جاعىمپاز جاساندى ينتەللەكت: تەحنولوگيا ءبىزدى تاۋەلدىلىككە قالاي يتەرمەلەيدى
استانا. KAZINFORM - بۇگىندە ادامزات كەز كەلگەن ماسەلەنىڭ شەشىمىن جاساندى ينتەللەكتىدەن ىزدەيتىن بولدى. دەنساۋلىقتان باستاپ، جەكە ءومىر مەن مانساپقا قاتىستى ماڭىزدى قادامداردى دا تسيفرلىق اقىلشىمەن اقىلداسامىز. كەيبىر پايدالانۋشىلار ءۇشىن ج ي كاسىبي پسيحولوگتىڭ ءرولىن دە اتقارىپ ءجۇر. الايدا بۇل كەڭەستەردىڭ استارىندا نە جاتىر؟ ول بىزگە شىن مانىندە كومەكتەسە مە؟ Jibek Joly تەلەارناسىنداعى «تالداۋ» جوباسى ستەنفورد ۋنيۆەرسيتەتى عالىمدارىنىڭ سوڭعى زەرتتەۋلەرىنە سۇيەنە وتىرىپ، جاساندى ينتەللەكتىنىڭ ادام ساناسىن قالاي اسەر ەتەتىنىن سارالاپ كوردى.
جاعىمپاز الگوريتمدەردىڭ قۇپياسى
وتكەن اپتادا بەدەلدى «Science» عىلىمي جۋرنالى مايرا چەمپ باستاعان ستەنفورد ۋنيۆەرسيتەتى عالىمدارىنىڭ سەنساتسيالىق زەرتتەۋىن جاريالادى. ماقالانىڭ تۇپكى مازمۇنى جاساندى ينتەللەكتىنىڭ پايدالانۋشىعا جاعىمپازدانۋى الەۋمەتتىك نيەتتى بۇزىپ، تەحنولوگيالىق تاۋەلدىلىكتى ارتتىراتىنىن دالەلدەپ وتىر.
ءيا، ءسىز قاتە ەستىگەن جوقسىز. زەرتتەۋشىلەر ج ي-دىڭ اداممەن ۇنەمى كەلىسۋگە بەيىم ەكەنىن جانە مۇنىڭ تەرىس سالدارى بولۋى مۇمكىن ەكەنىن انىقتاعان.
ادەتتەس ادامنىڭ كوڭىلىنەن شىعۋ ءۇشىن ونى شامادان تىس ماقتاپ، كەز كەلگەن ويىن قۇپتايتىنداردى جاعىمپاز دەيمىز. قازىرگى جاساندى ينتەللەكت جۇيەلەرىنىڭ دە جۇمىس پرينتسيپى ءدال وسىنداي بولىپ شىقتى. ولار قولدانۋشىنىڭ پىكىرى قاتە نەمەسە كۇماندى بولسا دا، ونى قولداپ، «دۇرىس ايتاسىڭ» دەپ جاۋاپ بەرەدى.
بۇل - كەزدەيسوق قۇبىلىس ەمەس، الگوريتمدەردىڭ قولدانۋشىعا «جاعىمدى» بولۋى ءۇشىن جاسالعان ارنايى باپتاۋى.
1600 ادام قاتىسقان ەكسپەريمەنت
زەرتتەۋ اياسىندا 1600 دەن استام ادام قاتىسقان اۋقىمدى ەكسپەريمەنت جۇرگىزىلدى. قاتىسۋشىلار ج ي-مەن ءتۇرلى جاعدايلاردى، سونىڭ ىشىندە وتە نازىك جەكە قارىم-قاتىناس ماسەلەلەرىن تالقىلاعان. ناتيجە تاڭعالدىردى، كەيبىر جۇيەلەر ماسەلەنى سىني تۇرعىدان تالداسا، دەنى قولدانۋشىنىڭ ىڭعايىنا جىعىلىپ، ونىڭ كەز كەلگەن شەشىمىن قۋاتتاپ وتىرعان.
بۇل نەگە اكەپ سوعادى؟ جاعىمپاز ج ي-مەن تىلدەسكەن ادامدار وزدەرىنىڭ قاتە پىكىرلەرىنە بەك سەنە باستايدى. ولار شەشىم قابىلداۋدا جاۋاپكەرشىلىكتى ءوز موينىنا الۋدان قاشادى جانە قارىم-قاتىناستى تۇزەتۋگە ىنتا بىلدىرمەيدى. پارادوكسى ادامدار وزدەرىنە زيان تيگىزەتىن بولسا دا، شىندىقتى ايتاتىن جۇيەدەن گورى، وزىمەن كەلىسەتىن «جاعىمپاز» ينتەللەكتىنى كوبىرەك ۇناتىپ، وعان سەنىم ارتقانىندا بولىپ وتىر.
