس اتا-انالار الدىمەن ينتەرنەتتەن سيمپتومداردى ىزدەپ، سودان كەيىن عانا دارىگەرگە جۇگىنەدى. كەيبىرى جەڭىل جاعدايلاردا مۇلدە كەلمەيدى، ءوز بەتىمەن ەم قابىلدايدى. ال ول كەيدە ۋاقىت جوعالتۋعا نەمەسە قاتە ەمگە اكەلۋى مۇمكىن، - دەيدى دارىگەر.
ونىڭ ايتۋىنشا، مۇنداي جاعدايلار كەيدە اۋرۋدىڭ اسقىنۋىنا دا سەبەپ.
- مىسالى، مەنىڭ پراكتيكامدا قاجەتسىز انتيبيوتيك قابىلداۋ نەمەسە دياگنوزدى كەش ءبىلۋ جاعدايى كەزدەستى. قابىلداۋىمدا ءجيى ChatGPT قاتەلىكتەرىن ايتىپ، ۋاقىت جوعالتامىن. اتا-انالار وعان قاتتى سەنەدى. ءتىپتى مەن ايتقان دۇنيەنى كوزىمشە ج ي-دان سۇرايتىن كەزدەرى بولدى، - دەيدى مامان.
دارىگەردىڭ پىكىرىنشە، ينتەرنەتتەگى اقپارات تەك باعىت- باعدار رەتىندە قابىلدانۋى ءتيىس، ال ناقتى دياگنوزدى تەك مامان قويادى.
بۇل ءۇردىستىڭ سالدارى ناقتى ومىرلىك مىسالدارمەن دە دالەلدەنىپ وتىر. سونىڭ ءبىرى - الەۋمەتتىك جەلىلەردە كەڭ تاراعان جاعداي. باعىم ەسىمدى ريم قالاسىندا وقيتىن بويجەتكەن شاشىنىڭ قاتتى تۇسە باستاعانىن ايتىپ، شەشىمدى ChatGPT پەن TikTok ارقىلى ىزدەگەن.
@vivirennnn начинаю свой hair diary🥹🇮🇹💞 #alopeciaareata #рим #алопеция #волосы #потеряволос ♬ оригинальный звук - vivirennn
دارىگەر كەڭەسىنسىز ۇسىنىلعان پرەپاراتتاردى قولدانعاننان كەيىن ول كەرىسىنشە 70 پايىز شاشىنان ايىرىلعان. قازىر ول تاجىريبەسىن ءبولىسىپ، جەلى قولدانۋشىلارىن ءوز بەتىنشە ەمدەلمەۋگە شاقىرىپ ءجۇر.
ج ي-دى مەديتسينادا قولدانۋ: الەمدىك تاجىريبە مەن شەكتەۋلەر
جاساندى ينتەللەكت تەك پاتسيەنتتەر اراسىندا ەمەس، مەديتسينا ماماندارى اراسىندا دا كەڭ تارالعان. تەندەنتسيا الەمدىك دەڭگەيدە بايقالادى.
بۇگىندە بۇكىل الەم بويىنشا 40 ميلليوننان استام ادام كۇن سايىن دەنساۋلىققا قاتىستى كەڭەس الۋ ءۇشىن ChatGPT-دى پايدالانادى. چات-بوتقا جىبەرىلەتىن بارلىق سۇرانىستىڭ 5 پايىزدان استامى مەديتسينا تاقىرىبىنا قاتىستى.
OpenAI كومپانياسىنىڭ دەرەگىنە سايكەس، ChatGPT-گە مەديتسينالىق سۇرانىستار اپتا سايىن ميللياردتاعان كولەمدە تۇسەدى. 800 ميلليوننان استام قولدانۋشىنىڭ ءار ءتورتىنشىسى دەنساۋلىققا قاتىستى سۇراق قويادى.
ا ق ش-تا تەحنولوگيا پاتسيەنتتەر ءۇشىن دە، دارىگەرلەر ءۇشىن دە كۇندەلىكتى قۇرالعا اينالعان. مەديتسينالىق قاۋىمداستىق زەرتتەۋلەرىنە سايكەس، 2024 -جىلى دارىگەرلەردىڭ 66 پايىزى جاساندى ينتەللەكتىنى قولدانعان (2023 -جىلى - 38 پايىز). ولار ونى دياگنوز قويۋعا ەمەس، قۇجات جۇرگىزۋ، ەم جوسپارىن قۇرۋ جانە عىلىمي اقپاراتتى تالداۋ ءۇشىن پايدالانادى.
Wolters Kluwer جۇرگىزگەن زەرتتەۋ بۇل ءۇردىستى راستايدى. ا ق ش-تا مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ 40 پايىزدان استامى ChatGPT سياقتى قۇرالداردى اپتاسىنا كەمىندە ءبىر رەت قولدانادى. ولاردىڭ ىشىندە مەدبيكەلەر مەن فارماتسيەۆتەردىڭ ۇلەسى جوعارى.
