جاقىن دوستارى جوق جاس بريتاندىقتار سانى بەس ەسە ءوستى - زەرتتەۋ
استانا. KAZINFORM - سوڭعى ونجىلدىقتا انگليادا جاقىن دوستارى جوق جاستار سانى بەس ەسە ءوستى، دەپ حابارلايدى Kazinform اگەنتتىگىنىڭ لوندونداعى مەنشىكتى ءتىلشىسى.
ۇلى بريتانيانىڭ مەملەكەتتىك ساياساتتى زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ (IPPR) ەسەبىنە سايكەس، بۇگىندە ءاربىر جيىرماسىنشى جاس بريتاندىق بىردە ءبىر جاقىن دوسى جوق ەكەنىن ايتادى. 2014-جىلى مۇنى تەك 100 دەن بىرەۋى عانا ايتقان.
زەرتتەۋشىلەر جاستار اراسىندا الەۋمەتتىك بايلانىستىڭ جالپى ناشارلاۋىن اتاپ ءوتتى. وسىلايشا، كەم دەگەندە ءۇش جاقىن دوسى بار 16-21 جاستاعى ازاماتتاردىڭ ۇلەسى قىسقاردى. 14 جانە 15 جاستاعى جاسوسپىرىمدەر اراسىندا دوستىق قارىم-قاتىناستارىنا قاناعاتتاناتىنداردىڭ پايىزى دا ازايعان.
جاستار وزدەرىنىڭ سىرتقى كەلبەتىنە دە كوبىرەك الاڭداي باستادى. بويجەتكەندەردىڭ ۇشتەن ءبىرى عانا سىرتقى كەلبەتىنە قاناعاتتانادى. بوزبالالار اراسىندا سىرتقى كەلبەتىنە قاناعاتتاناتىنداردىڭ ۇلەسى ون جىل بۇرىنعى %50 دان استامنان بۇگىندە %38 عا دەيىن تومەندەدى.
زەرتتەۋدە جاستاردىڭ پسيحولوگيالىق ءال-اۋقاتىنىڭ ايتارلىقتاي ناشارلاعانى دا تىركەلگەن. بۇگىندە 16-24 جاس ارالىعىنداعى ايەلدەردىڭ %47 ى جانە ەرلەردىڭ %36 ى پسيحولوگيالىق كۇيزەلىس كريتەرييلەرىنە سايكەس كەلەدى.
اۆتورلاردىڭ باعالاۋىنشا، بۇل جاستاردىڭ وزدەرىن قالاي سەزىنەتىنىنە عانا ەمەس، سونىمەن قاتار وقۋ جانە جۇمىس ىستەۋ قابىلەتىنە دە اسەر ەتەدى.
2010-2012-جىلدارى 16-24 جاس ارالىعىنداعى ادامداردىڭ تەك %4,1 ى پسيحيكالىق دەنساۋلىق ماسەلەلەرىنە بايلانىستى الدىڭعى ايدا ادەتتەگىدەن از جۇمىس ىستەگەنىن حابارلادى. بۇگىندە بۇل كورسەتكىش ءتورت ەسەدەن استام ارتىپ، %16,8 عا جەتتى.
IPPR مۇنى قازىرگى ۇرپاقتىڭ الدىڭعى بۋىندارمەن سالىستىرعاندا توزىمدىلىگىنىڭ تومەندەۋىمەن عانا تۇسىندىرۋگە بولمايدى دەپ سانايدى. زەرتتەۋشىلەر بۇل جاعدايدى بىرنەشە فاكتوردىڭ بىرىگۋىمەن بايلانىستىردى: قاتاڭ ۇنەمدەۋ ساياساتىنىڭ اسەرى، COVID-19 پاندەمياسى، الەۋمەتتىك جەلىنىڭ تەز تارالۋى، ەكونوميكالىق تۇراقسىزدىق جانە وزدىگىنەن ءومىر ءسۇرۋ قۇنىنىڭ ءوسۋى.
بۇل رەتتە ەڭ كۇردەلى كەدەرگىلەردىڭ ءبىرى - جالداۋ اقىسىنىڭ جوعارى بولۋى جانە تۇرعىن ءۇي باعالارىنىڭ قولجەتىمسىزدىگى.
IPPR ساراپشىلارى ماسەلەنىڭ جاستار ساياساتىنان الدەقايدا اسىپ تۇسەتىنىن ەسكەرتتى. ولاردىڭ باعالاۋىنشا، بۇل فاكتورلاردىڭ ۇيلەسىمى جاستاردىڭ وقشاۋلانۋىن ءۇش جولمەن كۇشەيتىپ وتىر: وزدەرىنەن، ءبىر-بىرىنەن جانە تۇتاستاي العاندا قوعامنان.
وسىعان دەيىن مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقايەۆ 16 جاسقا تولماعانداردىڭ الەۋمەتتىك جەلىدە تىركەلۋىنە تىيىم سالۋ تۋرالى زاڭ جوباسىن قۇرىلتايدا قاراۋدى ۇسىنىپ، بالالارعا ارنالعان SIM- كارتالاردى ەنگىزۋدى تاپسىردى.