سوت پروتسەسى جانە سۋيتسيد: جاناما اسەردىڭ اۋىر زاردابى
جاساندى ينتەللەكتىگە شەكتەن تىس سەنۋدىڭ سالدارى كەيدە ورنى تولماس قايعىعا اكەلۋى مۇمكىن.
ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك، وتكەن جىلى ا ق ش-تا «رەين OpenAI كومپانياسىنا قارسى» اتتى اتىشۋلى سوت پروتسەسى باستالعان ەدى. 2025 -جىلدىڭ ساۋىرىندە ءوز-وزىنە قول جۇمساعان 16 جاسار ادام رەيننىڭ اتا-اناسى بالاسىنىڭ بۇل قادامعا نە سەبەپتى بارعانىن ىزدەگەن.
بەلگىلى بولعانداي، جاس ءوسپىرىم بىرنەشە اي بويى Chat GPT-مەن سۋيتسيد تاقىرىبىندا اڭگىمەلەسكەن.
ەگەر جۇيە ۇنەمى «سەنىكى دۇرىس» دەپ جاۋاپ بەرسە، بۇل ادامنىڭ ءوز قاتەلىگىن ءتۇسىنۋ قابىلەتىن جويادى. سونىمەن قاتار ادامنىڭ ەمپاتيا دەڭگەيى تومەندەپ، وزگەلەردىڭ كوزقاراسىمەن ساناسۋدان قالادى ەكەن.
سىني ويلاۋدىڭ السىرەۋى
زەرتتەۋ تاعى ءبىر ماڭىزدى ماسەلەنىڭ بەتىن اشتى. ول - تەحنولوگيالىق تاۋەلدىلىك. جي قولدانۋشىمەن كەلىسكەن سايىن، وعان دەگەن سەنىم نىعايا تۇسەدى. ال سەنىم ارتقان سايىن، ادام ءوز بەتىنشە ويلاۋدان قالىپ، بارلىق ماسەلەنى الگوريتمگە تاپسىرادى. وسىلايشا قاۋىپتى سيكل قالىپتاسادى. بۇل ادامنىڭ جان-جاقتى ءارى تەرەڭ ويلاۋ قابىلەتىن شەكتەپ، ونى سيفرلىق قۇلعا اينالدىرۋى مۇمكىن.
ا ق ش ساراپشىلارى مەن ستەنفورد عالىمدارى ج ي الگوريتمدەرىن جاساعاندا، ونى تەك «جاعىمدى سەرىك» رەتىندە ەمەس، ادامنىڭ كوكجيەگىن كەڭەيتەتىن قۇرال رەتىندە ازىرلەۋ كەرەك دەپ ەسەپتەيدى.
ج ي كەيدە قولدانۋشىمەن كەلىسپەۋى، وعان بالاما كوزقاراس ۇسىنۋى جانە سۇراق قويا ءبىلۋى ءتيىس. ويتكەنى ادامنىڭ ءوسۋى مەن دامۋى ۇنەمى ماقتاۋدان ەمەس، كەيدە بەتكە ايتىلعان اشى شىندىقتان باستالادى.
جاساندى ينتەللەكت كۇندەلىكتى ءومىرىمىزدىڭ اجىراماس بولىگىنە اينالدى. ءبىراق ءبىز وزىمىزگە ءبىر سۇراق قويۋىمىز كەرەك. ول بىزگە شىنىمەن كومەكتەسىپ جاتىر ما، الدە تەك بىزبەن كەلىسىپ وتىر ما؟ تەحنولوگيا ءبىزدىڭ مۇمكىندىگىمىزدى ارتتىرىپ قانا قويماي، مىنەز-قۇلقىمىزدى دا قالىپتاستىرىپ جاتقانىن ۇمىتپاعان ابزال. سوڭعى شەشىمدى قابىلدايتىن - ءسىز، دەمەك ونىڭ جاۋاپكەرشىلىگى دە تەك ءسىزدىڭ موينىڭىزدا. سوندىقتان شەشىم قابىلداعاندا تسيفرلىق جۇيەگە ەمەس، ادامي پاراساتقا سۇيەنگەن ءجون. تەك سوندا عانا قاتەلىككە بوي الدىرمايمىز.
ايتا كەتەيىك، بۇعان دەيىن ءبىلىم الۋ جۇيەسىندە ج ي-گە سۇيەنىپ جۇرگەن وقۋشىلاردىڭ بۇگىنگى جاعدايىن جازعان ەدىك.