سونىمەن قاتار OpenAI مالىمەتىنشە، ج ي اسىرەسە مەديتسينالىق قىزمەت جەتىسپەيتىن اۋىلدىق ايماقتاردا ماڭىزدى ءرول اتقارىپ وتىر.
كيبەرقاۋىپسىزدىك سالاسىنىڭ ساراپشىسى ابىلاي يسيننىڭ ايتۋىنشا، الەم ەلدەرى قازىر رەتتەۋ جۇيەسىن كۇشەيتىپ جاتىر.
- ا ق ش، ەۋروپا، قىتاي جانە جاپونيادا ج ي-مەديتسينا قاتاڭ باقىلاۋعا الىندى، - دەيدى ول.
قازاقستانداعى احۋال
ەلىمىز جاڭا تەحنولوگيانى مەديتسيناعا ەنگىزۋ باعىتىندا العاشقى قادام جاساپ جاتىر. دەگەنمەن ساراپشىلار ينفراقۇرىلىم مەن دايىندىق ءالى تولىق قالىپتاسپاعانىن ايتادى.
- قازاقستاننىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى ج ي-دى حالىقتىڭ جاپپاي پايدالانۋىنا ءالى تولىق دايىن ەمەس. ءول ۇشىن حالىققا ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى، سەنىمدى سەرۆيستەر، قۇقىقتىق بازا جانە دەرەكتەردى قورعاۋ جۇيەسى قاجەت. ەگەر وسى باعىت دۇرىس دامىسا، الداعى 2-3 جىلدا قاۋىپسىز ءارى ءتيىمدى ج ي كومەكشىلەرى پايدا بولادى، - دەيدى ساراپشى.
سونىمەن بىرگە ەلىمىزدە ناقتى ناتيجەلەر بار. سونىڭ ءبىرى - Cerebra.AI جۇيەسى. ول بىرنەشە كلينيكادا ينسۋلت دياگنوستيكاسىن جىلدامداتىپ، ءولىم-ءجىتىمدى ازايتۋعا ىقپال ەتىپ وتىر. جۇيە ك ت سۋرەتتەرىن بۇرىن 30 مينۋتتا تالداسا، قازىر 5-10 مينۋت ىشىندە وڭدەيدى. بۇل كەي جاعدايدا ادام ءومىرىن ساقتاپ قالۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
بۇدان بولەك، قاتەرلى ىسىك پەن پنيەۆمونيانى ەرتە انىقتاۋ، تەلەمەديتسينا، زەرتحانالىق دياگنوستيكا باعىتتارىندا دا جوبالار دامىعان. بيىل دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى جاساندى ينتەللەكت ارقىلى مەديتسينالىق قىزمەت ساپاسىن ارتتىرۋعا ارنالعان كەشەندى جوسپاردى ىسكە قوسۋدى كوزدەپ وتىر.
الايدا، ءماجىلىس دەپۋتاتى داۋلەت مۇقايەۆ اتاپ وتكەندەي، سالاداعى تۇيتكىلدەردى جويۋ قاجەت.
- بىزدە تالداۋ جاساۋعا جانە جۇيەلەردى وقىتۋعا قاجەتتى ءبىرىڭعايلانعان دەرەكتەر از، - دەيدى دەپۋتات.
ونىڭ پىكىرىنشە، ەلىمىزدە ينتەگراتسيا ءالسىز. سوعان قاراماستان، قازاقستان جاساندى ينتەللەكتىگە قاتىستى زاڭ قابىلداپ، بۇل باعىتتى رەتتەۋگە كىرىستى.
- جاساندى ينتەللەكتىگە قاتىستى زاڭ قابىلداندى. ءبىراق مەديتسينا ءۇشىن نەگىزگى باسىمدىقتار قالىپتاسۋى ءتيىس. پاتسيەنت قاۋىپسىزدىگى، كلينيكالىق تەكسەرۋ، دەرەكتەردىڭ قورعالۋى، قاتە دياگنوز ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىك پەن دارىگەرلەردىڭ ج ي-مەن جۇمىس ىستەي الۋى. وسى ماسەلەلەردىڭ ءتۇيىنىن شەشۋ كەزەك كۇتتىرمەيدى، - دەيدى دەپۋتات.
P. S. جاساندى ينتەللەكت مەديتسينا مەن كۇندەلىكتى ومىرگە قارقىندى ەنىپ كەلەدى، الايدا ونىڭ مۇمكىندىگى مەن شەكتەۋىن تەڭ ۇستاۋ - باستى تالاپ. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، تەحنولوگيا دامىعانىمەن، تۇپكى شەشىم مەن جاۋاپكەرشىلىك ءاردايىم ادامدا قالۋى ءتيىس.
اۆتور
ءمولدىر سنادين
